Danıştay 6. Daire E.2021/2325 K.2024/1047

Dava konusu istem: Adana ili, Yüreğir ilçesi, … Mahallesi, … sayılı parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Yüreğir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında; dava konusu olan .. parsel sayılı taşınmazın bir bölümünün düzenleme işlemi dışında bırakılmasının alanda değişik mülkiyet sorunlarını beraberinde getirdiği, dolayısıyla ortada herhangi bir teknik, hukuki ve fiili zorunluluk bulunmamasına rağmen … nolu parselin bir bölümünün düzenleme işlemi dışında bırakılmasının parselasyon ilkelerine uygun olmadığından dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı tarafından, bahsi geçen 2.178,22 m²'lik bölgenin 1/1000 ölçekli imar planında 3 katlı konut alanı olarak belirlendiği ve imar adasının ortasından geçtiği, şayet bahsi geçen bölge tamamen uygulamaya alınsaydı imar adasının bütünlüğünü sağlamak gerekeceğinden ... sayılı kadastro parselinin kuzey kısmına denk gelen yaklaşık 22.915 m² alanlı kadastro parsellerinin de uygulamaya alınması gerekeceği, bu durumda da DOP'un %40'ı aşacağı ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile Dairemizin 05/11/2020 tarih ve E:2016/12152, K:2020/10548 sayılı kararı kaldırılarak davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının değişik gerekçe ile onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 05/11/2020 tarih ve E:2016/12152, K:2020/10548 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Yüreğir ilçesi,.

Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazın da bulunduğu alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi ve 2981 sayılı Kanununun Ek 1. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Yüreğir Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı alınmış, davacının da hissedarı olduğu 31.500,00 m2 büyüklüğüne sahip ... parsel sayılı taşınmazın büyük bir bölümü konut alanı olarak planlanmış ve anılan parselasyon işleminde uyuşmazlık konusu parsel için ayırma çapı düzenlenerek üzerinde aralarında davacının da bulunduğu bazı parsel hissedarlarına ait evlerin bulunduğu 2.178,22 m²'lik bölümünün düzenleme işlemi dışında bırakılmış,

davacının DOP kesilmesi üzerine kalan 185,97 m2'lik imar hak edişinin 185,85 m2'lik kısmı üzerinde başkasına ait yapı bulunan 648 m2'lik ...ada, ...parsel sayılı taşınmazda hisselendirilmiş, kalan 0,12 m2'lik hak edişi ise yine üzerinde başkasına ait yapı bulunan 499,81 m2'lik ... ada, ...parsel sayılı taşınmaz üzerinde hisselendirilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihi itibarıyla yürürlükte olan 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinde, “İmar hududu içinde bulunan binalı veya binasız arsa ve arazileri malikleri veya diğer hak sahiplerinin muvafakatı aranmaksızın, birbirleri ile, yol fazlaları ile, kamu kurumlarına veya belediyelere ait bulunan yerlerle birleştirmeye, bunları yeniden imar planına uygun ada veya parsellere ayırmaya, müstakil, hisseli veya kat mülkiyeti esaslarına göre hak sahiplerine dağıtmaya ve re'sen tescil işlemlerini yaptırmaya belediyeler yetkilidir. Sözü edilen yerler belediye ve mücavir alan dışında ise yukarıda belirtilen yetkiler valilikçe kullanılır.

Belediyeler veya valiliklerce düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların dağıtımı sırasında bunların yüzölçümlerinden yeteri kadar saha, düzenleme dolayısıyla meydana gelen değer artışları karşılığında "düzenleme ortaklık payı" olarak düşülebilir. Ancak, bu maddeye göre alınacak düzenleme ortaklık payları, düzenlemeye tabi tutulan arazi ve arsaların düzenlemeden önceki yüzölçümlerinin yüzde kırkını geçemez.” hükmüne yer verilmiştir.

2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinde ise; “İmar planı olan yerlerde, 09/05/1985 tarih ve 3194 sayılı İmar Kanununun 18 inci maddesi gereğince arsa ve arazi düzenlemelerinde, binalı veya binasız arsa ve arazilere bu Kanundan önce özel parselasyona dayalı veya hisse karşılığı satın alınan yerler dikkate alınarak müstakil, hisseli parselleri veya üzerinde yapılacak binaların daire miktarları gözönünde bulundurularak kat mülkiyeti esasına göre arsa paylarını sahipleri adlarına resen tecsil ettirmeye valilik veya belediyeler yetkilidir.” hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu alanda hisseli olan parseller özelinde resmi kurumlarca onaylanmış herhangi bir özel parselasyon planı bulunmadığı doğru olmakla birlikte yapılan incelemede; uygulama sahasının tamamına yakın bölümünün yapılaşmış olması, uygulama sahasına alınan hisseli parsellerde fiili bir taksimin mevcut olması, yapılaşmanın arazideki fiili duruma göre oluşmuş olması, arazide gecekondu benzeri bir yapılaşmanın mevcut olması göz önünde bulundurulduğunda dava konusu düzenleme işleminin yapıldığı alanda 2981/3290 sayılı kanunun Ek-1 maddesinin arazi anlamında uygulama koşulunun mevcut olduğu,

ancak dava konusu parselasyon işlemi sonucunda davacının hissedarı olduğu kök parselde yoğun yapılaşma olmasına rağmen başka hissedarlara ait yapıların bulunduğu imar parsellerine hisselendirme yapıldığı, davacı açısından hisse ayrımına gidilmediği, ancak davacının hissedarı bulunduğu ... parsel sayılı taşınmazda bazı hissedarlar için hisse ayrımına gidilmek suretiyle 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulandığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda davacının hissedar olduğu parsele yönelik 2981 sayılı Kanunun Ek 1. maddesinin uygulanmaması nedeniyle davacıya tahsis edilen imar parsellerinin kullanma olanağının pratikte mümkün olmadığı, bu dağıtım tekniğinin davacı yönünden mülkiyet sorununa yol açacağı, dolayısıyla dava konusu edilen işlemin imar mevzuatı ve parselasyon ilkelerine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline yönelik İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır.