Danıştay 6. Daire E.2020/5524 K.2021/8227

Dava konusu istem: İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza ilişkin ipotek bedelinin güncellenmesine dair … tarihli … sayılı belediye encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince; uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin Gaziosmanpaşa Belediye Encümenince 1987 yılında tahakkuk ettirilen ipotek bedelinin, tahakkuk yılı olan 1987 yılı için geçerli olan rayiç arsa ve arazi birim metrekare değeri üzerinden her yıl için Maliye Bakanlığınca belirlenen yeniden değerleme oranlarında artış yapılması ve 1987 yılından itibaren davacının ödemeyi talep ettiği güne kadar da gecikme zammı uygulanarak güncel bedelin belirlenmesi gerektiğinden, kıymet takdir komisyonunun belirlediği bedel üzerinden ipotek bedelinin güncellenmesine ilişkin tesis edilen işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDEN İDARENİN İDDİALARI

Davanın özel hukuk sözleşmesinin uygulanmasına ilişkin olduğundan adli yargının görevinde olduğu, ipotek bedelinin hukuka ve mevzuata uygun bir şekilde belirlendiği ileri sürülmüştür.

TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI

Davalı idarenin güncelleme hesabının yanlış olduğu, güncellemenin yurt içi fiyat endeksi tablosu uyarınca yapılması gerektiği ileri sürülmüştür.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Gaziosmanpaşa İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazı da kapsayan bölgede parselasyon yapılmış, davacıya fazladan verilen yer karşılığında davacı aleyhine … tarihli, … sayılı yevmiye ile tapuda 338,986,00-ETL ipotek tesis edilmiştir. 2014 yılında kıymet takdir komisyonunun … tarihli, … sayılı kararı uyarınca ipotek bedelinin güncellemesine ilişkin … tarihli, … sayılı belediye encümeni kararı alınmış, anılan kararın davacıya tebliği üzerine iptali için bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Islah imar planının uygulama araçlarından birini oluşturan parselasyon işlemi açısından, 2981 sayılı Yasanın "Tapu verme" başlıklı 3290 sayılı Yasanın 4. maddesi ile değişik 10. maddesinin c) fıkrasında "İmar mevzuatına aykırı bina yapılmış, hisseli arsa ve araziler veya özel parselasyona dayalı arazilerde, imar adası veya parseli olabilecek büyüklükteki alanlarda, binalı veya binasız arsa ve arazileri birbirleriyle, yol fazlalarıyla veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerle birleştirmeye bunları yeniden ada ve parsellere ayırmaya, yapılara yeniden doğan imar ada veya parseli içinde kalanları yapı sahiplerine,

yapı olmayanları diğer hisse sahiplerine müstakil veya hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre vermeye, bunlar adına tescil ettirmeye ve tescil işlemi dışında kalanların hisselerini 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa göre tespit edilecek bedeli peşin ödenmek veya parsel sahipleri aleyhine kanuni ipotek tesis edilerek, tapu sicilinden terkin ettirmeye belediye veya valilikler resen yetkilidir.

Belediye veya valiliklerin talebi halinde bu yetkiler kadastro müdürlüklerince de kullanılır." hükmü yer almaktadır.

Buna göre 2981 sayılı Kanunun 10/c maddesi uyarınca yapılan parselasyon işlemlerinde zorunlu hallerde bedele dönüştürme imkânı tanınmış bulunmaktadır.

Diğer taraftan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 1. maddesinin 1. fıkrasında: "Devlete, vilayet hususi idarelerine ve belediyelere ait vergi, resim, harç, ceza tahkik ve takiplerine ait muhakeme masrafı, vergi cezası, para cezası gibi asli, gecikme zammı, faiz gibi fer'i amme alacakları ve aynı idarelerin akitten, haksız fiil ve haksız iktisaptan doğanlar dışında kalan ve amme hizmetleri tatbikatından mütevellit olan diğer alacakları ile; bunların takip masrafları hakkında bu kanun hükümleri tatbik olunur." hükmüne yer verilmiş olup 37. maddesinde ise;

amme alacaklarının hususi kanunlarında belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarında ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Vekaletince belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, 51. maddesinde de, amme alacağının ödeme müddeti içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için ayrı ayrı % 4 oranında (12/10/2010 tarihli ve 2010/965 sayılı Bakanlar Kurulu kararının eki Kararın 1. maddesiyle bu oran aylık %1,40 olarak belirlenmiştir.) gecikme zammı tatbik olunacağı, 55'inci maddesinde;

amme alacağını vadesinde ödemeyenlere 7 gün içinde borçlarını ödemeleri veya mal bildiriminde bulunmaları lüzumunun bir ödeme emri ile tebliğ olunacağı, "ödeme emrine itiraz" başlıklı 58'inci maddesinde ise, kendisine ödeme emri tebliğ olunan şahsın böyle bir borcu olmadığı veya kısmen ödediği veya zamanaşımına uğradığı iddialarıyla dava açılabileceği, hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Her ne kadar İdare Mahkemesi kararında gecikme zammının hesaplanmasına ilişkin olarak, ipotek bedelinin tahakkuk yılı olan 1987 yılından itibaren davacının ödemeyi talep ettiği güne kadar da gecikme zammı uygulanarak güncel bedelin belirlenmesi gerektiği ifade edilmiş ise de, yukarıda yer verilen 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunda zikredildiği üzere gecikme zammının vade tarihinden itibaren uygulanacağı açıktır.