Danıştay 6. Daire E.2021/2787 K.2022/9586

Dava konusu istem: Davacıya ait İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza sosyal donatı alanı fonksiyonu verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen (08/03/2013 tasdik tarihli) 1/5000 ölçekli Yeni Sahra Mahallesi ve Yakın Çevresi Nazım İmar Planının ve … , … ve … sayılı plan notlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:… , K:… sayılı kararında; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, planlar arası kademeli birliktelik ilkesi gereği ölçekler arası tutarlılığın sağlandığı ve sosyal donatı alanı fonksiyonunun şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve kamu yararına uygun olduğu sonucuna varılarak davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği, taşınmaza getirilen fonksiyonun planlamaya aykırı olduğu, hukuka aykırı olarak kabul edilen imar hakkı transferini düzenleyen dava konusu plan notları hakkında karar verilmediği ileri sürülerek kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Karar düzeltme istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … 'İN DÜŞÜNCESİ: Kararın düzeltilmesi isteminin kabul edilerek mahkeme kararının kısmen onanması kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 27. maddesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununa eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrası uyarınca uygulanmasına devam edilen anılan Kanunun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 23/12/2020 tarih ve E:2016/7729, K:2020/13502 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi.

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mülkiyeti davacıya ait İstanbul İli, Ataşehir İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaza sosyal donatı alanı fonksiyonu verilmesine ilişkin İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarih ve … sayılı kararıyla kabul edilen (08/03/2013 tasdik tarihli) 1/5000 ölçekli Yeni Sahra Mahallesi ve Yakın Çevresi Nazım İmar Planının ve … , … ve … sayılı plan notlarının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu taşınmaza getirilen fonksiyon yönünden davanın reddine ilişkin kısmı;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Dava konusu nazım imar planının imar hakkı transferine ilişkin plan notları yönünden davanın reddine ilişkin kısmı;

Dosyanın incelenmesinden, davacı tarafından, dava dilekçesinde, plan notlarına göre yol, yeşil alan, sosyal ve kültürel donatı alanında kalan taşınmazlara imar transferi hakkının tanındığı, dava konusu nazım imar planının anılan plan notları yönünden haksız ve adaletsiz bir uygulamayı beraberinde getirdiği iddialarında bulunulduğu, buna karşın İdare Mahkemesince anılan plan notları yönünden bir irdeleme yapılmadığı ve anılan plan notlarına ilişkin hüküm kurulmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, İdare Mahkemesince anılan plan notları bakımından değerlendirme yapılarak hüküm kurulmamasında yargılama usulü kurallarına uyarlık bulunmamaktadır.

İdare Mahkemesince söz konusu işlem hakkında yeniden karar verilirken, kamulaştırma yöntemine alternatif olarak kabul edilen imar hakkı transferi yönteminin, mülkiyet hakkına müdahale edilmesi sonucunu doğurduğu ve bu müdahalenin ancak kanuni düzenleme ile mümkün olabileceği, mevzuatta ise bu konuya ilişkin yasal bir düzenlemenin bulunmadığı hususunun göz önünde bulundurulacağı açıktır.