Danıştay 6. Daire E.2021/45 K.2021/573

Dava konusu istem: İzmir İli, … İlçesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle yapının zemin kat + 1.kat + 2.kat + 3.kat ve 4.katının mühürlenmesine ilişkin … tarihli yapı tatil tutanağı ile 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca yapının 2. , 3. ve 4.katı (teras) için 51.026,00-TL para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı Buca Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.

İdare Mahkemesince; dava konusu işlemlerden yapı tatil zaptının; zemin kata ilişkin kısmının imar affı kapsamında bulunduğu gerekçesiyle zemin katın mühürleme işleminde hukuka uyarlık olmadığı, 1.,2.,3. ve 4. kata ilişkin kısmında hukuka aykırılık olmadığı; para cezası verilmesine ilişkin Encümen kararının ise; yapının 2. ve 3. katına ait 1991 yılına ilişkin numarataj belgesinin bulunduğu, bu katların yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan yasal düzenlemenin Anayasa Mahkemesince iptal edildiği,

yeni yasal düzenlemenin ise yürürlük tarihinden önceki olaylara uygulanma imkanı bulunmaması nedeniyle, 2. ve 3. katlara ilişkin kısım hakkında verilen idari para cezasında hukuka uyarlık.

4. teras katın da yeni yasanın yürürlüğünden önce inşa edildiğinin kanıtlanamadığı belirtilerek 4. kat hakkında verilen idari para cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu mühürleme işleminin zemin kata ilişkin kısmı ile para cezasının 48.497- TL'lik kısmının iptaline, davanın; mühürleme işleminin 1.,2.,3.,4. kata ilişkin kısmı ile para cezasının 2.529- TL'lik kısmının ise reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Ondördüncü Dairesinin 30/04/2015 tarih ve E: 2013/8540, K:2015/3476 sayılı kararıyla;

yapı tatil tutanağı ve 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca 4.kat (teras) için verilen temel para cezası ile aynı maddenin (c) bendinin 5 ve 12. alt bentlerine göre artırım yapılmasına ilişkin kısmının onanması.

4. kat için verilen para cezasının (c) bendinin 4, 8 ve 13. alt bentleri uyarınca artırılmasına ilişkin kısmı ile yapının 2. ve 3. katı için verilen para cezasının iptaline ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, İdare Mahkemesince, bozma kararına uyularak para cezası verilmesine ilişkin işlemin.

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrası uyarınca ruhsatsız yapının 2, 3 ve 4. katları için belirlenen temel ceza miktarına anılan maddenin (c) bendinin 4, 8 ve 13. alt bentleri uygulanmak suretiyle artırım yapılarak tekerrür hükmü de uygulanması suretiyle hesaplanan 39.930,34 -TL'lik kısmının iptali, 11.095,66-TL'ye ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, temyiz dilekçelerinde imar mevzuatına, imar planları ve imar uygulamalarına aykırı olarak ruhsatsız yapı yapılmasının can ve mal emniyetini tehdit ettiği, çevre ve imar kirliliğine, sağlıksız kentleşmeye neden olacağı; ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşa edilen yapıların, ruhsatlı yapılara yönelik kontrol ve denetimlerden geçmediği, çevre ve sağlık şartlarına aykırı olduğu, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının 4. ve 13. alt bentleri uyarınca yapılan arttırımın hukuka uygun olduğu, yine yapının ruhsatsız olduğu için 8. alt bendin sadece ruhsatsız kısım hakkında uygulandığı,

ayrıca dava konusu uyuşmazlıkta anılan Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrür hükümlerinin uygulanması gerektiği, taşınmazın ruhsatsız şekilde aynı alan üzerinde katlar inşa edilerek oluşturulduğu, yapının 3. ve 4. katlarının inşasının imar mevzuatına aykırı fiil ve hallerin tekrarı olduğu ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Karar düzeltme isteminin kısmen kabul edilerek İdare Mahkemesi kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrüre ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

Dairemiz kararının; para cezasının, ruhsatsız yapının 2, 3 ve 4. katları için 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca belirlenen temel ceza miktarına, anılan maddenin (c) bendinin 5. ve 12. alt bentleri uygulanmak suretiyle arttırım yapılmasına ilişkin kısım hakkında verilen ret kararı ile (c) bendinin 4, 8 ve 13. alt bentleri uygulanmak suretiyle artırım yapılmasına ilişkin kısım hakkında verilen iptal kararının onanmasına ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemede:

Danıştay Dava Daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir. Kararın, anılan kısmına ilişkin olarak kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise adı geçen yasa maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymamaktadır.

