Danıştay 6. Daire E.2021/6320 K.2021/8833

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 6. bendinde: "Bölge idare mahkemelerinin 46. maddeye göre temyize açık olmayan kararları kesindir. Bu kararlar, dosyayla birlikte kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilir ve bu mahkemelerce yedi gün içinde tebliğe çıkarılır." kuralı yer almaktadır.

Anılan Kanun'un "Temyiz" başlıklı 46. maddesinde: "Danıştay dava dairelerinin nihai kararları ile bölge idare mahkemelerinin aşağıda sayılan davalar hakkında verdikleri kararlar, başka kanunlarda aksine hüküm bulunsa dahi Danıştayda, kararın tebliğinden itibaren otuz gün içinde temyiz edilebilir:

a) Düzenleyici işlemlere karşı açılan iptal davaları.

b) Konusu yüz bin Türk lirasını aşan vergi davaları, tam yargı davaları ve idari işlemler hakkında açılan davalar.

c) Belli bir meslekten, kamu görevinden veya öğrencilik statüsünden çıkarılma sonucunu doğuran işlemlere karşı açılan iptal davaları.

d) Belli bir ticari faaliyetin icrasını süresiz veya otuz gün yahut daha uzun süreyle engelleyen işlemlere karşı açılan iptal davaları.

e) Müşterek kararnameyle yapılan atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri ile daire başkanı ve daha üst düzey kamu görevlilerinin atama, naklen atama ve görevden alma işlemleri hakkında açılan iptal davaları.

f) İmar planları, parselasyon işlemlerinden kaynaklanan davalar.

g) Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar ile 18/11/1983 tarihli ve 2960 sayılı Boğaziçi Kanununun uygulanmasından doğan davalar.

h) Maden, taşocakları, orman, jeotermal kaynaklar ve doğal mineralli sular ile ilgili mev-zuatın uygulanmasına ilişkin işlemlere karşı açılan davalar.

ı) Ülke çapında uygulanan öğrenim ya da bir meslek veya sanatın icrası veyahut kamu hizmetine giriş amacıyla yapılan sınavlar hakkında açılan davalar.

i) Liman, kruvaziyer limanı, yat limanı, marina, iskele, rıhtım, akaryakıt ve sıvılaştırılmış petrol gazı boru hattı gibi kıyı tesislerine işletme izni verilmesine ilişkin mevzuatın uygulanmasından doğan davalar.

m) Düzenleyici ve denetleyici kurullar tarafından görevli oldukları piyasa veya sektörle ilgili olarak alınan kararlara karşı açılan davalar." hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Kanun'un 48. maddesinin 6. fıkrasında. "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren; merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir.

Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir. İlgili merciin bu kararları ile bu maddenin 2 nci fıkrasında belirtilen temyiz isteminde bulunulmamış sayılmasına ilişkin kararlarına karşı, tebliğ tarihini izleyen günden itibaren yedi gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir." hükmü.

7. fıkrasında ise, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin ödenmemiş olduğu, dilekçenin 3 üncü madde esaslarına göre düzenlenmediği, temyizin kanuni süre içinde yapılmadığı veya kesin bir karar hakkında olduğunun anlaşıldığı hâllerde, 2 ve 6 ncı fıkralarda sözü edilen kararlar, dosyanın gönderildiği Danıştayın ilgili dairesi ve kurulunca, kesin olarak verilir. " hükmü yer almıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bakılan davanın, İstanbul İli, Arnavutköy, Avcılar, Küçükçekmece ve Başakşehir İlçelerinde Kanal İstanbul projesi ÇED başvuru dosyasına esas olmak üzere proje alanı dahilinde Kurul yetki alanında kalan tüm sit alanları, münferit tescilli kültür varlıkları ve koruma alanlarının projede ve hazırlanacak planlarda gösterimlerinin yapılarak gerekli koruma koşullarının sağlanması, ayrıca hazırlanacak planlama çalışmalarıyla eş zamanlı olarak I. derece arkeolojik sit alanlarından geçeceği görülen kanal projesinin sit alanları ile kesişen kısımlarına nasıl bir uygulama yapılacağına ilişkin alternatiflerin hazırlanarak Kurul'a iletilmesi.

