Danıştay 6. Daire E.2022/259 K.2023/5374

Dava konusu istem: İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, … Caddesi üzerinde bulunan davacı tarafından kira sözleşmesine dayanılarak işletilen büfenin tahliye edilmediğinden, 3 gün içinde yıkılarak kaldırılması, aksi takdirde yıkım işleminin Belediye tarafından yapılacağı ve masraflarının %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin Zeytinburnu Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün … tarihli ve … sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararının Danıştay Onyedinci Dairesinin 07/12/2015 tarih ve E:2015/3179, K:2015/5652 sayılı kararıyla bozulması üzerine, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin iptali yolunda … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı temyize konu kararda; bir taşınmazın 2886 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca tahliye edilebilmesi için işgal edilen taşınmaz malın maliki olan idarenin talebi üzerine, taşınmazın bulunduğu yer mülki amirince işlem tesis edilmesi gerektiği, bu itibarla, 2886 sayılı Kanunun 75. maddesi uyarınca taşınmazın doğrudan tahliyesi yolunda tesis edilen işlemin yetki unsuru yönünden hukuka aykırı olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı idare tarafından; kira sözleşmesinin uzatılmayacağı büfenin tahliye edilmesi gerektiği davacıya bildirilmesine karşın davacı tarafından büfenin tahliye edilmediğinden dava konusu yıkım işleminin tesis edildiği, yıkım işleminin tesis edilmesinde belediyelerinin yetkili olduğu hususları ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın, dava konusu işlemin kanunilik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Danıştay İkinci Dairesinin 13/10/2021 tarih ve E:2021/13105, K:2021/3418 sayılı kararıyla gönderilen dava dosyası hakkında Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, … Caddesi üzerinde bulunan davacı tarafından davalı belediye ile yapılan kira sözleşmesine dayanılarak işletilen büfenin belediyece tahliye edilmesinin istenilmesine karşın tahliye edilmediğinden, 3 gün içinde yıkılarak kaldırılması, aksi takdirde yıkım işleminin Belediye tarafından yapılacağı ve masraflarının %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin Zeytinburnu Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce … tarihli ve … sayılı işlem tesis edilmiştir. Anılan işlemin tebliğ edilmesi üzerine, işlemin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT VE HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Anayasanın 2. maddesinde, Türkiye Cumhuriyeti'nin bir hukuk devleti olduğu ifade edilmektedir. Hukuk devletinin gereklerinden biri de İdarenin kanuniliği ilkesidir. Nitekim Anayasanın 8. maddesinde "Yürütme yetkisi ve görevi, Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu tarafından, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak kullanılır ve yerine getirilir." hükmü; 123. maddesinin 1. fıkrasında ise "İdare, kuruluş ve görevleriyle bir bütündür ve kanunla düzenlenir." hükmü yer almaktadır.

İdarenin kanuniliği ilkesi gereğince her idari işlemin yasal dayanağının bulunması gereklidir. Farklı kanunlarda, birbirinden farklı olaylar ve bu olaylara uygulanacak farklı usuller öngörülmüştür. Dolayısıyla idarelerce bir işlem tesis edilirken, bu işlemin dayanağı yasal düzenlemenin somut olarak belirtilmesi, yargı yerince de bu husus dikkate alınarak bir inceleme yapılması gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; İstanbul İli, Zeytinburnu İlçesi, … Caddesi üzerinde bulunan davacı tarafından davalı belediye ile yapılan kira sözleşmesine dayanılarak işletilen büfenin belediyece tahliye edilmesinin istenilmesine karşın davacı tarafından tahliye edilmediğinden, 3 gün içinde yıkılarak kaldırılması, aksi takdirde yıkım işleminin Belediye tarafından yapılacağı ve masraflarının %20 fazlasıyla tahsil edileceğine ilişkin Zeytinburnu Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünce … tarihli ve … sayılı işlemin tesis edildiği, söz konusu işlemin görülmekte olan davaya konu edildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık hakkında İdare Mahkemesince verilen temyize konu kararda, dava konusu işlemin 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesi uyarınca tesis edilmiş gibi değerlendirilerek işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de; dava konusu işlemde dayanak herhangi bir mevzuat hükmüne yer verilmediği gibi, idarenin savunma ve temyiz dilekçelerinde de işlemin hangi mevzuata dayanılarak tesis edildiği hususunda bir açıklık bulunmadığı görülmektedir.

Bu durumda; idarenin kanuniliği ilkesi uyarınca idari işlemlerin yasal dayanağının açık bir biçimde belirtilmesi gerekirken, yasal dayanağı belirtilmeden tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığından, dava konusu işlemin iptali yolundaki temyize konu İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.