Danıştay 6. Daire E.2021/5726 K.2023/6452

2- … 3- … 4- … 5- … VEKİLLERİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALILAR)

1- … Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av. …

2- … Belediye Başkanlığı - … VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NUN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: Dava, Ankara İli, Altındağ İlçesi, … Mahallesi, ... Sok. No:… adresinde bulunan davacılara ait binanın yerinin imar planında yol ve yeşil alan olarak ayrılmasına karşın kamulaştırılmaması ve mülkiyet hakkının belirsiz bir süre ile kısıtlandığından bahisle, üzerindeki yapı ve eklenti bedeline yönelik olarak uğranıldığı öne sürülen 407.057,52 TL maddi, 5.000,00 TL manevi olmak üzere toplam 412.057,52 TL zararın yasal faizi ile birlikte tazmini istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden, 07/09/2016 tarih ve 29824 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 6745 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa eklenen Ek 1. maddenin birinci fıkrasında belirlenen 5 yıllık süre dolmadan, uzlaşma ve idari başvuru süreci tamamlanmadan açılan işbu davada işin esası hakkında karar verilmesine hukuken olanak bulunmadığı gerekçesiyle dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına yolundaki İdare Mahkemesi kararının, davanın davacıların taşınmazına hukuken el atılmasından değil, imar planında yol ve yeşil alanda kalan ve 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesi uyarınca yıkılmasına karar verilen yapı,

eklenti ve tesisler ile ağaç bedellerinin ödenmemesinden doğduğu ileri sürülen zararın tazmini isteminden kaynaklandığı gerekçesiyle; kaldırılması, dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine dair verilen. Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı üzerine; ...

İdare Mahkemesinin … tarih, E:…, K:… sayılı kararıyla, davacıların mülkiyetinde bulunan dava konusu taşınmazın hukuka aykırı şekilde yıkıldığı gerekçesiyle maddi tazminat isteminin kısmen kabulü, fazlaya ilişkin maddi tazminat ile manevi tazminat istemleri yönünden davanın reddine karar verildiği;. Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile de; yapılan imar uygulaması ile davacılara taşınmazdaki payları oranında başka taşınmazdan tahsis yapıldığı, taşınmaz üzerinde bulunan yapının ruhsatsız olduğu ve yapı kullanma izninin de bulunmadığı hususları göz önüne alınarak yapının (bilirkişi raporu ile tespit edilen bedelin %10'u tutarındaki) enkaz bedelinin tazmin sorumluluğunun doğduğunu kabul etmenin hakkaniyete uygun düşeceği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne,

Mahkeme kararının "maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 379.292,10 TL tazminatın dava tarihi olan 13/08/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacılara ödenmesine" ilişkin kısmının kaldırılması, kaldırılan bu kısım hakkında 2577 sayılı Yasa'nın 45/4. maddesi uyarınca yapılan inceleme sonucunda davanın reddine, davacıların istinaf başvurularının reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Davanın esasen davacılara ait taşınmazın imar planında yeşil alanda kalması nedeniyle mülkiyet hakkının belirsiz bir süre kısıtlandığından bahisle hukuki el atma nedeniyle tazminat davası olarak açıldığı, dava dilekçesinde de dava konusunun bu şekilde ifade edildiği, özünde bir kamulaştırma bedeli isteminde bulunulduğu görülmekte olup, bu haliyle taşınmaza hukuken el atılmasından kaynaklanan davanın Bölge İdare Mahkemesince tazminat davası olarak nitelendirilmesinde hukuka uyarlık bulunmamaktadır.

Bu durumda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun Ek 1. maddesinin 1. fıkrasına. 26/11/2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7421 sayılı Vergi Usul Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 3. maddesiyle eklenen cümle ile uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında,

uygulama imar planlarının yürürlüğe girmesinden itibaren beş yıllık süre içerisinde ilgili idarelerce imar programlarının veya imar uygulamalarının yapılmaması ve bütçe imkânları dâhilinde bu taşınmazların kamulaştırılmaması veya her hâlde mülkiyet hakkının kullanmasına engel teşkil edecek kısıtlılığı kaldıracak şekilde imar planı değişikliği yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davaların adli yargıda görüleceği düzenlenmiş olup söz konusu düzenlemenin yürürlüğe girmesinden sonra adli yargı yerleri görevli olduğundan,

idari yargı mercilerinde görülmekte olan davaların anılan Kanun hükmü gereğince görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Öte yandan; davanın açıldığı tarihte görevli bulunan mahkemenin sonradan çıkan yasa ile görevsiz hale gelmesi üzerine verilecek görevsizlik kararlarında taraflara vekalet ücreti yükletilmesine hukuken olanak bulunmadığı, ayrıca görevsizlik kararı verilinceye kadar taraflarca yapılmış olan yargılama giderlerinin ise usule ilişkin mevzuat ve uyuşmazlık konusuyla ilgili yerleşik içtihatlar çerçevesinde, tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumu dikkate alınarak takdir edileceği tabiidir. Bu durumda davanın reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.