Danıştay 6. Daire E.2021/9371 K.2024/6971

Dava konusu istem: Edirne İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazların cephe aldığı imar yoluna ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliklerine dair ...tarihli, ... sayılı İpsala Belediyesi Meclisi kararı ile anılan kararın dayanağı olduğu ileri sürülen ... tarihli, ... sayılı İpsala Belediyesi Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrası düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden; hiçbir yoğunluk artışı getirilmeksizin, bilimsel hiçbir hesaba dayandırılmaksızın, yol genişletme ve daraltmalarının doğru sonuçlar vermeyeceği, ulaşım kademelenmesi ve ulaşım akslarında katılım ve ayrılma kavşaklarının yeterli çözümler sunacak nitelikte olmadığı, yol genişletmenin ihtiyaçtan fazla kamu maliyetini arttıran nitelikte olup olmadığı hususunun bilimsel bir rapora dayanmadığı için bilinemediği,

yeterli ulaşım analiz-sentez ve gerekçe raporunun olmadığı, yolun gerekliliğinin ve genişliğinin ne olacağının kamu menfaatinin hangi düzeyde olduğunun araştırması yapılmadan yapılan imar planı değişikliklerinin 3194 sayılı İmar Kanununa, Planlı Alanlar Tip İmar Yönetmeliğine ve ilgili mevzuata, kamu yararına, planlama esaslarına ve şehircilik ilkelerine uygun olmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu Edirne İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İmar yolunun alandaki yeni hastane düşünülerek genişletildiği, bilirkişi raporunun birçok eksiklikler barındırdığı, ilgili kurum görüşleri ve mevzuat hükümleri doğrultusunda tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın bozulması düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Edirne İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı davacı mülkiyetindeki taşınmazların cephe aldığı 12 metre genişliğindeki imar yolunu kapsayan alanda ...tarihli, ... sayılı İpsala Belediyesi Meclisi kararı doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu yapıldığı, anılan revizyona yapılan itirazlar sonrası... tarihli, ... sayılı İpsala Belediyesi Meclisi kararı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişikliğe gidildiği anılan değişikliklerinin 15.09.2017-14.10.2017 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, 12.12.2017 tarihinde her iki belediye meclisi kararının iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihindeki yürülükte olan halinde, nazım imar planları; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme, yön ve büyüklükleri ile ilkelerini,

ulaşım sistemlerini ve problemlerin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasında esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan planlar, uygulama imar planları ise; nazım imar planları esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren planlar olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İmar planları, planlanan yörenin bugünki durumunun, olanaklarının ve ilerideki gelişmesinin gerçeğe en yakın şekilde saptanabilmesi için coğrafi veriler, beldenin kullanılışı, donatımı ve mali bilgiler gibi konularda yapılacak araştırma ve anket çalışmaları sonucu elde edilecek bilgiler ışığında, çeşitli kentsel işlevler arasında var olan ya da sağlanabilecek olanaklar ölçüsünde en iyi çözüm yollarını bulmak, belde halkına iyi yaşama düzeni ve koşulları sağlamak amacıyla hazırlanır. İmar planlarının yargısal denetiminde planlanan alanın konum ve işlevi açısından ayrıldığı amacın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararı açısından uygun olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; merî imar planlarında 12 metre genişliğinde olduğu ve fiili olarak kullanıldığı görülen davacı taşınmazlarına cepheli imar yolunun ... tarihli, ... sayılı İpsala Belediyesi Meclisi kararı ile aynı yola arkadan cepheli hastane binasının ihtiyacından kaynaklı olarak yapıldığı anlaşılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile 20 metre genişlikli olarak belirlendiği,

anılan değişikliğe davacı ve başkalarınca yapılan itirazlar sonrası ... tarihli, ... sayılı İpsala Belediyesi Meclisi kararı doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişiklikleri ile bu kez anılan imar yolunun 15 metre genişlikli olarak belirlendiği, davacı tarafça anılan yolun tekrar eskisi gibi 12 metre genişlikli olarak belirlenmesi talebiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İdare Mahkemesince karara esas alınan ve içlerinde yol uzmanının bulunmadığı anlaşılan bilirkişi heyetince hazırlanan raporda, imar yoluna dair teknik incelemelerden daha çok dava konusu işlemin hazırlık sürecine eleştiriler getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; dava konusu imar planı değişikliği ile 15 metre genişlikli olarak öngörülen yolun bu yoldan geçen araçların sayı, nitelik ve yoğunluğu gibi faktörler trafik güvenliği ilkesi çerçevesinde değerlendirilerek, değişikliğin ihtiyaçtan/zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı,

yoldan etkilenen tüm parseller üzerindeki etkisinin ayrı ayrı değerlendirilmek suretiyle, yolun sürekliliği, konumu, diğer yollarla bağlantısı, planlanan alanın ve ilçenin ileride gelişmesi de göz önünde bulundurulmak suretiyle aralarında özellikle yol konusunda uzman olan bir kişinin de yer alacağı yeni bir bilirkişi kuruluna, yerinde keşif yaptırılması suretiyle incelettirilerek yeniden bir karar verilmesi gerektiği sonucun ulaşıldığından, dava konusu işlemlerin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.