Danıştay 6. Daire E.2021/2242 K.2023/5153

Dava konusu istem: Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ)'nin kamulaştırma kararı aldığı alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmamış taşınmazların yer aldığı ve kamulaştırma sınırları dışında bırakılan 90.000 m² yüz ölçümlü alanın tamamının donatı alanında kalması sebebiyle kamu zararı ve mağduriyetlerin oluşabileceğinden bahisle kamulaştırma işleminin iptal edilmesi ve alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmasına izin verilmesi yönündeki davacı Çerkezköy Belediye Başkanlığı tarafından yapılan … tarih ve E… sayılı başvurunun reddine ilişkin … tarih ve E… sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacı belediyenin ilk başvurusunun … tarih ve E. .. sayılı yazı ile olduğu, bu başvuruya davalı idare tarafından … tarih ve E. … sayılı işlemin davacı idareye 19/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği, daha sonra … tarih ve E… sayılı ikinci bir başvuru yapıldığı, başvurunun içeriğinin ilk başvuru ile aynı olduğu, ikinci başvuruya verilen … tarih ve E…. sayılı cevabın dava açma süresini ihya etmeyeceğinden, dava açma süresi geçirildikten çok sonra 12/03/2020 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın süresinde olduğu, dosyada yapılan tebligatın usulsüz olduğu, kararın bozulması gerektiği, dava konusu işlemde yetki gaspı olduğu, kendilerine parselasyon planı yapma imkanı verilmemesinin kamu zararına sebebiyet vereceği, kamulaştırma kararının hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Davada süre aşımı bulunduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Çerkezköy Belediye Başkanlığı tarafından, … tarih ve E… sayılı yazı ile TOKİ'ye başvuru yapılarak, 1164 sayılı Arsa Üretimi ve Değerlendirmesi Hakkında Kanun Hükümleri uyarınca Çerkezköy Belediyesi sınırları içerisinde gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan taşınmazların 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu hükümlerine göre TOKİ adına kamulaştırılmasının iptal edilmesi ve alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmasına izin verilmesi talep edilmiştir.

Davalı idarenin … tarih ve E… sayılı işlemi ile davacı belediyenin başvurusu reddedilmiş, anılan işlem davacı belediyeye 19/03/2019 tarihinde tebliğ edilmiştir. Davacı belediye tarafından … tarih ve E… sayılı ikinci başvuru yapılmıştır. Bu başvuruda da, ilk başvuruda olduğu gibi, taşınmazın kamulaştırılmasının iptal edilmesi ve alanda 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon işlemi yapılmasına izin verilmesi talep edilmiştir.

Davalı TOKİ tarafından, davacı belediyenin yaptığı ikinci başvuru … tarih ve E… sayılı kararla reddedilmiş ve aynı gün tebliğ edilmiştir.

Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinde, "İlgililer, haklarında idari davaya konu olabilecek bir işlem veya eylemin yapılması için idari makamlara başvurabilirler.

Altmış gün içinde bir cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır. İlgililer altmış günün bittiği tarihten itibaren dava açma süresi içinde, konusuna göre Danıştaya, idare ve vergi mahkemelerine dava açabilirler. Altmış günlük süre içinde idarece verilen cevap kesin değilse ilgili bu cevabı, isteminin reddi sayarak dava açabileceği gibi, kesin cevabı da bekleyebilir. Bu takdirde dava açma süresi işlemez. Ancak, bekleme süresi başvuru tarihinden itibaren altı ayı geçemez. Dava açılmaması veya davanın süreden reddi hallerinde, altmış günlük sürenin bitmesinden sonra yetkili idari makamlarca cevap verilirse, cevabın tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açabilirler" hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, yukarıda yer verilen yasa hükmü uyarınca, ilgililerin idari davaya konu olabilecek bir işlemin tesis edilmesi istemiyle 2577 sayılı Yasanın 10. maddesi kapsamında her zaman idareye başvuruda bulunabileceği açık olup, davacı tarafın 14/03/2019 tarihli başvurusunun 10. madde kapsamında bir başvuru olduğu, bu talebin 14/03/2019 tarihinde davalı TOKİ tarafından reddedilmesi sonrasında ikinci kez 27/12/2019 tarihinde davacı tarafından aynı taleple başvuru yapıldığı,

bu başvurunun da yine 10. madde kapsamında bir başvuru olarak ele alınması gerektiği, başvurunun reddine dair işlemin 29/01/2020 tarihinde tebliği üzerine açılan davanın süresinde olduğu sonucuna ulaşıldığından işin esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kararda hukuki isabet görülmemiştir.