Danıştay 6. Daire E.2021/2179 K.2022/8228

Dava konusu istem: Davacıya ait Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …Mahallesi, …ada, … parsel sayılı taşınmazda kurulu bulunan trafo tesisine yönelik çekme mesafesi aranmaması yönünde işlem tesis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair Tepebaşı Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğünün …tarihli, …sayılı işleminin iptali istenilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince; dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, 1987 yılında davacı taşınmazının üzerinde inşa edilen trafonun imar planlarında “trafo alanı”nda değil “konut alanı”nda kaldığı, trafo inşa edilmek suretiyle taşınmaza kamulaştırmasız olarak el atıldığının anlaşıldığı, …EDAŞ tarafından 13/10/2009 tarihinde söz konusu trafonun bulunduğu 50 m2'lik alana yönelik kamu yararı kararı alındığı, kamulaştırmanın tamamlanması için Asliye Hukuk Mahkemesindeki davanın sonucunun beklendiği,

Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar Yönetmeliğinde trafo yerinin ilgili kuruluş mülkiyetine geçirilmesi gerekliliğinin ve söz konusu yerin maksimum boyutunun ifade edildiği, dolayısıyla trafo yerinin kamu mülkiyetine geçirilmesinden sonra kalan parsel içerisinde imar mevzuatına ilişkin çekme mesafelerinin uygulanacağı, ancak mevcut haliyle plana göre inşa edilmiş bir trafodan bahsedilemeyeceğinden bu trafoya ilişkin olarak bir çekme mesafesinin de belirlenemeyeceği,

bu itibarla trafo tesisine yönelik çekme mesafesi aranmaması yönünde işlem tesis edilmesi istemli başvurunun reddine dair işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Dairemizce, imar planında trafo yapılarına ilişkin lejant bulunduğu halde trafonun bulunduğu alana ilişkin olarak “trafo alanı” lejantına yer verilmediği, trafonun bulunduğu uyuşmazlık konusu taşınmazın imar planında “konut alanı”nda kaldığı, Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar Yönetmeliğinde trafoların ancak imar planına işlendikten sonra yapılmasının mümkün olduğu ve planda trafo alanı olarak gösterilmiş olan alanların ilgili idaresince kamulaştırılacağı düzenlemelerine yer verildiği,

dolayısıyla imar planları ve imar mevzuatı uyarınca korunması mümkün olmayan trafoya yönelik olarak yapılaşma koşulu getirilmesi olanağı bulunmadığı, bu nedenle trafoya yönelik olarak yapılaşma koşulu getirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, ayrıca davalı idarece davacı başvurusunun kamulaştırma işlemleri sonrasında parselasyon yapılmasını takiben değerlendirileceğinden bahisle reddedildiği, ancak imar planında yer almayan bir kullanım kararı için kamulaştırma yapılmasının da mümkün olmadığı gerekçesiyle davacının temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, uyuşmazlık konusu taşınmazın komşuluğunda bulunan …parsel sayılı taşınmazda 11/10/1984 tarihli yapı ruhsatına istinaden yapılan binaların bulunduğu, taşınmazdaki trafonun TEDAŞ …Bölge Koordinatörlüğü tarafından inşa edildiği ve bulunduğu yerden deplase edilmesinin teknik ve bilimsel açından değerlendirilmesi gereken bir konu olduğu, deplase edilmesi imkanı yoksa bulunduğu yerin …EDAŞ tarafından kamulaştırılması gerekeceği, nitekim trafo yerinin kamulaştırılmasına yönelik …EDAŞ tarafından alınmış kamu yararı kararının bulunduğu, davacı tarafından da …EDAŞ aleyhine açılmış müdahalenin önlenmesi,

kal ve ecrimisil istemli bir davanın bulunduğu, bahsi geçen bu hukuki süreçlerin tamamlanmasından sonra yeniden yapılacak başvuru ile davacının yakındığı sorunların çözülebileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ: Uyuşmazlık konusu taşınmaza verilecek yapı ruhsatının yürürlükteki uygulama imar planına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğine ve davalı idarece uygulama imar planına aykırı yapı ruhsatı düzenlenmesi hukuken olanaklı olmadığına göre davacı tarafından taşınmazına yapı ruhsatı verilirken trafo tesisine yönelik olarak çekme mesafesi aranmaması yani taşınmazına yönelik olarak uygulama imar planı kararlarından ayrı olarak bir yapılaşma koşulu getirilmesi yönünde işlem tesis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan, dosyada bulunan bilirkişi raporunda da taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte bulunan uygulama imar planında trafo tesisine yönelik olarak herhangi bir çekme mesafesinin öngörülmediği belirtilmiştir.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, karar düzeltme isteminin kabulü ile temyize konu mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü.

