Danıştay 6. Daire E.2020/8241 K.2022/10180

Dava konusu istem: İstanbul ili, ... ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 70 kapı numaralı binada (temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında ".../.../... kapı numaralı" şeklinde yazılmıştır.) ruhsat ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığının, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen … tarihli ve … sıra, … cilt numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edildiğinden bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca davacıya toplam 72.462,52-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Beşiktaş Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 13.maddesi uyarınca projesine uygun hale getirilmesi ve yıkımına ilişkin Beşiktaş Belediye Encümeninin 21/12/2017 tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle ….

İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu imar mevzuatına aykırılık nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi uyarınca temel para cezası hesaplanırken esas alınan yapı sınıf ve grubunun "III. sınıf A grubu" olarak belirlenmesi gerekirken, davalı idare tarafından "III. sınıf B grubu" olarak belirlendiği ve söz konusu farklılığın temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu;

öte yandan, 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca belirlenen para cezasının ise, mükellefiyetin yerine getirilmediğine ilişkin ikinci bir saptama yapılmadan verildiği, bu bağlamda 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca para cezası verilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuk aykırı bulunarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemin usule uygun olduğu, dayanak yapı tatil tutanağının Kanun'da öngörülen usule uygun olarak düzenlendiği ve para cezasının Kanun'da öngörülen kriterlere uygun olarak belirlendiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemin hukuka aykırı olduğu, davalı idare tarafından 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesi uyarınca para cezası hesaplanırken dikkate alınan yapı sınıf ve grubunun hatalı olarak belirlendiği; öte yandan, 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi uyarınca uyuşmazlık konusu yapı hakkında yapı kayıt belgesi düzenlendiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 70.467,52-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının onanması, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 2.000,00-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının ise Dairemiz kararında belirtilen gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, ... ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan 70 kapı numaralı binada ruhsat ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığı, 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nun 11. maddesi uyarınca düzenlenen … tarihli ve … sıra, … cilt numaralı yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir. Anılan tutanak esas alınarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları uyarınca davacıya toplam 72.462,52-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı Beşiktaş Belediye Encümeni kararı tesis edilmiştir. Bunun üzerine, anılan encümen kararının ptali istemiyle görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Bölge İdare Mahkemesi kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 70.467,52-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmı hakkında;

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyize konu İdari Dava Dairesi kararının kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 70.467,52-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.

Kararının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 2.000,00-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmına gelince;

"…, …, …, …, …, …, …, …, … ve … inci maddelerde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddelere aykırı davranan yapı veya parsel sahibine, harita, plan, etüt ve proje müelliflerine, fenni mesullere, yapı müteahhidine ve şantiye şefine, ilgisine göre ayrı ayrı olmak üzere ikibin Türk Lirası, bu fiillerin çevre ve sağlık şartlarına aykırı olması halinde dörtbin Türk Lirası, can ve mal emniyetini tehdit etmesi halinde altıbin Türk Lirası idari para cezası verilir." hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin üçüncü. fıkrasında, aynı Kanun'un 32. maddesinde belirtilen mükellefiyetleri yerine getirmeyen veya bu maddeye aykırı davranan yapı veya parsel sahibine para cezası verileceği öngörülmüş olup; dava konusu olayda ise yapı tatil tutanağının 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'nda belirtilen usule göre düzenlendiği, 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin üçüncü fıkrasında, aynı Kanun'un 32. maddesine atıf yapılmasına karşın, 2960 sayılı Kanun'a herhangi bir atıf yapılmadığından;

davacının 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesinde belirtilen yükümlülüğü yerine getirmediğinden söz edilmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Bu nedenle, dava konusu işlemin 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca 2.000,00-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmında hukuka uyarlık; dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının belirtilen kısmında ise, sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.

KARŞI OY (X)

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, temel para cezasının hesaplanmasında temel kriterler olarak öngörülen yapı inşaat alanı ve yapı sınıfı ve grubunun, bilirkişi incelemesi yoluyla görülen dosyalarda, bilirkişi tarafından, idarece hesaplanan temel para cezası tutarını aşmamak koşuluyla, teknik ve bilimsel inceleme ve değerlendirmeler sonucu bulunacak temel para cezasına ve tespit edilen para cezası miktarına (c) bendinde öngörülen arttırım oranlarının söz konusu kriterlere aykırı hesaplama yapıldığının tespit edilmesi halinde,

tespit edilen para cezası miktarına (c) bendinde öngörülen artırım oranları uygulanarak belirlenen toplam para cezasının tamamının iptalinin gerekmediği; temel para cezasının hesaplanmasına ilişkin aykırılıklar tespit edildikten sonra, bilirkişi tarafından, aykırılıktan etkilenen alan ve/veya yapı sınıfı ile grubuna ilişkin yapılan tespitler uyarınca hesaplanan para cezası miktarı esas alınarak dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmesinin idari yargı denetimi yetkisinin aşılarak, idari eylem ve işlem niteliğinde yargı kararı verilmesi sonucunu doğurmayacağı;

uyuşmazlık konusu olayda ise, bilirkişi tarafından tespiti yapılan "yapı sınıf ve grubu" dikkate alınarak para cezasının hesaplanabileceği, bu nedenle, dava konusu işlemin, 3194 sayılı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca 70.467,52-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali istemi incelenirken, kısmen işlemin iptaline, kısmen davanın reddine karar verilmesi gerekirken; dava konusu işlemin tamamının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının anılan kısmının bozulması gerektiği görüşü ile.

Dairemiz kararının onamaya ilişkin kısmına katılmıyorum.