Danıştay 6. Daire E.2021/5159 K.2022/9663

Dava konusu istem : İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, … Mahallesi, … pafta, … parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda … tarihli, …. sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen ve 12.06.2015 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli Hadımköy Yeşilbayır Bölgesi Uygulama İmar Planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : İdare Mahkemesince; … sayılı parselin, 1/5000 ölçekli nazım imar planında askeri güvenlik bölgesi ve mezarlık alanında kaldığı, 17.02.2014 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planında mezarlık alanı olarak ayrılan taşınmazın, anılan plana yapılan itiraz üzerine kabul edilen uyuşmazlık konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile askeri güvenlik bölgesi ve mezarlık alanı fonksiyonuna alındığı, üst ölçekli nazım imar planına uygun olarak tesis edilen dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti : Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, uyuşmazlık konusu parselin mezarlık alanından çıkarılarak, tahsis durumuna uygun şekilde askeri alana alınması gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/4731 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen ve 11.02.2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Hadımköy Yeşilbayır Bölgesi Nazım İmar Planının dava konusu parsel yönünden iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada, ... İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…, K:… sayılı kararıyla, dayanak 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptaline karar verildiği, bu kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 15/11/2022 tarihli, E:2022/4731, K:2022/9662 sayılı kararıyla onanmasına karar verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, dava konusu parselin askeri güvenlik bölgesi taraması ile gösterilerek mezarlık alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planının yargı kararıyla iptaline karar verildiğinden, bu plan uyarınca yapılan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen temyize konu mahkeme kararında isabet görülmediğinden, temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 10/12/2020 tarih ve E:2016/13402, K:2020/12555 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

17.04.2007 onay tarihli 1/5000 ölçekli nazım imar planında askeri alanda kalan Hazineye ait ve Milli Savunma Bakanlığına tahsisli dava konusu … parsel, … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen ve 11.02.2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Hadımköy Yeşilbayır Bölgesi Nazım İmar Planında askeri güvenlik bölgesi taraması ile gösterilerek mezarlık alanına, 17.02.2014 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ise mezarlık alanına alınmış, bu plana davacı tarafından yapılan itiraz üzerine … tarihli, … sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen ve 12.06.2015 tarihinde onaylanan dava konusu 1/1000 ölçekli Hadımköy Yeşilbayır Bölgesi Uygulama İmar Planında askeri güvenlik bölgesi taraması ile gösterilerek mezarlık alanına alınmıştır.

12.06.2015 tarihinde onaylanan dava konusu 1/1000 ölçekli Hadımköy Yeşilbayır Bölgesi Uygulama İmar Planı ve dayanağı 11.02.2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Hadımköy Yeşilbayır Bölgesi Nazım İmar Planı notlarında, askeri alanlar ile farklı fonksiyon sembollerinin kullanıldığı alanlardaki askeri alan fonksiyonunun sona ermesi halinde bu alanlarda gösterilen diğer fonksiyonun yer alacağına ilişkin hüküm yer almıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde.

"Nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plandır.

Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir.

Anılan hüküm uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının nazım imar planına uygun yapılması gerekmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın ve Danıştay Altıncı Dairesinin E:2022/4731 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının dayanağı olan … tarihli, … sayılı büyükşehir belediye meclisi kararıyla kabul edilen ve 11.02.2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli Hadımköy Yeşilbayır Bölgesi Nazım İmar Planının dava konusu parsel yönünden iptali istemiyle davacı tarafından açılan davanın reddine ilişkin mahkeme kararının bozulması yolundaki Danıştay Altıncı Dairesinin 21.11.2019 tarihli, E:2015/10444, K:2019/11814 sayılı kararına uyularak,

planlama yapılırken, ilgili kurum görüşlerinin alınması aşamasında Milli Savunma Bakanlığı İstanbul İnşaat ve Emlak Daire Başkanlığı'nın … tarihli, … sayılı yazısıyla, dava konusu taşınmazın da aralarında bulunduğu parsellerin askeri alan fonksiyonuna ayrılmasının istenildiği, ancak 1/5000 ölçekli nazım imar planında parselin askeri alan dışına çıkmasına sebep olacak şekilde askeri güvenlik bölgesi taraması ile mezarlık alanı olarak belirlendiği,

mülkiyeti Hazineye ait olup Milli Savunma Bakanlığına tahsis edilen taşınmaza yönelik planlama yapılırken, Milli Savunma Bakanlığının parselin askeri alan olarak ayrılması talebininin, güvenlik açısından hassas niteliğinin dikkate alınması, bu talep uygun görülmüyor ise sebebinin açıklanarak işlem yapılması ve Milli Savunma Bakanlığının olurunun aranması gerektiği halde taşınmazın Milli Savunma Bakanlığına tahsisli olduğu göz önünde bulundurulmadan ve Milli Savunma Bakanlığının oluru alınmadan yapılan planda, hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle 1/5000 ölçekli nazım imar planının iptali yolunda verilen ...

İdare Mahkemesinin … tarihli, E:…., K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 15/11/2022 tarihli, E:2022/4731, K:2022/9662 sayılı kararıyla onanmasına karar verildiği görülmüştür.

Bu itibarla, dava konusu parselin askeri güvenlik bölgesi taraması ile gösterilerek mezarlık alanına alınmasına ilişkin 1/5000 ölçekli nazım imar planının yargı kararıyla iptaline karar verildiğinden, bu plan uyarınca yapılan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu durumda, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptaline karar verilmesi gerekirken, davanın reddi yolunda verilen temyize konu mahkeme kararında isabet görülmemiştir.