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 07/10/2020 tarih ve E:2016/925, K:2020/8922 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacı tarafından, Eskişehir İli, Tepebaşı İlçesi, …Mahallesi, …ada, …parsel sayılı taşınmazında kurulu bulunan trafo tesisine yönelik çekme mesafesi aranmaması yönünde işlem tesis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun Tepebaşı Belediyesi Yapı Kontrol Müdürlüğünün … tarihli, …sayılı işlemi ile reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 3. maddesinde, herhangi bir sahanın, her ölçekteki plan esaslarına, bulunduğu bölgenin şartlarına ve yönetmelik hükümlerine aykırı maksatlar için kullanılamayacağı, 21. maddesinde ise, bu Kanunun kapsamına giren bütün yapılar için 26'ıncı maddede belirtilen istisna dışında yapı ruhsatı alınmasının mecburi olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLEDİRME

Uyuşmazlığın çözümüne geçilmeden önce davacı tarafından taşınmazında kurulu bulunan trafo tesisine yönelik çekme mesafesi aranmaması yönünde işlem tesis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun hangi amaçla yapıldığı, diğer bir deyişle başvurunun 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yapılmak suretiyle trafo tesisine yönelik çekme mesafesinin kaldırılması mı yoksa taşınmaza ruhsat verilirken çekme mesafesi uygulanmaması amacına mı yönelik olduğunun ortaya konulması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından 24/03/2014 tarihinde davalı idareye yapılan başvurudan önce davalı idareden taşınmazına ilişkin 24/02/2014 tarihli imar formülü ve inşaat istikamet rölevesi belgesinin alındığı, anılan belgede trafo tesisine yönelik olarak herhangi bir çekme mesafesinin gösterilmediği, dava dilekçesinde de bu hususa işaret edildikten sonra trafo tesisinin imar planlarında "konut alanı"nda kalan bir alanda ruhsat alınmaksızın ve kamulaştırma yapılmaksızın hukuka aykırı bir şekilde kurulduğu, ayrıca trafo tesisinin hukuken bir bina olmadığı ve dolayısıyla bu tesise yönelik olarak çekme mesafesi aranmaması gerektiği ileri sürülmüştür.

Davacı tarafından davalı idareden alınan 24/02/2014 tarihli imar formülü ve inşaat istikamet rölevesi belgesinde trafo tesisine yönelik olarak herhangi bir çekme mesafesinin gösterilmediği ve anılan belge yürürlükteki 1/1000 ölçekli uygulama imar planına göre düzenlendiğine göre uygulama imar planında da trafo tesisine yönelik herhangi bir çekme mesafesinin belirlenmediği hususunun davanın açıldığı tarihte davacı tarafından bilindiği anlaşılmaktadır.

Bu açıklamalar çerçevesinde, davacı tarafından yapılan başvurunun uygulama imar planı değişikliği yapılması amacını değil taşınmaza ruhsat verilirken çekme mesafesi uygulanmaması yönünde belediye başkanlığınca bir işlem tesis edilmesi amacını taşıdığı değerlendirilmiştir.

Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerine göre yapı ruhsatının yürürlükteki uygulama imar planı kararlarına göre düzenlenmesi gerektiği açıktır.

Dosyada bulunan bilirkişi raporunda; uyuşmazlık konusu taşınmazda kurulu bulunan trafo eğer teknik bir gereklilikse ada içerisindeki parsel sınırı düzeltilerek imar planı kararıyla uygun bir yer ve konuma kaydırılması gerektiği, bu suretle taşınmazda yapılaşmaların nizami bir şekilde gerçekleşebilmesinin sağlanacağı, söz konusu trafo imar planına işlendikten sonra yerinin kamulaştırılması gerekeceği, trafoya ilişkin olarak imar planlarıyla belirlenmiş bir çekme mesafesinin bulunmadığı,

dolayısıyla trafo yerinin kamu mülkiyetine geçirilmesinden sonra parselin geriye kalan kısmında imar mevzuatına ilişkin çekme mesafelerinin uygulanacağı, bunun da trafonun değil ilgili parselin çekme mesafeleri ile ilgili bir konu olduğu, mevcut haliyle trafonun şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir.

Uyuşmazlık konusu taşınmaza verilecek yapı ruhsatının yürürlükteki uygulama imar planına uygun olarak düzenlenmesi gerektiğine ve davalı idarece uygulama imar planına aykırı yapı ruhsatı düzenlenmesi hukuken olanaklı olmadığına göre davacı tarafından taşınmazına yapı ruhsatı verilirken trafo tesisine yönelik olarak çekme mesafesi aranmaması yani taşınmazına yönelik olarak uygulama imar planı kararlarından ayrı olarak bir yapılaşma koşulu getirilmesi yönünde işlem tesis edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Öte yandan, dosyada bulunan bilirkişi raporunda da taşınmazın bulunduğu alanda yürürlükte bulunan uygulama imar planında trafo tesisine yönelik olarak herhangi bir çekme mesafesinin öngörülmediği belirtilmiştir.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen temyize konu kararda isabetsizlik görülmemiştir.