Danıştay 6. Daire E.2021/8011 K.2022/1181

Dava konusu istem: Mersin İli, Erdemli İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığından bahisle, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının 1 ay içinde yasal hale getirilmesine, aksi takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıya 80.203,00-TL para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Erdemli Belediye Encümeni kararı ile bu kararın bildirilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Erdemli Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işleminin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Ondördüncü Dairesinin 25/05/2017 tarih ve E:2015/9270, K:20174/3549 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı yolunda verilen İdare Mahkemesi kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 01/07/2019 tarih ve E:2019/2461, K:2019/6700 sayılı kararıyla tekraren bozulması üzerine, bozma kararına uyularak,

dava konusu işlemin 80.203,00-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali, yıkımına ilişkin kısım yönünden ise davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/10/2020 tarih ve E:2020/4331, K:2020/9112 sayılı kararıyla para cezasının tahsil edilen 40.230,00-TL'lik kısmının onanması, para cezasının tahsil edilmeyen 40.000,00-TL'lik kısmı ile yıkıma ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozma kararına uyularak,

dava konusu para cezasının tahsil edilmeyen 40.000,00-TL'lik kısmı ile yıkıma ilişkin kısmı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş ve uyuşmazlığın, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi kapsamında davalı idare tarafından tesis edilen işlem neticesinde konusuz kaldığından ve davada tarafların haklılık oranlarının tespitine dair bir değerlendirme yapılamadığından, bu kısım yönünden yargılama giderlerinin taraflar üzerinde bırakılmasına ve tarafların lehine veya aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdare Mahkemesince 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca davalı idare tarafından dava konusu işlemin iptaline karar verildiğinden bahisle, konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı kararı verildiği; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331 ve 332. maddeleri uyarınca davanın açıldığı tarihteki haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin takdir edilmesi gerektiği, bu bağlamda temyize konu kararın yargılama giderlerinin idareleri üzerine bırakılmasına ilişkin kısmı ile idareleri lehine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyize konu İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği belirtilerek davalı idarenin temyiz isteminin reddedilmesi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Mersin İli, Erdemli İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz üzerinde ruhsatsız yapı yapıldığı, 26/08/2014 tarihli yapı tatil tutanağı ile tespit edilmiştir.

Anılan tutanak dayanak alınarak, 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca söz konusu yapının 1 ay içinde yasal hale getirilmesine, aksi takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca davacıya 80.203,00-TL para cezası verilmesine ilişkin … günlü, … sayılı Erdemli Belediye Encümeni kararı tesis edilmiş ve bu karar … günlü, … sayılı Erdemli Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğü işlemi ile davacıya bildirilmiştir.

Bunun üzerine, söz konusu encümen kararı ile bu kararın bildirilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanunu'nun 31/1. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 323. maddesinin (ğ) bendinde vekalet ücreti yargılama giderleri arasında sayılmış; 326. maddesinin 1. fıkrasında, kanunda yazılı hâller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği, 2. fıkrasında da, davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemenin yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştıracağı; 331. maddesinin birinci fıkrasında ise, davanın konusuz kalması sebebiyle esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkimin davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ederek hüküm altına alacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

1136 sayılı Avukatlık Kanunu'nun "Avukatlık Ücreti" başlıklı 164. maddesinde; avukatlık ücretinin, avukatın hukuki yardımının karşılığı olan meblağı veya değeri ifade ettiği; 168. maddesinin son fıkrasında ise, avukatlık ücretinin takdirinde, hukuki yardımın tamamlandığı veya dava sonunda hüküm verildiği tarihte yürürlükte olan tarifenin esas alınacağı hükme bağlanmıştır.

24/11/2020 tarihli, 31314 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan ve karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin "Davanın konusuz kalması, feragat, kabul ve sulhte ücret" başlıklı 6. maddesinde; anlaşmazlığın, davanın konusuz kalması, feragat, kabul, sulh veya herhangi bir nedenle; ön inceleme tutanağı imzalanıncaya kadar giderilirse, bu Tarife hükümleriyle belirlenen ücretlerin yarısına, ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra giderilirse tamamına hükmolunacağı kuralına yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda aktarılan Kanun hükmü uyarınca, davanın konusuz kalması nedeniyle, esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan durumlarda, yargılama giderlerine ve bu giderler arasında sayılan vekalet ücretine davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre hükmedilmesi gerekmektedir.

Olayda; dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte uyuşmazlığa konu imalata ilişkin herhangi bir yapı ruhsatının bulunmadığı, davalı idarenin denetim yükümlülüğünü yerine getirerek dava konusu işlemi tesis ettiği, ilerleyen süreçte ise ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla yürürlüğe giren 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesine istinaden düzenlenen yapı kayıt belgesi nedeniyle dava konusu imar para cezasının tahsil edilmeyen kısmı ile encümen kararının yıkıma ilişkin kısmının iptal edildiği,

söz konusu yasal düzenleme uyarınca, dava konusu işlemin 80.203,00-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali, yıkımına ilişkin kısım yönünden ise davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 08/10/2020 tarih ve E:2020/4331, K:2020/9112 sayılı kararıyla para cezasının tahsil edilmeyen 40.000,00-TL'lik kısmı ile yıkıma ilişkin kısmının ise bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu para cezasının tahsil edilmeyen 40.000,00-TL'lik kısmı ile yıkıma ilişkin kısmı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği;

bu bağlamda dava konusu işlemin tesis edildiği ve dayanağı yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten daha sonra yürürlüğe giren 3194 sayılı Kanun'un Geçici 16. maddesi kapsamında dava konusu işlemin dava devam ederken idare tarafından iptal edilmesi ve davanın konusuz kaldığından bahisle İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak bozulan kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığı yolunda karar verildiği görülmekte olup; gelinen noktada, tarafların davanın açıldığı tarihteki haklılık durumunun yukarıda yer alan değerlendirmeler ve.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ve bu kararda hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan değerlendirmelere göre tespit edilebilmesinin mümkün olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla; yukarıda yer verilen değerlendirmeler ışığında, dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarı ile para cezasına ilişkin kısmında hukuka uyarlık, yıkıma ilişkin kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı yukarıda yer verilen İdare Mahkemesi kararında hükme esas alınan bilirkişi raporunun ve dosyadaki diğer bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde anlaşıldığından; buna göre tarafların haklılık durumu dikkate alınarak yargılama giderlerinin takdir edilmesi ve avukat ile temsil edilen taraflar lehine karşılıklı olarak vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, temyize konu İdare Mahkemesi kararının yargılama giderlerine ve tarafların lehine veya aleyhine vekalet ücretine hükmedilmemesine ilişkin kısımlarında hukuki isabet görülmemiştir.

Öte yandan; dava konusu işlemin 80.230,00-TL para cezası verilmesine ilişkin kısmının iptali, yıkıma ilişkin kısmı yönünden ise davanın reddi yolunda verilen.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının para cezasının 40.230,00-TL'lik kısmının, Dairemizin 08/10/2020 tarih ve E:2020/4331 sayılı kararı ile onandığı ve davalı idarenin karar düzeltme isteminin de Dairemizin 01/04/2021 tarih ve E:2021/3019, K:2021/4968 sayılı kararı ile reddedildiği, yukarıda yer verilen İdare Mahkemesi kararı ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiği, buna karşın daha önce davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmemiş olduğu hususları dikkate alındığında;

davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, davacı lehine ise ancak tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile vekalet ücretine hükmedilebileceği açıktır.