Danıştay 6. Daire E.2021/11006 K.2025/2789

Dava konusu istem: Samsun ili, İlkadım ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada yer alan bilgi ve belgeler ile yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, kısmen eğimli bir alan olan ve üzerinde çam ağaçları da bulunan taşınmazın çevresinde yoğun yapılaşmaların bulunduğu, bu alanın 150 metre kuzeydoğusunda eğitim alanlarının bulunduğu, 3041 m2'lik alanın Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin Ek-2 tablosunda ilkokul alanı için belirtilen asgari alan (5000-8000 m2) büyüklüğü sağlamadığı,

eşdeğer park alanı olarak ayrılan alanın ise aynı hizmet etki alanı içinde bulunmadığı gibi dava konusu taşınmazdan da küçük olduğu, okul alanı ve park alanlarının yeterliliği ile ilgili herhangi bir analiz çalışmasının yapılmadığı, plan değişikliğini zorunlu hale getirecek teknik ve nesnel bir plan değişikliği gerekçesinin belirtilmediği sonucuna ulaşılarak dava konusu işlemin planlama esaslarına, şehircilik ilkelerine ve kamu yararına uygun olmadığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlem ile taşınmazın okul alanı olarak planlanmasında kamu yararı bulunduğu, ayrıca yürüme mesafesinde eşdeğer alan nitelinde park alanı ayrıldığı belirtilerek temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Daha önceki imar planında park alanı olarak planlanan taşınmaz, dava konusu edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile ilkokul alanı olarak planlanmıştır. Bunun üzerine uyuşmazlık konusu taşınmazın batısında yer alan komşu parsele malik olan davacı tarafından, alanda park alanına ihtiyaç bulunduğu iddiasıyla 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, "Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan; uygulama imar planı da;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Yasasının 7.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinde.

"Çevre düzeni plânına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar plânını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plâna uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar plânlarını, bu plânlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon plânlarını ve imar ıslah plânlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek;

nazım imar plânının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar plânlarını ve parselasyon plânlarını yapmak veya yaptırmak.", (c) bendinde.

"Kanunlarla büyükşehir belediyesine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işleriyle ilgili her ölçekteki imar plânlarını, parselasyon plânlarını ve her türlü imar uygulamasını yapmak ve ruhsatlandırmak, 20.7.1966 tarihli ve 775 sayılı Gecekondu Kanununda belediyelere verilen yetkileri kullanmak." Büyükşehir belediyesinin görev, yetki ve sorumlulukları arasında sayılmıştır. 7.maddenin 2.fıkrasında ise.

"Büyükşehir belediyeleri birinci fıkranın (c) bendinde belirtilen yetkilerini, imar plânlarına uygun olarak kullanmak ve ilgili belediyeye bildirmek zorundadır." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararın 1/5000 ölçekli nazım imar planına yönelik kısmı bakımından; Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Temyize konu kararın 1/1000 ölçekli uygulama imar planına yönelik kısmına gelince;

Uyuşmazlıkta, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapma yetkisi yönünden yapılan değerlendirmede.

Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararıyla doğrudan 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylandığı, dava konusu imar planlarının kabulüne ilişkin büyükşehir belediye meclisi kararında, 5216 sayılı Kanun'un 7/b ve 7/c maddesi uyarınca planların onaylandığının belirtildiği, ancak anılan planın 5216 sayılı Kanun'un 7/c maddesi kapsamında büyükşehir belediyelerine verilmiş görev ve hizmetlerin gerektirdiği proje, yapım, bakım ve onarım işlerinden herhangi biri kapsamında bulunmadığı ve 5216 sayılı Kanun'un 7/b kapsamında büyükşehir belediyesince yapılmasını gerektirir şartların da söz konusu olmadığı anlaşılmıştır.

Bu bakımdan, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında, ilçe belediye meclisi kararı olmaksızın doğrudan büyükşehir belediye meclisince onaylaması nedeniyle yetki yönünden de hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında yukarıda belirtilen gerekçenin eklenmesi suretiyle isabetsizlik bulunmamaktadır.