Danıştay 6. Daire E.2021/5326 K.2022/10324

Dava konusu istem: Kocaeli İli, Gebze İlçesi, …Mahallesi, …ada, …parselde ruhsatsız yapılar yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca 225.529,58-TL idari para cezası verilmesine ilişkin …tarihli, …sayılı ve aynı Kanun'un 32. maddesi uyarınca söz konusu yapıların yıktırılmasına ilişkin …tarihli, …sayılı Gebze Belediye Encümeni kararlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; para cezasına ilişkin …tarih ve …sayılı Gebze Belediye Encümeni kararının iptaline, ruhsatsız yapıların yıktırılmasına ilişkin …tarih ve …sayılı Gebze Belediye Encümeni kararı yönünden ise işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; İdare Mahkemesi kararının yıkıma ilişkin kısmına yönelik davacının istinaf başvurusunun reddine, para cezasına ilişkin yapılan davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Uyuşmazlığa konu yapılar için yapı kayıt belgesi alınarak hukuka ve mevzuata uygun hale getirildiği, dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Dava konusu işlemlerin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kocaeli İli, Gebze İlçesi, …Mahallesi, …ada, …parselde 65,00 m x 15,00 m = 975,00 m² alanında ve 19,00 m x 50,00 m = 950,00 m² alanında çelik konstrüksiyon depo inşaatının mütemadi temel kirişleri yapılmış, çelik direkleri dikilmiş, ankraj filizleri bırakılmış vaziyette ruhsatsız yapı yapıldığı …tarih ve …cilt/sayfa numaralı yapı durdurma tutanağı ile tespit edilmiştir.

Anılan ruhsatsız yapılar hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi uyarınca 225.529,58-TL idari para cezası verilmesine ilişkin …tarihli, …sayılı ve aynı Kanun'un 32. maddesi uyarınca söz konusu yapıların yıktırılmasına ilişkin …tarihli, …sayılı Gebze Belediye Encümeni kararları alınmıştır.

Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, yıkıma ilişkin kısmı yönünden;

İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyize konu kararın yıkıma ilişkin kısmı yönünden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinin 2. fıkrasında sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmamaktadır.

Temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının, para cezasına ilişkin kısmı yönünden ise;

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendinde, yapı sınıfı ve grubu dikkate alınmak suretiyle maddede belirtilen miktar ile yapının alanının çarpılması sonucu temel ceza miktarının hesaplanacağı ve bu miktar üzerinden (c) bendinin alt bentlerinde belirtilen artırım sebepleri için gösterilen oranlar uyarınca bulunan miktarların eklenmesi sonrasında toplam ceza miktarının bulunacağı belirtilmiş olup, söz konusu (c) bendinde ise artırım sebepleri sayılmış, bu artırım sebepleri uyarınca tespit edilen miktarların (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şekilde tespit edilen para cezalarının miktarına göre ayrı ayrı hesap edilerek ilave olunacağı, para cezalarına konu olan alanın hesaplanmasında, aykırılıktan etkilenen alanın dikkate alınacağı hükmüne yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden; ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapılar nedeniyle verilecek para cezası miktarının belirlenmesinde dikkate alınacak temel ölçütün; yapı sınıfı ve grubu ile ruhsatsız veya ruhsata aykırı imalat alanının ve varsa aykırılıktan etkilenen alanın katılması suretiyle bulunacak alan olduğu, temel ceza miktarı belirlendikten sonra maddede öngörülen artırım sebeplerinin varlığı halinde artırım sebeplerinin ayrı ayrı hesaplanacağı ve bunların toplamlarının alınması suretiyle toplam ceza miktarının bulunacağı ve bulunan bu miktarın belediye encümeni tarafından imar para cezası olarak verileceği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; ruhsatsız toplam 1.925,00 m² yapı yapılmış olduğunun 23/01/2019 tarihinde düzenlenen yapı tatil tutanağı ile tespit edildiği, söz konusu tespite dayanılarak.

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesinin 2. fıkrasının (a) bendi uyarınca, 3/A yapı sınıf ve grubunda yer alan, toplam 1.925,00 m²'lik yapı hakkında hesaplanan temel para cezasına aynı maddenin (c) bendinin 8. alt bendi uyarınca artırım uygulanarak toplam 225.529,58-TL imar para cezası verilmesine ilişkin …tarihli, …sayılı Gebze Belediye Encümeni kararının alındığı, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporunda; mevcut durum ile yapı tatil tutanağında yer verilen tespitlerin uyumlu olduğu, para cezasının 3/A yapı sınıfı ve grubu esas alınarak hesaplanmasının uygun olmadığı,

yapının 2/C sınıf ve grubunda ( sanayi yapıları -tek katlı, bodrum ve asma katı da olabilen- ) olduğu kanaatine varıldığı, söz konusu bilirkişi raporu ile dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilerek İdare Mahkemesince, hatalı tespit edilen yapı sınıf ve grubu neticesinde temel para cezasının etkilendiği gerekçesiyle para cezasının tamamının iptaline karar verildiği, temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesi ise idarenin yapı sınıf ve grubu tespitinin yerinde olduğu gerekçesiyle, İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak, para cezası yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

Bu durumda; uyuşmazlığa konu yapıların, yapı sınıfı ve grubunun hatalı olarak belirlendiği, hatalı yapı sınıfı ve grubu üzerinden idari para cezasının hesaplandığı, söz konusu yapı sınıfı ve grubu farklılığının temel cezayı etkileyen nitelikte olduğu dikkate alındığında, davaya konu para cezasının iptaline karar verilmesi gerekirken; aksi yöndeki temyize konu İdari Dava Dairesi kararının para cezası ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir.