Danıştay 6. Daire E.2021/9635 K.2023/6568

Dava konusu istem: İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı taşınmazın önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın bulunduğu alanda, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Arnavutköy Merkez Çevresi Nazım İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince, Danıştay Altıncı Dairesinin 07/02/2019 tarih ve E:2015/5867, K:2019/493 sayılı bozma kararına uyularak verilen kararda; ulaşım yükü, nüfus ve yapı yoğunluğu başta olmak üzere planlama alanına birbirinden çok farklı etkileri bulunan belediye hizmet alanı (BHA) gösteriminin, uygulama imar planı ölçeğinde tek başına yeterli olmadığı,

bu gösterim altında hangi belediye faaliyetinin icra edileceğinin belirtilmesi suretiyle kesin kullanım türünün gerek uygulama işlemlerine dayanak oluşturacak ölçüde, gerekse hukuki ihtilaf halinde yargısal incelemeye elverecek açıklıkta somut olarak gösterilmesinin zorunluluk arz ettiği fakat, mekansal alanlar için öngörülen her kullanım kararının, 1/5000 ölçekli nazım imar planlarında detaylı olarak düzenlenmesi zorunluluğu bulunmadığından davaya konu alanın 1/5000 ölçekli nazım imar planında belediye hizmet alanı olarak gösterilmesinde hukuka aykırı yan bulunmadığı neticesine ulaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Daire since, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, planlama alanında bulunan 77 adet Hazine taşınmazının kamusal kullanımlara ayrıldığı, bu taşınmazların yakınlarında aynı amaçla ayrılmış donatı alanları bulunmasına karşın Hazine taşınmazlarında aynı veya benzer kullanımların tekrar getirildiği, mevcut fiili duruma aykırı şekilde planlama yapılması nedeniyle hazine zararına neden olunacağı, taşınmazın belediye hizmet alanı değil konut alanı olarak planlanması gerektiği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ... 'IN DÜŞÜNCESİ: Dava konusu alanda getirilen kullanım kararının aynen korunduğu aynı ölçekteki sonraki nazım imar planının onayına ilişkin ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararına karşı aynı davacı tarafından benzer iddialarla açılan davada, ...

İdare Mahkemesince, taşınmazın fonksiyonunun belediye hizmet alanı olarak planlanmasının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 08.03.2016 tarih ve E:2012/7104, K:2016/1012 sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği ve Danıştay Altıncı Dairesinin 20.05.2019 tarih ve E:2016/12889, K:2019/4517 sayılı kararıyla davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kesinleştiği, bu durumda İdare Mahkemesince,

aynı taşınmaza ilişkin bahsi geçen kesinleşmiş yargı kararı gözetilerek yeniden karar verilmesi gerektiği, bu durumda davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmediği neticesine ulaşıldığından davacının karar düzeltme isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır.

Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 21/05/2021 tarih ve E:2019/19707, K:2021/6588 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dava, İstanbul ili, Arnavutköy ilçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı taşınmazın önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın bulunduğu alanda, İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli Arnavutköy Merkez Çevresi Nazım İmar Planının iptali istemiyle açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinin işlem tarihi itibariyle yürürlükte olan halinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden.

İstanbul Büyükşehir Belediye Meclisinin dava konusu ... tarih ve ... sayılı kararından sonra, belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile uyuşmazlığa konu nazım imar planında revizyon yapıldığı, dava konusu ... parsel sayılı taşınmazın önünde kalan ve hazine mülkiyetindeki alanın fonksiyonunun değiştirilmediği, belediye hizmet alanı olarak planlandığı, davacı tarafından, aynı taşınmaza ilişkin olarak belediye meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına karşı açılan davada; ...

İdare Mahkemesince, 1/5000 ölçekli nazım imar planında, hazineye ait taşınmazların 8 adedinin BHA olarak planlandığı, ... parsel sayılı taşınmaz konut alanı olarak planlanmış iken bitişiğindeki dava konusu alanın BHA olarak belirlenmesinin yalnızca mülkiyet durumuna bağlanabileceği, kullanım kararının yalnızca mülkiyetin hazinede olması nedeniyle ediniminin kolay olmasından kaynaklı olarak belirlenmesinin imar mevzuatına, şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına uygun olmadığı,

planlama alanında nüfus yoğunluğunun fazla olması nedeniyle alanda BHA kullanımına ihtiyaç bulunmakta ise de bu alanların hazine mülkiyetindeki parsellerde planlanmasının nesnel bir gerekçesinin bulunmadığı, ayrıca dava konusu edilen alanda getirilen BHA kullanım kararı bakımından taşınmazın konumu, yüzölçümü ve geometrisinin uygun olmadığı neticesine varıldığından hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararın Danıştay Altıncı Dairesinin 08.03.2016 tarih ve E:2012/7104,

K:2016/1012 sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği ve Danıştay Altıncı Dairesinin 20.05.2019 tarih ve E:2016/12889, K:2019/4517 sayılı kararıyla davalı İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığının karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek kesinleştiği görülmektedir.

Bu durumda, dava konusu alanda getirilen kullanım kararının aynen korunduğu aynı ölçekteki sonraki nazım imar planının onayına ilişkin ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararına karşı aynı davacı tarafından benzer iddialarla açılan davada, taşınmazın fonksiyonunun belediye hizmet alanı olarak planlanmasının hukuka aykırı olduğu hususunun açık olarak ortaya koyulduğu ve anılan kararın kanun yolları tüketilmek suretiyle kesinleştiğinin görülmesi karşısında, İdare Mahkemesince, aynı taşınmaza ilişkin bahsi geçen kesinleşmiş yargı kararı gözetilerek yeniden karar verilmesi gerektiği neticesine ulaşıldığından davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir.