Danıştay 6. Daire E.2021/9729 K.2023/3160

II- (DAVALI) … Belediye Başkanlığı- …

VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF

1- … Belediye Başkanlığı 2- …

İSTEMİN KONUSU

…Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: İstanbul İli, Kağıthane ilçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel üzerinde yürütülen inşai faaliyetlerin davacının … ada, … parselde bulunan gecekondusunun yolunu kapattığı ve "inşaat ve hafriyat alma çalışmalarının can ve mal güvenliğini tehlikeye soktuğundan bahisle 2/B vasfındaki alanda yürütülen faaliyetin durdurulması ve zararsız bir alana çekilmesi, kapatılan yolun açılması" talebiyle yapmış olduğu … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile kömürlüğünün yıkıldığı, meyve ağaçlarının söküldüğü, kışlık yakacaklarının hafriyat toprağı ile karıştırılarak götürüldüğü iddiasıyla uğramış olduğu 40.000,00 TL maddi zarar ile, can ve mal güvenliğinin tehlikede olduğundan bahisle 200.000,00 TL manevi zararın tazminine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:. İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; … nolu parselde yapılan inşai faaliyetin yapı ruhsatına uygun yapıldığı, davacının gecekondusunun … nolu parsel üzerinde bulunduğu, bu parselin fiilen sokak cephesinin bulunduğu, üzerinde ruhsatlı inşaat bulunan … nolu parselden giriş çıkışının yasal hakkı olmayıp, bu parselin daha önce boş olmasından kaynaklandığı, bu parselde başlayan inşaat nedeni ile,

fiilen kullandığı ancak imar planı ile oluşturulmuş … nolu parselin bu yönde bir sokak cephesinin bulunmadığı hususları dikkate alındığında, herhangi bir yol kapatılmasından bahsedilemeyeceğinden, … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine yönelik işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı; davacının kömürlük olarak kullandığı barakanın yıkıntısına ait tahta parçalarından anlaşıldığı üzere yapılan inşai faaliyet sonucu davacının maddi bir zararının meydana geldiği,

bilirkişi raporu ile tespit edilen 4.000,00 TL maddi zararın davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği, fazlaya ilişkin maddi tazminat isteminin ise reddi gerektiği ve davacıya olay nedeniyle duyduğu elem ve üzüntüye karşılık olarak takdiren 4.000,00 TL manevi tazminatın davalı idarece ödenmesi gerektiği, fazlaya ilişkin manevi tazminat talebinin ise reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlem yönünden davanın reddine; davacının maddi tazminat isteminin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulü ile davalı idarece davacıya ödenmesine, kalan kısmının reddine, davacının manevi tazminat isteminin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulü ile davalı idarece davacıya ödenmesine, kalan kısmının reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının davacının maddi tazminat isteminin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulüne yönelik kısmının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI

1 - Davacı tarafından; Bilirkişi raporunda davalı idarenin, denetim yükümlülüğünü yerine getirmediğinin ve kusurlu olduğunun tespit edildiği, inşai faaliyetlerin ruhsata uygun ve ruhsatla sınırlı alanda sürmediği, ayrıca hüküm sonucunun maddi hatalar içerdiği ileri sürülmektedir. 2- Davalı tarafından; Temyize konu kararda, maddi tazminat isteminin reddine karar verilmesine rağmen, manevi tazminata ilişkin kısım hüküm eksik kaldığından, kararın bu yönden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Taraflarca savunma verilmemiştir

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ…'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının kısmen onanması kısmen de bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Kağıthane ilçesi, …Mahallesi, … ada, … parsel üzerinde yürütülen inşai faaliyetlerin davacının … ada, … parselde bulunan gecekondusunun yolunu kapattığı ve "inşaat ve hafriyat alma çalışmalarının can ve mal güvenliğini tehlikeye soktuğundan bahisle 2/B vasfındaki alanda yürütülen faaliyetin durdurulması ve zararsız bir alana çekilmesi, kapatılan yolun açılması" talebiyle yapmış olduğu … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile kömürlüğünün yıkıldığı, meyve ağaçlarının söküldüğü,

kışlık yakacaklarının hafriyat toprağı ile karıştırılarak götürüldüğü iddiasıyla uğramış olduğu 40.000,00 TL maddi zarar ile, can ve mal güvenliğinin tehlikede olduğundan bahisle 200.000,00 TL manevi zararın tazmini istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının maddi tazminata ilişkin kısmı yönünden;

İdare ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın anılan kısmı usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, davacının … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile manevi tazminata ilişkin kısmı yönünden ise;

Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu ve istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden. İstanbul İli, Kağıthane ilçesi,.

