Danıştay 6. Daire E.2022/138 K.2022/3449

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

Dava, Kahramanmaraş ili, Onikişubat ilçesi,. Mahallesi, … ada, … ve … parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda parselasyon yapılmasına ilişkin Onikişubat Belediye Encümeninin … tarih ve … sayılı kararı ile bu karara yapılan itirazın reddine ilişkin aynı belediye encümeninin … tarih ve … sayılı kararının iptali istemiyle açılmış,.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararında, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu ile dosyanın birlikte değerlendirilmesinden; davacının maliki olduğu kadastro parsellerinden birisinin dayanak 1/1000 ölçekli uygulama imar planında konut alanı, diğer parselin ise yol alanında kaldığı, dava konusu parselasyon sonucunda her iki kadastro parselinden gelen hisselerinin konut alanı işlevli tek bir parselde toplandığı, davacıya kadastro parselleri ile benzer nitelikte ve yakın konumda imar parseli tahsis edildiği, düzenleme ortaklık payı (DOP) oranının doğru hesaplandığı,

dava konusu parselasyonun dağıtım ilkelerine uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; davacının kadastro parsellerinden DOP kesintisi yapıldıktan sonra kalan hisselerinin oldukça uzak konumda olan yeni … ada, … parsel sayılı taşınmaza taşındığı, kadastro parsellerinin düzenleme sınırının bir ucunda, tahsis yapılan imar parselinin ise sınırın diğer ucunda yer aldığı, davacıya eski parselinin yakınında bulunan parsellerden tahsis yapılmasının mümkün olup olmadığı,

uzak yerden tahsisin teknik zorunluluktan kaynaklanıp kaynaklanmadığı hususlarının bilirkişi raporunda incelenmediği anlaşıldığından, İdare Mahkemesince gerekli görülürse ek bilirkişi raporu alınması veya mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle belirtilen hususlar açıklığa kavuşturulduktan sonra yeniden karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Mahkemeye gönderilmesine karar verilmiş, bu karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2577 sayılı Kanunun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 4. fıkrasında. "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu halde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir. İnceleme sırasında ihtiyaç duyulması halinde kararı veren mahkeme veya başka bir yer idare ya da vergi mahkemesi istinabe olunabilir.

İstinabe olunan mahkeme gerekli işlemleri öncelikle ve ivedilikle yerine getirir." düzenlemesine, aynı maddenin 5. fıkrasında.

"Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakılmış olması hallerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu doğrultuda, Bölge İdare Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi yolunda karar verilebilecek haller Kanunda tahdidi şekilde sayılmıştır.

Buna göre idare mahkemesinin ilk inceleme sonucunda verdiği kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunun haklı görüldüğü haller ile davaya görevsiz veya yetkisiz mahkemece yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hakim tarafından bakıldığının tespit edildiği hallerde ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması ve işin esası hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesi gerekmektedir.

Buna karşılık görevli ve yetkili idare mahkemesince işin esası hakkında verilen kararın bölge idare mahkemesince hukuka uygun bulunmadığı hallerde, idare mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildikten sonra işin esası hakkında bölge idare mahkemesince yeniden inceleme yapılmak suretiyle bir karar verilmesi gerektiği açıktır.

Uyuşmazlıkta, İdare Mahkemesince mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi de yaptırılmak suretiyle işin esasının incelendiği ve dava konusu parselasyonun dayanağı uygulama imar planı kararlarına, imar mevzuatına ve dağıtım ilkelerine uygun olduğu sonucuna varılarak davanın reddine karar verildiği, diğer bir ifade ile İdare Mahkemesi kararının dayandığı gerekçenin işin esasına yönelik bir gerekçe olduğu anlaşılmaktadır.

Bu durumda, Bölge İdare Mahkemesince yapılan istinaf incelemesi sonucunda İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı bulunması halinde, istinaf başvurusunun kabulüne, anılan kararın kaldırılmasına karar verilmesi ve gerekli görülürse ek bilirkişi raporu alınmak veya yeni bilirkişi heyeti aracılığıyla mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verilmesi gerekmekte iken, dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesi yolunda verilen kararda isabet bulunmamaktadır.