Danıştay 6. Daire E.2021/5681 K.2022/1002

Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, 2015 yılı için "evsel katı atık ücret tarifesi"nin belirlenmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı Menteşe Belediye Meclis kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının; ilçe belediyesinin söz konusu süreçteki görevinin katı atıkları toplama ve taşıma olduğu ve bunun dışında katı atıkların bertaraf edilmesi sürecinde, 5216 ve 2872 sayılı Kanun hükümleri ile verilen başka bir görev ve buna bağlı yetkisi bulunmadığı,

evsel katı atık ücret tarifesinin Büyükşehir Belediyesi olan yerlerde Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenmesi gerektiği, evsel katı atık ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin dava konusu Menteşe Belediye Meclisi kararında yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile Danıştay Altıncı Dairesinin 04/02/2020 tarih ve E:2019/7917, K:2020/945 sayılı kararıyla bozulması üzerine bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı ilçe belediyesi tarafından; dava konusu edilen, ...tarih ve ...sayılı Menteşe Belediye Meclis kararı ile belirlenen 2015 yılı evsel katı atık ücret tarifesinin 09/11/2014 tarihinde Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinde görüşülerek karar bağlandığı, dava konusu tarifenin Büyükşehir Belediye Meclisince onaylandığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Menteşe Belediyesi ilçe sınırları içerisinde 2015 yılı için evsel katı atık ücret tarifesinin belirlenmesine ilişkin usul ve esasları gösterir ...tarihli, ...sayılı Belediye Meclisi kararı alınmış, tarifenin belirlenmesine ilişkin meclis kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

10/07/2004 tarihli 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun "Büyükşehir, İlçe ve İlk Kademe Belediyelerinin Görev ve Sorumlulukları" başlıklı 7. maddesinin birinci fıkrasının (i) bendinde; büyükşehir katı atık yönetim plânını yapmak, yaptırmak; katı atıkların kaynakta toplanması ve aktarma istasyonuna kadar taşınması hariç katı atıkların ve hafriyatın yeniden değerlendirilmesi, depolanması ve bertaraf edilmesine ilişkin hizmetleri yerine getirmek, bu amaçla tesisler kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek; sanayi ve tıbbî atıklara ilişkin hizmetleri yürütmek, bunun için gerekli tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmek;

deniz araçlarının atıklarını toplamak, toplatmak, arıtmak ve bununla ilgili gerekli düzenlemeleri yapmak Büyükşehir Belediyesi'nin görevleri arasında sayılmış, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde. Kanunlarla münhasıran büyükşehir belediyesine verilen görevler ile birinci fıkrada sayılanlar dışında kalan görevleri yapmak ve yetkileri kullanmak, (b) bendinde.

Büyükşehir katı atık yönetim plânına uygun olarak, katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonuna taşımak ilçe ve ilk kademe belediyelerinin görev ve yetkileri arasında olduğu hükmüne yer verilmiştir.

2872 sayılı Çevre Kanununun 11. maddesinin 11. fıkrasında; Büyükşehir belediyeleri ve belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacakların, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlü oldukları, bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınacağı, ve bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretlerin katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamayacağı hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, katı atık bertaraf tesislerinin kurulması, işletilmesi ve buna bağlı olarak bu tesislere ilişkin tüm yükümlülüklerin yerine getirilmesi hususunda Büyükşehir Belediyelerinin yetkili ve görevli kabul edildiği, ilçe ve/veya ilk kademe belediyelerinin ise, bu süreçte sadece katı atıkları toplamak ve aktarma istasyonlarına taşımak ile yükümlü kılındıkları, 2872 sayılı Kanunun 11. maddesinde ise; söz konusu bertaraf tesislerinin işletme, bakım ve onarım masraflarını karşılamak üzere, katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücretinin alınacağı ifade edilerek,

katı atık bertaraf sürecinde oluşan maliyetlerin bir bütün olarak (toplama, taşıma ve bertaraf) değerlendirildiği ve bu süreçte oluşan giderlerin bu hizmetten yararlananlardan alınacak katılım ücreti ile karşılanacağının ifade edildiği, sonuç olarak anılan hizmetten yararlananlara yönelik olarak belirlenecek olan tarife uyarınca yapılacak olan ücretlendirme yetkisinin, bahsi geçen tesisleri kurma ve işletme sorumluluğu olan Belediyeye, Büyükşehir Belediyesi olan yerlerde ise Büyükşehir Belediyesine ait olduğu anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; davalı idarenin 04/05/2021 tarihli temyiz dilekçesinde; dava konusu ilçe belediyesi meclis kararı ile belirlenen 2015 yılı evsel katı atık ücret tarifesinin, 09/11/2014 tarihinde Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinde görüşülerek karara bağlandığı,

dava konusu tarifenin Büyükşehir Belediye Meclisince onaylandığı ileri sürüldüğünden, dava konusu tarifenin Büyükşehir Belediye Meclisinin onayından geçmesi durumunda, katı atık hizmet bedeline ilişkin ücret tarifesini belirleme yetkisine sahip olan Muğla Büyükşehir Belediye Meclisince onaylanmak suretiyle uygulamaya konulan dava konusu Meclis Kararında yetki yönünden hukuka aykırılık söz konusu olamayacaktır.

Böyle bir durumda Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığının da hasım mevkiine alınması suretiyle işin esasının incelenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, belirtilen hususun araştırılarak, sonuca göre dava konusu tarifenin esası hakkında yeniden karar verilmesi gerektiğinden, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.