Danıştay 6. Daire E.2021/8926 K.2021/11068

Dava konusu istem: Ardahan İli, Çıldır İlçesi, ... Mevkiinde bulunan Karayolları 18. Bölge Müdürlüğü tarafından yapılması planlanan 75/2016-07/(ER:3343209) numaralı II (a) grubu Hammadde Üretim İzin Belgeli sahada faaliyet gösteren "Bazalt Ocağı, Kırma-Eleme Tesisi, Asfalt Plent Tesisi, Mekanik Plent Tesisi ve Hazır Beton Tesisi" projesine ilişkin … tarih ve … sayılı Ardahan Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğünce verilen "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının Dairemizin 02/10/2019 tarih ve E:2019/15815, K:2019/8489 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının davalı yanında müdahil tarafından temyiz edilmesi üzerine, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı temyize konu kararı ile; taraflarca temyiz edilmemiş olan Mahkeme kararının, feri müdahil olan Karayolları Genel Müdürlüğünün tek başına temyiz etme imkanının bulunmadığı anlaşıldığından, 2577 sayılı Kanunun 48/6. maddesi uyarınca temyiz isteminin ehliyet yönünden reddi gerektiği gerekçesiyle, müdahilin temyiz isteminin reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu proje ve projenin uygulanmasından idarelerinin doğrudan etkileneceği, hasım mevkiine alınmaları gerektiği, fer'i müdahil olduklarından bahisle temyiz istemlerinin reddedilmemesi gerektiği, uyuşmazlığın esası yönünden de dava konusu işlemin hukuka ve usule uygun olduğunu ve davanın reddine karar verilmesi gerektiği hususları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Davalı yanında müdahil tarafından, tek başına kanun yollarına başvurulamayacağından müdahilin temyiz isteminin incelenmeksizin reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 46. maddesinde, Danıştay dava daireleri ile idare ve vergi mahkemelerinin nihai kararları hakkında taraflarca temyiz isteminde bulunulabileceği.

31. maddesinin atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 66. maddesinde, üçüncü kişilerin, davayı kazanmasında hukuki yararı bulunan taraf yanında ve ona yardımcı olmak amacıyla, tahkikat sona erinceye kadar fer'i müdahil olarak davada yer alabilecekleri.

68. maddesinin birinci fıkrasında, müdahale talebinin kabulü hâlinde müdahilin, yanında katıldığı tarafın yararına olan iddia veya savunma vasıtalarını ileri sürebileceği, onun işlem ve açıklamalarına aykırı olmayan her türlü usul işlemlerini yapabileceği.

69. maddesinin birinci fıkrasında, müdahilin de yer aldığı asıl davada hükmün taraflar hakkında verileceği; ikinci fıkrasında ise, fer'i müdahilin tarafla rücu ilişkisinde asıl davadaki uyuşmazlık hakkında yanlış karar verildiği iddiasının dinlenilemeyeceği kurala bağlanmıştır.

Aynı Kanunun 48/6. maddesinde, "Temyiz dilekçesi verilirken gerekli harç ve giderlerin tamamının ödenmemiş olması halinde kararı veren; merci tarafından verilecek yedi günlük süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyizden vazgeçilmiş sayılacağı hususu temyiz edene yazılı olarak bildirilir. Verilen süre içinde harç ve giderler tamamlanmadığı takdirde, ilgili merci, kararın temyiz edilmemiş sayılmasına karar verir. Temyizin kanuni süre geçtikten sonra yapılması veya kesin bir karar hakkında olması halinde de kararı veren merci, temyiz isteminin reddine karar verir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

2577 sayılı Kanunun 48/6. maddesi hükmünün değerlendirilmesinden; İdare Mahkemelerine, temyiz istemleri hakkında, harç ve giderlerin yatırılmaması, kesin bir kararın temyiz edilmesi ve temyiz isteminin kanuni süre içinde yapılmaması hallerinde karar verme yetkisi tanındığı açıktır.

Uyuşmazlıkta ise, İdare Mahkemesi tarafından, müdahilin Danıştay'a hitaplı temyiz dilekçesinin (08/04/2021 kayıt tarihli) dosya ile birlikte karar verilmek üzere Dairemize gönderilmesi gerekirken, feri müdahilin tek başına temyiz etme imkanı bulunmadığı gerekçesiyle 2577 sayılı Kanunun 48/6. maddesi uyarınca müdahilin temyiz isteminin reddine karar verilmesinde hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varıldığından, … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:…, Temyiz No:… sayılı kararının kaldırılarak, işin gereği görüşüldü;

Yukarıda yer verilen müdahaleye ilişkin hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, müdahilin, davanın tarafından bağımsız istekte bulunamayacağı, yalnızca tarafın davadaki istemine yardımcı olacak kimi açıklamalar yapabileceği ve bu konularda hukuki yardımda bulunabileceği, davaya taraf olandan bağımsız olarak tek başına kanun yollarına başvuramayacağı sonucuna varılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden, İdare Mahkemesi kararına karşı davalı yanında müdahil tarafından temyiz isteminde bulunulduğu, ancak davalı idare tarafından temyiz isteminde bulunulmadığı anlaşılmaktadır.

Bu itibarla, temyize konu İdare Mahkemesi kararına karşı sadece davalı yanında müdahil tarafından temyiz isteminde bulunulduğu görüldüğünden, davanın taraflarından olmayan ve dava sonucunda hakkında hüküm kurulmayan, ancak yanında katıldığı tarafa yardımcı olabilen ve yanında katıldığı tarafla birlikte hareket edebilen müdahilin tek başına kanun yollarına başvuramayacağı dikkate alındığında, müdahilin temyiz isteminin incelenmesine hukuken imkan bulunmamaktadır.