Danıştay 6. Daire E.2020/7122 K.2022/10183

Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …parsel sayılı taşınmaz üzerinden bulunan 23 numaralı binada, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddesine istinaden düzenlenen …tarihli, …sıra, …cilt numaralı yapı tatil tutanağı ile ruhsatsız ve ruhsat ve eki projesine aykırı yapıldığı tespit edilen 8 adet imalatın,

2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yıkılmasına ve tespite konu yapının projesine uygun hale getirilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararı ile anılan imalatlar nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca yapı sahipleri …, …, …ve …'a toplam 35.888,58-TL para cezası verilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararının davacıya ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda. 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yapının projesine uygun hale getirilmesine ve tespite konu imalatların yıkımına dair dava konusu encümen kararının 25/04/2017 tarih ve 37/0024 cilt/sıra sayılı yapı tatil tutanağıyla tespit edilen 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8 numaralı imalatlara ilişkin kısmında hukuka aykırılık.

7 numaralı imalata ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Dava konusu para cezası verilmesine ilişkin encümen kararının ise, tespite konu imalatlardan bir kısmının davacılardan Ender Moğol tarafından yapıldığı hususu sabit olmakla birlikte, 8 numaralı imalatın hangi malik tarafından yapıldığı, 7 numaralı imalatın ise ruhsat ve eki projesine aykırı olarak yapılıp yapılmadığının dava konusu işlemlerin dayanağı yapı tatil tutanağında tespit edilmediği, bu nedenle taşınmazların tüm hissedarlarına yapı maliki sıfatıyla para cezası verilmesine yönelik encümen kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle Beşiktaş Belediye Encümeninin 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca tesis edilen …tarih ve …sayılı kararının 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8 numaralı imalatlara ilişkin kısmı yönünden davanın reddine, Beşiktaş Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararının 7 numaralı imalata ilişkin kısmı ile 3194 sayılı İmar Kanun'unun 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine yönelik tesis edilen Beşiktaş Belediye Encümeninin 09/05/2017 tarih ve 2017/105 sayılı kararının davacılara ilişkin kısmının ise iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdare Mahkemesi kararının iptaline ilişkin kısmına karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında; davanın Beşiktaş Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararının 7 numaralı imalata ilişkin kısmının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçesinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın belirtilen kısmının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun belirtilen kısmının reddine;

davanın 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca para cezası verilmesine yönelik tesis edilen Beşiktaş Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararının davacılara ilişkin kısmı yönünden ise, tespite konu imalatlar nedeniyle 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca hesaplanan para cezasının ilgililerin hisseleri oranında belirlenmesi gerektiği, oysa işlemde bu yönde bir belirleme yapılmadığı,

bu nedenle para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık, dava konusu işlemin yukarıda belirtilen gerekçe ile iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında ise sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun belirtilen kısmının Bölge İdare Mahkemesi kararında belirtilen gerekçe doğrultusunda reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemlerin dayanağı yapı tatil tutanağının usule uygun düzenlendiği, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca tesis edilen dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, …Mahallesi, …pafta, …ada, …parsel sayılı taşınmaz üzerinden bulunan 23 numaralı binada, ruhsatsız ve ruhsat ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığı; 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. ve 12. maddesi uyarınca düzenlenen …tarihli, …sıra, …cilt numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir

Anılan tutanak esas alınarak, tespit edilen 8 adet imalatın, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13. maddesi uyarınca yıkılmasına ve tespite konu yapının projesine uygun hale getirilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararı ile anılan imalatlar nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca yapı sahipleri …, …, …ve …toplam 35.888,58-TL para cezası verilmesine ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin …tarih ve …sayılı kararı tesis edilmiştir.

Bunun üzerine, anılan encümen kararlarının iptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların Kişilik veya Niteliğinde Değişiklik" başlıklı 26. maddesinde; "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın ''Suç ve Cezalara İlişkin Esaslar'' başlıklı 38. maddesinin 7. fıkrasında ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun 20. maddesinde kurala bağlanan, ''ceza sorumluluğunun şahsiliği'' ilkesi, herkesin kendi fiilinden sorumlu tutulmasını, cezanın yalnız, suçu işleyenlerle iştirak edenlere verilmesini, suça katkısı bulunmayanlara ceza sorumluluğu yükletilemeyeceğini; hiç kimsenin işlemediği bir suçtan dolayı sorumlu tutulamayacağını, bir başkasının işlediği suçun, suçu işlemeyenlere sirayet edemeyeceğini ifade etmektedir. Ceza hukukunun temel ilkelerinden olan bu ilkenin, idari para cezaları için de geçerli olduğu konusunda kuşku bulunmamaktadır.

Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının 28/11/2019 tarihinde verildiği, davacının ise 25/01/2020 tarihinde vefat ettiği görüldüğünden, dava konusu idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararı, "ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesi" gereği yalnızca vefat eden davacıyı ilgilendirdiğinden; Bölge İdare Mahkemesi tarafından, dava konusu idari para cezası verilmesine ilişkin encümen kararı bakımından, 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca dava dilekçesinin iptali yönünde karar verilmesi; yapının projesine uygun hale getirilmesine / yıkımına yönelik tesis edilen encümen kararı yönünden ise, davayı takip hakkı kendisine geçen davacının mirasçılarının davayı takip edip etmeyeceklerinin saptanması amacıyla dosyanın işlemden kaldırılması gerekmektedir.