Danıştay 6. Daire E.2022/1150 K.2023/5661

3- … 4- … VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Bakanlığı VEKİLİ: Av. …

İSTEMİN KONUSU

… Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: … tarihli … sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın işlemi ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazim imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının, Çanakkale ili, Ezine ilçesi, … köyü, … parsel sayılı taşınmazın günübirlik tesis alanı olarak fonksiyonlandırılmasına ilişkin kısmının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; uyuşmazlık konusu imar planlarının Çanakkale Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce 16/05/2018-18/06/2018 tarihleri arasında usulüne uygun bir şekilde ilan edildiği, davacılar tarafından askı süresi içerisinde imar planlarına karşı itirazda bulunulmadığı, bu nedenle ilan süresi sonunda davacılar yönünden planların kesinleştiği, itiraz edilmeyerek kesinleşen imar planına karşı askı süresinin sona ermesinden itibaren 60 günlük süre içerisinde açılması gerekirken bu süre geçirildikten çok sonra 11/05/2021 tarihinde açılan davanın süreaşımı nedeniyle esasının incelenmesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

İdarenin 10.03.2021 tarihinde "Troya Tarihi Milli Parkı Yeniköy Plajı, Günübirlik Kullanım ve Çadırlı Kamp Alanı, Kapı Girişi, Şezlong+Şemsiye ile 2 Adet Kır Lokanta İşletmeciliği" ihalesini yaptığı, inşai faaliyetlerin başlaması ile dava konusu planlardan haberdar olduklarını, Yeniköy Muhtarlığı duyuru panosunda planların ilan edilmediği, düzenleme işlemi olan imar planalarına karşı uygulama işlemi yapılması ile dava açma süresinin yeniden canlanacağı temyize konu kararın bu nedenle bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği ileri sürülmektedir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

27.04.2018 tarihli 76152 sayılı Çevre ve Şehircilik Bakanlığı'nın oluru ile 1/5000 ölçekli nazim imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının onaylandığı, Çanakkale Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğünce 16/05/2018-18/06/2018 tarihleri arasında usulüne uygun bir şekilde ilan edildiği, davacılar tarafından askı süresi içerisinde imar planlarına karşı itirazda bulunulmadığı,

Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar 2. Bölge Müdürlüğü Çanakkale Şube Müdürlüğünce 10.03.2021 tarihinde "Troya Tarihi Milli Parkı Yeniköy Plajı, Günübirlik Kullanım ve Çadırlı Kamp Alanı, Kapı Girişi, Şezlong+Şemsiye ile 2 Adet Kır Lokanta İşletmeciliği" ihalesinin yapıldığı, imar planlarından anılan parsel ile ilgili yapılan ihale ve inşa-i faaliyetlerde bulunulması üzerine haberdar olunarak söz konusu imar planlarının iptali istemiyle 11/05/2021 tarihinde bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin (b) bendinde ise: “İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve Çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer.Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde bir ay süre ile ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye Başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi on beş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar. Onaylanmış planlarda yapılacak değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir.” kuralı yer almaktadır.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; 4. fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilecekleri hususu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anılan yasa maddesinin değerlendirilmesinden, uygulama işlemi üzerine sadece dayanağı düzenleyici işleme karşı dava açılabileceği gibi, uygulama işlemi ile düzenleyici işleme karşı birlikte veya ayrı ayrı dava açabileceği, uygulama işlemi ile düzenleyici işlemin birlikte dava konusu edilmesi zorunluluğunun bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.

Uyuşmazlığa konu olayda askı ilan süresi içerisinde 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine herhangi bir itirazı olmamış ise de, Tarım ve Orman Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar 2. Bölge Müdürlüğü Çanakkale Şube Müdürlüğünün 10.03.2021 "Troya Tarihi Milli Parkı Yeniköy Plajı, Günübirlik Kullanım ve Çadırlı Kamp Alanı, Kapı Girişi, Şezlong+Şemsiye ile 2 Adet Kır Lokanta İşletmeciliği" ihalesi gerçekleştirilmiştir. Anılan ihalenin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında dava açılmıştır. İhale sonucunda başlanan inşai faaliyetler üzerine imar planı değişikliğinden haberdar olunması üzerine bakılan dava açılmıştır.

Davanın kamusal menfaatin korunmasına yönelik olarak dava konusu plan değişikliği yapılan alanda yaşayan mülk sahipleri olan ve tarım ve hayvancılıkla uğraşan kişiler tarafından açıldığı, davacılar tarafından "Troya Tarihi Milli Parkı Yeniköy Plajı, Günübirlik Kullanım ve Çadırlı Kamp Alanı, Kapı Girişi, Şezlong+Şemsiye ile 2 Adet Kır Lokanta İşletmeciliği" ihalesinin iptali talebiyle açılan davada ...İdare Mahkemesince davanın ehliyet yönünden reddi yolunda verilen … tarihli E: …, K:… sayılı kararının, Danıştay Onüçüncü Dairesinin 12.01.2023 tarihli E:2021/3679, K:2023/69 sayılı kararıyla bozulduğu dikkate alındığında,

ihalenin imar planlarının uygulaması kapsamında bir işlem olduğu ve bu uygulama işlemine dava açma ehliyeti bulunan davacıların dayanağı olan imar planlarına karşı dava açılabileceğinde kuşku bulunmamaktadır.

Bu durumda imar planı değişikliğini uygulama işlemi olan ve 10.03.2021 tarihinde yapılan ihaleden sonra inşaat faaliyetlerine başlanılması ile öğrenen davacıların yasal dava açma süresi içinde 11.05.2021 tarihinde açtığı davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla, davanın süre aşımı nedeniyle reddine dair idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.