Danıştay 6. Daire E.2021/7518 K.2023/5093

Dava konusu istem: İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı imalat ve ruhsatsız çekme kat yapıldığı gerekçesiyle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 215.507,01-TL imar para cezası verilmesine ilişkin Esenyurt Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararı doğrultusunda, 13.04.2016 tarihinde davacı tarafça ödenen 215.507,01-TL'nin, daha sonra encümen kararının ve düzenlenen ödeme emrinin iptali talebiyle açılan davalarda iptal kararı verildiğinden bahisle ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte geri ödenmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; Esenyurt Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararı gereğince davacı tarafından 13.04.2016 tarihinde davalı idareye 215.507,01-TL ödeme yapıldığı, encümen kararına ve para cezasının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrine karşı açılan davalar neticesinde encümen kararının ve ödeme emrinin iptallerine karar verildiği, dolayısıyla davacı tarafından ödenen para cezasının yasal dayanağı ve sebebi ortadan kalktığından davacıya geri ödenmesi gerektiği, başvuru üzerine de ödemenin yapılmadığının anlaşıldığı, bu nedenle davacının daha önce ödediği imar para cezasının davalı idarece iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın kabulüne, 215.507,01-TL'nin başvuru tarihi olan 19.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından, 29.04.2014 tarihli yapı tatil tutanağı ile ruhsata aykırılıkların tespit edildiği ve bu doğrultuda para cezası verildiği, temyiz isteminin kabul edilerek kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması, kısmen bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Esenyurt İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı imalat ve ruhsatsız çekme kat yapıldığı gerekçesiyle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca 215.507,01-TL imar para cezası verilmesine ilişkin Esenyurt Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararı doğrultusunda, 13.04.2016 tarihinde davacı tarafça ödenen 215.507,01-TL'nin, daha sonra encümen kararının ve düzenlenen ödeme emrinin iptali talebiyle açılan davalarda iptal kararı verildiğinden bahisle ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte geri ödenmesi talebiyle davacı tarafından 19.03.2019 tarihinde yapılan başvurunun davalı idare tarafından zımnen reddedilmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

1- Kararın 215.507,01-TL'nin başvuru tarihi olan 19.03.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine ilişkin kısmı bakımından;

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

2- Kararın yargılama giderlerine ilişkin kısmına gelince;

Anayasa'nın 125. maddesinin son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu kurala bağlanmış; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 2. maddesinde; iptal davalarının, idari işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılacağı öngörülmüş, tam yargı davaları ise, idarenin eylem ve işlemlerinden dolayı kişisel hakları doğrudan muhtel olanlar tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.

1136 sayılı Avukatlık Kanununun 164. maddesinde, avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade edeceği belirtilmiştir.

Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13. maddesinde, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyorsa avukatlık ücretinin Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla üçüncü kısmına göre belirleneceği kurala bağlanmıştır. Bu düzenlemeye göre, konusu para olan veya para ile değerlendirilebilen davalarda nispi avukatlık ücretine hükmedilecektir.

Yine 492 sayılı Harçlar Kanununun "Harç alma ölçüleri" başlıklı 15. maddesinde; yargı harçlarının (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nev'i ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınacağı düzenlenmiştir.

Dava konusu uyuşmazlıkta, davacı tarafa 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca Esenyurt Belediye Encümeninin … günlü, … sayılı kararı ile 215.507,01-TL imar para cezası verildiği, 13.04.2016 tarihinde davacı tarafça ödenen 215.507,01-TL'nin, daha sonra encümen kararına ve ödeme emrine karşı açılan davalarda iptal kararı verildiğinden davalı idareye başvurularak ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte geri ödenmesi talep edildiği, davalı idarece istemin zımnen reddi üzerine de görülmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacının ödemiş olduğu idari para cezasının iadesi talebinin; tesis edilen idari işlemden kaynaklandığı ve iptal davasının doğal bir sonucu olduğu, idarenin kusurundan kaynaklanan bir maddi tazminat istemi olmadığı açıktır.

Bu durumda, davacı tarafından iptal davasına bağlı olarak yapılan iade talebinin "tazminat" olarak nitelendirilemeyeceği gözetilerek verilecek hükümde yer alan vekâlet ücreti ve karar harcının maktu olarak belirlenmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY (X)

Temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ve dayandığı gerekçe hukuka ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir neden bulunmadığından temyiz isteminin reddi ile anılan kararın onanması gerektiği oyuyla Dairemiz kararına katılmıyoruz.