Danıştay 6. Daire E.2021/6076 K.2021/8839

Davanın konusu

18/05/2021 tarih ve 31485 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Çevrenin Korunması Yönünden Kontrol Altında Tutulan Atıkların İthalat Denetimi Tebliği (Ürün Güvenliği ve Denetimi: 2021/3)'nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğe (Ürün Güvenliği ve Denetimi:2021/33) istinaden, 31/12/2020 tarih ve 2020/29 sayılı Atık İthalatı Genelgesine ek olarak çıkartılan … tarih ve … sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Genelgesinin iptali ve yürütmesinin durdurulması istenilmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ … DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinin 1. ve 2. fıkralarında, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı, dilekçelerde tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya ünvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği.

14. maddesinin 3. fıkrasında, dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından, görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde, Kanun'un 3. ve 5. maddelerine uygun olmayan dilekçelerin, otuz gün içinde bu maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği; aynı maddenin 5. fıkrasında ise, bu sebeplerle dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde, davanın reddine karar verileceği hükümlerine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yargılama hukukunun temel ilkelerinden biri taleple bağlılıktır. Bu ilke uyarınca mahkemeler hukuka uygunluk denetimini taleple bağlı olarak yaptığından; öncelikle talebin incelemeye konu olabilecek nitelikte belirli ve somut olması, dava dilekçelerinde davanın konusu ile talep sonucunun hiç bir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde açık ve net olarak ortaya konulması, dava dilekçelerinin "konu" ve "netice" kısımları ile dava sebeplerinin açıklandığı kısımların birbiriyle uyumlu olması gerektiği kuşkusuzdur.

Öte yandan, düzenleyici işleme karşı açılan iptal davasında, işlemin tamamının iptali istenebileceği gibi, belirli maddelerinin/ibarelerinin iptalinin istenilmesi de mümkündür. Ancak her durumda düzenleyici işlemin iptali istenilen maddelerinin/ibarelerinin açıkça belirtilmesi ve bu kısımların hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun ve davacının menfaatini nasıl etkilediğinin ayrı ayrı ve somut şekilde ortaya konulması gerekmektedir.

Dava konusu 18/05/2021 tarih ve 2021/9 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Genelgesi ile.

2021 yılında plastik atık ithalatı yapmak üzere Bakanlıktan "atık ithalatçısı kayıt belgesi" alan firmaların, belgelerini 45 gün içinde Bakanlığa iade ederek, yeni belge başvurusunda bulunmalarının zorunlu kılındığı, aksi halde anılan belgenin iptal edileceği, yeni belge başvurularında Genelge ekinde yer alan bilgi ve belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, bu belgelerden banka teminat teminat mektubuna ilişkin esasların Genelge ile belirlendiği,

ithal edilecek plastik atıklara ilişkin bilgilerin, gümrük işlemlerinin tamamlanmasını müteakip atıkların gümrüklü sahadan çıkışına izin verilmeyeceği, Genelgenin yürürlüğe girdiği tarihten önce çıkış ülkesinde ihraç amacıyla taşıma belgesi düzenlenmiş veya gümrük mevzuatı uyarınca gümrük idarelerine sunulmuş atıkların ithalinde eski belgelerin geçerliliğinin 45 gün boyunca devam edeceği, ithal edilen plastik atıkların ithalata konu edilen geri kazanım tesisinde işlenmeden başka bir tesise gönderilmesi ve/veya başka bir gerçek ya da tüzel kişiye devredilmesinin yasaklandığı,

kota aşımı yapan, ithali yasak atıkları gümrüklü sahaya getiren veya geçici faaliyet belgesi olup süresinde çevre izin ve lisansa başvurmadığı tespit edilen, ithal edilen atıkların içeriğinde ağırlıkça %1'den fazla yabancı madde olduğu tespit edilen firmaların atık ithalatçısı kayıt belgelerinin iptal edileceği ve 5 yıl boyunca yeniden atık ithalatçısı kayıt belgesi taleplerinin değerlendirilmeyeceği ve banka teminatının Bakanlık Döner Sermaye İşletmesi hesabına gelir kaydedileceğine ilişkin düzenlemeler içerdiği ve yürürlük maddesi hariç toplam 6 maddesinin bulunduğu anlaşılmaktadır.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacının Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca düzenlenen "atık ithalatçısı kayıt belgesi"ne sahip olduğu; dava nedenleri bölümünde, dava konusu Genelgenin teminat mektubunu düzenleyen 2. maddesi ile atıkların ağırlıkça %1'inden fazlasının yabancı madde olduğunun tespiti halinde atık ithalatçı kayıt belgesinin iptal edilmesine, 5 yıl boyunca yeniden atık ithalatçısı kayıt belgesi taleplerinin değerlendirilmemesine ve banka teminatının gelir kaydedilmesine yönelik düzenlemeler içeren 6. maddesinin hukuka aykırılığına dair sebeplere yer verildiği; konu ve sonuç kısımlarında ise Genelgenin iptalinin istenildiği,

ancak Genelgenin diğer maddelerine ilişkin başka bir itiraza yer verilmediği ve hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun da açık ve anlaşılır şekilde ortaya konulmadığı görülmüştür.

Bu durumda; dava konusu Genelgenin tüm maddelerinin mi, yoksa sadece belirli maddelerinin mi iptalinin istenildiğinin ve iptali istenilen maddelerin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun (Genelgenin tamamının iptalinin talep edilmesi halinde tüm maddelere dair ayrı ayrı hangi yönlerden hukuka aykırı olduğunun belirtilmesi) ve davacının menfaatini ne şekilde ihlal ettiğinin açık ve anlaşılır bir biçimde ortaya konulmak suretiyle dava dilekçesinin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.