Danıştay 6. Daire E.2021/3166 K.2023/9948

Dava konusu istem: Bartın ili, Merkez, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon+ilave uygulama imar planının kabulüne ilişkin Bartın Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararının ve bu karara karşı yapılan itirazın reddine ilişkin … tarihli, … sayılı Belediye Meclis kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…., K:… sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporun ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu nazım ve uygulama imar planlarının uyuşmazlığa konu taşınmaza ilişkin kısımlarının üst ölçekli planlara, imar mevzuatına, kamu yararına, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olduğu, bu nedenle dava konusu meclis kararlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davaya konu imar planları sınırları içerisinde bazı bölgeler 18. madde uygulanacak alanlar olarak belirlenirken uyuşmazlık konusu taşınmazın bulunduğu alanda söz konusu uygulamanın yapılmayarak taşınmazın %80'inin kamuya terk edilmesine sebebiyet verilecek şekilde yapılan planlamanın hukuka aykırı oduğu, mülkiyet hakkının kısıtlandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile taşınmaza getirilen "10 metre genişliğinde yol alanı" fonksiyonu yönünden bozulması, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları ile taşınmaza getirilen "konut alanı, park, 7 metre ve 12 metre yol" fonksiyonlarına ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığından temyiz isteminin kısmen reddi ile kararın bu yönden onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Bartın ili, Merkez, … Köyü, … ada, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda Bartın Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla, 1/5000 ölçekli revizyon+ilave nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli revizyon+ilave uygulama imar planı kabul edilerek 08/08/2018 - 07/09/2018 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır. Daha önce plansız alanda bulunan taşınmaz; 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında "konut alanı, park ve yol" olarak belirlenmiştir. Davacı tarafından askı süresi içerisinde yapılan itiraz … tarihli, … sayılı Belediye Meclis kararı reddedilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte bulunan halinde nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

3194 sayılı Kanunun 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Kanunun 8. maddesinde ise alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının taşınmaza getirilen "park, 7 metre ve 12 metre yol" fonksiyonlarına ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede;

Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

İdare Mahkemesi kararının; bu bölümlerine karşı davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki … Bölge İdare Mahkemesi …. İdari Dava Dairesi kararının temyize konu edilen kısmı, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.

Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının taşınmaza getirilen "10 metre genişliğinde yol" fonksiyonuna ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede;

Yukarıda yer verilen hükümler uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının, nazım imar planına uygun olarak yapılması gerekmektedir. 10 metre ve üzerindeki genişlikte olan taşıt yollarının genişliği ve niteliği itibarıyla ulaşım sistemlerinin ve ulaşım problemlerinin çözümünün belirlenmesi açısından 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında öngörülmesi gerekmektedir.

Dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlığa konu … ada, … parsel sayılı taşınmazın ortasından geçirilen 10 metre enkesitli yolun 1/5000 ölçekli nazım imar planında yer almadığı görülmüştür.

Bu durumda, dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planında gösterilmeyen 10 metre enkesitli yolun planların kademeli birlikteliği ilkesine aykırı olacak şekilde dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında gösterilmesinin, uygulama imar planını dayanağı nazım imar planına aykırı hale getirdiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının bu kısmında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, İdare Mahkemesince davanın reddi yolunda verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planının 10 metre genişliğinde yola ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.