Danıştay 6. Daire E.2020/8841 K.2024/4399

Dava konusu istem: ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla onaylanan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının 6.2.4 sayılı plan notu değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, plan notu değişikliğine ilişkin gerekçe raporunun bulunmadığı, fiziki olarak pafta bazında değişiklik yapılmadığı, şehircilik ilkeleri, planlama esaslarına ve kamu yararına uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 07/02/2013 tarihli, ... sayılı işlemiyle Bursa iline ait 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planının 3.25, 3.26, 3.27, 6.2.4 ve 6.2.5 sayılı plan notları değişikliği onaylanmış, 6.2.4, 6.2.4.2.1, 6.2.4.2.2, 6.2.4.2.3, 6.2.4.2.4 sayılı plan notlarında, tarımsal amaçlı yapılar için emsal değeri mutlak tarım arazilerinde E:0,20, özel ürün ve dikili tarım arazilerinde E:0,10 ve marjinal tarım arazilerinde ise E:0.30 olarak belirlenmiş, ...

Derneği, TMMOB Şehir Plancıları Odası ... Şubesi ve TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası tarafından tarım alanlarında yapılaşmanın arttırıldığı öne sürülerek bu plan değişikliğine karşı dava açılmış ve ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla tarım alanlarında yüksek yapılaşmaya olanak tanıdığı gerekçesiyle anılan işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan iptal kararının uygulanması amacıyla dava konusu plan notu değişikliğiyle tarımsal amaçlı yapılar için emsal değeri mutlak tarım arazileri, özel ürün ve dikili tarım arazilerinde E:0,10 ve marjinal tarım arazilerinde ise E:0,25 olarak belirlenmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, "çevre düzeni planı; varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve stratejilerine uygun olarak yerleşim, gelişme alanları ve sektörlere ilişkin alt ölçek planlarını yönlendiren genel arazi kullanım kararları çerçevesinde ilke ve kriterleri belirleyen, bölge, havza veya il bütününde hazırlanan, plan hükümleri ve raporuyla bir bütün olan plan" olarak tanımlanmıştır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 4.maddesinin 1.fıkrasının (c) bendinde, "Çevre düzeni planı: Varsa mekânsal strateji planlarının hedef ve strateji kararlarına uygun olarak orman, akarsu, göl ve tarım arazileri gibi temel coğrafi verilerin gösterildiği, kentsel ve kırsal yerleşim, gelişme alanları, sanayi, tarım, turizm, ulaşım, enerji gibi sektörlere ilişkin genel arazi kullanım kararlarını belirleyen, yerleşme ve sektörler arasında ilişkiler ile koruma-kullanma dengesini sağlayan 1/50.000 veya 1/100.000 ölçekteki haritalar üzerinde ölçeğine uygun gösterim kullanılarak bölge, havza veya il düzeyinde hazırlanabilen, plan notları ve raporuyla bir bütün olarak yapılan planı ifade eder." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İncelenen dosyada, İdare Mahkemesince, dava konusu plan notu değişikliğine ilişkin gerekçe raporunun bulunmadığı, fiziki olarak pafta üzerinde değişiklik yapılmadığı, planın usulüne uygun onaylanmadığı gerekçesiyle dava konusu değişikliğin iptaline karar verilmişse de, dava konusu değişikliğin plan notu değişikliği olduğu, pafta üzerinde gösterilen bir kullanım kararında değişiklik yapılmadığı, diğer taraftan plan değişikliklerinin gerekçesinin açıklama raporuyla belirtilmesinin gerekli olduğu, ancak dava konusu çevre düzeni plan notu değişikliğinin önceki çevre düzeni planının ilgili plan notunun iptal edilmesine ilişkin ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:.., K:... sayılı kararının uygulanması amacıyla yapıldığının görüldüğü, anılan kararın ise Danıştay Altıncı Dairesinin 06/01/2020 tarih ve E:2015/4426, K:2020/1 sayılı kararıyla bozulduğu, bozma kararına uyularak davanın reddi yolunda verilen ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının, Dairemizin 01/07/2024 tarih ve E:2021/11015, K:2024/4398 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemin dayanağı olan mahkeme kararının bozulması sonucu, bozma kararına uyularak davanın reddine karar verildiği görüldüğünden, bu husus dikkate alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesi gerekmektedir.