Danıştay 6. Daire E.2021/6731 K.2021/9358

Davanın konusu

İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parselde bulunan 1 numaralı bağımsız için düzenlenen … başvuru numaralı 20/11/2018 düzenleme tarihli ve … belge numaralı yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğin 8. maddesinin 2. fıkrasının Anayasa'nın 7., 13., 35. ve 87. maddelerine aykırı olduğu iddiasıyla, anılan fıkranın iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması talep edilmiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olmayan dava dilekçesinin, aynı Kanun'un 15. maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi uyarınca reddedilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendinde, Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere karşı, Danıştay'da ilk derece sıfatıyla dava açılacağı belirtilmiştir.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalar ve ilk derecede Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki dava ve işlerden kaynaklanan uyuşmazlıkları çözümleyeceği düzenlemesine yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İdari davaların açılması" başlıklı 3. maddesinde; 1. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

2. Dilekçelerde;

a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,

b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,

c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,

d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,

e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.

3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.

Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." kuralı yer almaktadır.

Aynı Kanunun 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; 15. maddenin birinci fıkrasının (d) bendinde, dilekçelerde 14. maddenin 3/g bendine aykırılık görülmesi halinde otuz gün içinde 3 ve 5. maddelere uygun şekilde düzenlemek veya noksanları tamamlamak üzere dilekçenin reddine karar verileceği; beşinci fıkrasında ise, 1. fıkrasının (d) bendine göre dilekçenin reddedilmesi üzerine yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari yargılama usulünde geçerli olan re'sen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Sarıyer İlçesi, … Mahallesi, … pafta, … ada, … parselde bulunan 1 numaralı bağımsız için düzenlenen … başvuru numaralı 20/11/2018 düzenleme tarihli ve … belge numaralı yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve … sayılı işleminin iptali ile Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğin 8. maddesinin 2. fıkrasının Anayasa'nın 7., 13., 35. ve 87. maddelerine aykırı olduğu iddiasıyla, anılan fıkranın iptali için Anayasa Mahkemesine başvurulması talebiyle, bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği, davacının maliki olduğu taşınmaz hakkında düzenlenen yapı kayıt belgesinin iptaline ilişkin uygulama işlemine yönelik uyuşmazlıkta görevli merciin İdare Mahkemeleri olduğu, Anayasa aykırılık iddiası ile Anayasa Mahkemesine başvurulması talep edilen Tebliğin ise ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlem mahiyetinde olması nedeniyle ilk derece mahkemesi olarak Danıştay'da görülecek davalardan olduğu,

her iki işlemin birlikte iptalinin talep edilmesi halinde ise Danıştay'da dava açılabileceği, ancak Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkındaki Tebliğin 8. maddesinin 2. fıkrasının iptalinin istenilip istenilmediğinin açık ve net olarak belirtilmemesi nedeniyle, anılan Tebliğin ilgili hükmünün iptalinin istenilip istenilmediği hakkında tereddüt meydana geldiğinden, dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla; hangi işlemlerin iptalinin istenildiği hususunun açık, anlaşılır ve hiçbir tereddüt oluşturmayacak şekilde belirtilmek suretiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesine uygun olarak yeniden dava açılması ve dava dilekçesi ekine de dava konusu İstanbul Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü'nün … tarih ve … işleminin eklenmesi gerekmektedir.