Dairemiz kararının; İdare Mahkemesi kararının 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin 6. fıkrası uyarınca tekerrüre ilişkin kısmı hakkında verilen iptal kararının onanmasına ilişkin kısmı yönünden yapılan incelemeye gelince;

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kısmen kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 09/09/2020 tarih ve E:2019/8661, K:2020/7388 sayılı kararının tekerrüre ilişkin kısmının kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İzmir İli, … İlçesi, … ada, … sayılı parsel sayılı taşınmaz üzerinde imar affı başvurusu bulunan zemin kat (17.50x9m2 ebadında) üzerine ruhsatsız olarak 1.kat+2.kat+3.kat ve demir profil ayaklar üzeri sundurma şeklinde 4.kat (teras) yapıldığının 02/05/2012 günlü yapı tatil tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca davacıya yapının 2., 3. ve 4. katlar için 51.026,00-TL idari para cezası verilmesine ilişkin … tarihli, … sayılı Buca Belediye Encümeni kararı tesis edilmiş, Encümen Kararı ile … tarihli yapı tatil tutanağının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinde idari para cezasına ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, söz konusu maddenin 2. fıkrasının (a) bendinde; yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu maddenin 6. fıkrasında ise; yukarıdaki fıkralarda belirtilen fiil ve hallerin, yapının inşa edilmesi süreci içinde tekrarı halinde, idari para cezasının bir kat arttırılmak suretiyle uygulanacağı hükme bağlanmıştır.

Doktrinde kabul edilen tanıma göre tekerrür; bir ceza yaptırımına uğradıktan sonra yeniden suç işleyen kimsenin durumu olup, bu durumdaki kimselere "mükerrir" denilmektedir. Kanunlar, mükerrirlere, ilk suçludan daha fazla ceza verilmesini emrettiklerinden, onların işledikleri suçun cezası artırılarak verilmektedir. Bu artırmanın nedeni, o kimselerin evvelce de suç işlemiş, daha önce cezalandırılmış olmalarıdır.

3194 sayılı İmar Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrası hükmüne göre; yapı tatil tutanağı ile tespit edilen aykırılıklar nedeniyle para cezası verilmesinden sonra, aynı yapıda ruhsat ve eklerine aykırı ya da ruhsatsız olarak ilave yapılarak, imalatın devamı halinin yeniden tespiti halinde, tespite konu aykırılıklar üzerinden yeni fiile verilecek ceza miktarı belirlendikten sonra, tekerrür hükmünün uygulanması gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu olayda; ruhsatsız yapının zemin kat + 1.kat + 2.kat (tabliye kalıbı çakılırken) hali için daha önce … tarihli, … sayılı Encümen kararı ile para cezası verildiği görülmekte olup, ruhsatsız imalata devam edilerek yapının 3. ve 4. katının inşa edildiğinin tespitinin, bu yeni fiile verilecek para cezasına 3194 sayılı Kanunun 42. maddesinin 6. fıkrasında yer alan tekerrür hükümlerinin uygulanması için yeterli iken, İdare Mahkemesince aksi yorumla 3. ve 4. katın imalatı ile ilgili daha önce yapılmış bir tespit bulunmadığı, ilk defa davaya konu … günlü yapı tatil zaptı ile tespit edildiği, 3 ve 4. katların bağımsız ayrı bir yapı olduğu gerekçesiyle işlemin tekerrür hükümlerinin uygulanmasına ilişkin kısmının iptalinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.