Kanal İstanbul Projesi ÇED başvuru dosyası kapsamında Kurul'a iletilen raporda yer alan sit alanlarının isimlerindeki eksiklik ve yanlışlıkların düzeltilmesine; proje alanında kalan tarihi "Roma Su Yolları" ile "Çakmak Hattı"nın tespit çalışmalarının devam ettiğinin dikkate alınmasına; … tarih ve … sayılı Kurul kararı ile Filiboz I. Derece arkeolojik sit alanının kuzeybatısında kalan alandaki mezarlara ilişkin konunun ayrıntılı değerlendirilebilmesi için Kurul üyelerince yerinde inceleme yapılmasına karar verildiğinden,

yapılacak inceleme çalışmalarına istinaden sit alanının genişletilmesinin söz konusu olabileceğinin çalışma kapsamında dikkate alınmasına; yapılacak her türlü fiziki ve inşai uygulama öncesinde Kurul görüşünün alınmasının ilgili Kurumlara hatırlatılmasına; çıkacak hafriyatla yapılması planlanan dolgu ve adaların bazı sit alanları ile kültür varlıkları ve koruma alanlarını etkileyeceğinin dikkate alınarak bu uygulamalar öncesinde ayrı Kurul görüşünün alınması gerektiğinin ilgili idarelere hatırlatılmasına.

Küçükçekmece Göl tabanında yapılacak çalışmaların Küçükçekmece Gölü Çevresi I. ve III. derece arkeolojik sit alanı kazı raporlarında da belirtilen göl içinde bulunan kültür varlıklarına istinaden ilgili su altı arkeoloji müzeleri müdürlüğü denetiminde yapılması gerektiğinin dikkate alınmasına ve proje alanının tamamında yapılacak çalışmalar sırasında herhangi bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 sayılı Kanun'un 4. maddesi uyarınca İstanbul I Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne ivedilikle haber verilmesi gerektiğinin hatırlatılmasına ilişkin İstanbul I Numaralı Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu'nun …

tarih ve … sayılı kararı ile İstanbul İli, Arnavutköy, Avcılar, Başakşehir ve Eyüpsultan İlçelerinde kalan Kanal İstanbul Projesi ÇED raporlarına esas olmak üzere, daha önce alınan … tarih ve … sayılı, … tarih ve … sayılı ve … tarih ve … sayılı İstanbul I Numaralı Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu kararlarının, ilgili idarelerce yerine getirilmesinin ve ÇED raporuna eklenmesinin sağlanmasına, alınan Kurul kararları kapsamında verilen hükümlerin tümünün yerine getirilmesinin ilgili idarelerce taahhüt edilmesine,

rapordaki eksik münferit kültür varlıkları ve ismi farklı olan sit alanlarına ilişkin olarak eksikliklerin tamamlanmasına ve yanlışlıkların düzeltilmesine, hem bahse konu kültür varlıklarının, hem de 14/11/2019 tarihinde karara bağlanan yeni tespit edilmiş olan tescilli kültür varlıkları ve koruma alanları ile hakkında yüzey araştırması kararı alınan parselin proje için hazırlanan ÇED raporuna işlenerek gerekli koruma koşullarının sağlanmasına, tüm alanda yapılacak her türlü fiziki ve inşai uygulama öncesinde Kurul görüşünün alınmasının ilgili idarelere hatırlatılmasına,

yapılacak uygulamalarda olası bir kültür varlığına rastlanılması durumunda 2863 sayılı Kanun'un "Haber verme zorunluluğu" başlıklı 4. maddesinin geçerli olduğuna, ÇED raporunun ekindeki arkeoloji raporunda yer alan "36 sayılı ilke kararı" ibarelerinin, alan baraj alanı olmadığından rapordan çıkartılmasına ve söz konusu ibare yerine 2863 sayılı Kanun, ilgili mevzuat ve Kurul kararlarının geçerli olacağına ilişkin bir ibare eklenmesine ilişkin İstanbul I Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu'nun … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açıldığı anlaşılmakta olup.

2577 sayılı Kanun'un 46. maddesinde, Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu ve Kültür Varlıklarını Koruma Yüksek Kurulunca itiraz üzerine verilen kararlar hakkında temyiz yoluna başvurulabileceği hususu dikkate alındığında; bu uyuşmazlıkla ilgili bölge idare mahkemesi idari dava dairesince yapılan istinaf incelemesi neticesinde verilen kararın temyiz edilmesi yukarıda anılan Kanun kapsamında mümkün değildir.

Temyiz istemine konu Bölge İdare Mahkemesi kararının hüküm fıkrasında, temyiz yolunun açık olduğunun belirtilmesinin, kanunen temyiz yolu öngörülmeyen davalarda ilgilisine temyiz hakkı vermeyeceği de açıktır.