Mahallesi, … ada, … parsel üzerinde yürütülen inşai faaliyetlerin davacının … ada, … parselde bulunan gecekondusunun yolunu kapattığı ve "inşaat ve hafriyat alma çalışmalarının can ve mal güvenliğini tehlikeye soktuğundan bahisle 2/B vasfındaki alanda yürütülen faaliyetin durdurulması ve zararsız bir alana çekilmesi, kapatılan yolun açılması" talebiyle yapmış olduğu … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile kömürlüğünün yıkıldığı, meyve ağaçlarının söküldüğü, kışlık yakacaklarının hafriyat toprağı ile karıştırılarak götürüldüğü iddiasıyla uğramış olduğu 40.000,00 TL maddi zarar ile,

can ve mal güvenliğinin tehlikede olduğundan bahisle 200.000,00 TL manevi zararın tazmini istemiyle açılan davada, İdare Mahkemesince; dava konusu … tarih ve …sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine; davacının maddi tazminat isteminin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulü ile davalı idarece davacıya ödenmesine, kalan kısmının reddine, manevi tazminat isteminin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulü ile davalı idarece davacıya ödenmesine ve kalan kısmının reddine karar verildiği;

taraflarca söz konusu kararın aleyhlerine olan kısımlarının incelenerek kaldırılması istemiyle istinaf yoluna başvurulması üzerine …Bölge İdare Mahkemesi.

İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava konusu zımni ret işlemi hakkında hüküm kurulmadığı, manevi tazminat istemi yönünden ise, İdare Mahkemesince, 200.000,00 TL manevi tazminat talebi hakkında, istemin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulü, kalan kısmının reddine karar verildiği halde, 200.000,00 TL manevi tazminat talebinin reddine ilişkin mahkeme kararının usul ve hukuka uygun olduğu yönünde hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, eksik incelemeyle verilen temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının, davacının … tarih ve …sayılı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlem ile manevi tazminata ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.

KARŞI OY (X)

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 24.maddesinin 1.fıkrasının (e) bendinde, Kararlarda, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçesi ve hüküm:tazminat davalarında hükmedilen tazminatın miktarının gösterileceği hükme bağlanmıştır. Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu ve istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.

Dava, İstanbul İli, Kağıthane ilçesi,. Mahallesinde … ada, … parsel üzerinde yürütülen inşai faaliyetlerin davalı idare nezdinde "inşaat ve hafriyat alma çalışmalarının can ve mal güvenliğini tehlikeye soktuğundan bahisle 2/B vasfındaki alanda yürütülen faaliyetin durdurulması ve zararsız bir alana çekilmesi,

kapatılan yolun açılması" talebiyle … tarih ve … sayılı başvurusunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali ile yürütmenin durdurulması ayrıca 40.000,00 TL maddi, 200.000,00 TL manevi zararın tazmini istemiyle açılmış, Mahkemece, dava konusu … tarih ve … sayılı başvurunun zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden davanın reddine, davacının maddi tazminat isteminin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulü ile davalı idarece davacıya ödenmesine, kalan kısmının reddine, davacının manevi tazminat isteminin 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulü ile davalı idarece davacıya ödenmesine, kalan kısmının reddine karar verilmiştir.

… Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararda; dava konusu zımni ret işlemi hakkında lehte ya da aleyhte herhangi bir gerekçelendirme ve değerlendirme yapılmadığı, yine manevi tazminat yönünden 4.000,00 TL tutarındaki kısmının kabulüne kalan kısmının reddine karar verildiği halde kabul edilen kısım açısından davalı idare talebine ilişkin kısım yönünden hüküm kurulmadığı anlaşılmakta olup, öte yandan maddi tazminat isteminin idari işlem ile birlikte değerlendirilmesi gerektiğinden, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının tamamının bozulması gerektiği görüşüyle çoğunluk kararına katılmıyoruz.