Danıştay 6. Daire E.2022/3354 K.2025/5028

Dava konusu istem: Mülkiyeti hazineye ait Ankara ili, Keçiören ilçesi, ... mahallesi, ... sayılı parsele yönelik Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

Mahkemece yerinde yaptırılan keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporu ve dosyada yer alan bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, imar planlarının yapım amacının yerleşme yerleri ile bu yerlerdeki yapılaşmaların plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlamak olduğu, planların yapım sürecinde yerleşmelerde sağlıklı çevre oluşturulması amaçlanırken, çevre değerlerinin korunmasının esas olduğu, planlama alanı içinde var olan bir orman alanının da bu amaca ulaşılması için kullanılabilecek en önemli değer olduğu,

dolayısıyla imar planı kararı ile yapılaşmaya açılacak olan alanların en sonuncusunun orman alanları olması gerektiği, Ankara gibi orman varlığı sınırlı olan bir kentte ihtiyaç duyulan ek eğitim alanları için orman alanlarından önce değerlendirilebilecek ve eğitim için kullanılabilecek başka alanlar mevcut iken, planlama yoluyla orman alanlarının yapılaşmaya açılmasında kamu yararı bulunmadığı, dava konusu nazım imar planı değişikliğinde şehircilik ilkelerine, planlama tekniklerine, imar mevzuatına ve kamu yararı ilkesine uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Temyize konu kararda; uyuşmazlıkta.

İdari Dava Dairesince verilen ara kararlarına cevaben davalı idarece dosyaya sunulan bilgi ve belgeler incelendiğinde, Ankara genelinde tekli eğitime geçme programı çerçevesinde, orman alanı niteliğindeki dava konusu planlama alanında halihazırda eğitime ve öğretime devam eden tesisler ile inşaatı tamamlanmış durumdaki anaokulu yönünden kamu yararının bulunduğu; ancak, bu yapılar haricinde başka tesislerin orman alanından karşılanmasına yönelik zaruret halinin davalı idarelerce somut olarak ortaya konulamadığı,

482.918 m²'lik orman alanının, Kanunun aradığı zorunluluk halini aşacak ve tamamının yapılaşmaya açılmasına olanak verecek nitelikte planlanması sonucunu doğuran dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen gerekçe ile reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu plan değişikliğinin Anayasa'nın 63. ve 169. maddelerine uygun olarak tesis edildiği, mülkiyetin hazinede kaldığı ve herhangi bir şekilde devrinin söz konusu olmadığı, ilgili kurum tarafından verilen ön izinler doğrultusunda tesis edildiği ve kamu yararı içerdiği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Ankara ili, Keçiören ilçesi, ... mahallesi, ... sayılı parselin mülkiyeti hazineye ait olup orman alanı vasfındadır.

Dava konusu parselde yaklaşık 45,2 hektarlık alanda; ikili eğitim yapan okulların tekli eğitime geçirilmesiyle ilgili yapılan çalışmalar çerçevesinde beş adet okul yapılması amacıyla 6831 sayılı Orman Kanununun 17. maddesinin 3. fıkrası gereğince Ankara Orman Bölge Müdürlüğünün ...tarihli, ... sayılı izni doğrultusunda Ankara Büyükşehir Belediyesi Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararıyla dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği onaylanmıştır.

Yapılan değişiklikle; planlama alanında Orman Kadastro Komisyonunca belirlenen orman vasfındaki alanlar aynen korunmakla birlikte, bu alanda 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17. maddesi ve Orman Kanununun 17/3 ve 18. Maddelerinin Uygulama Yönetmeliği uyarınca, Devlete ait eğitim tesisleri ve bununla ilgili her türlü yer, bina ve tesis yapılabilmesine olanak tanınmıştır.

Davacı Oda tarafından; söz konusu nazım imar planı değişikliğinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihindeki yürürlükteki şekliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak tanımlanmıştır.

14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinde; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararlı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak imar planlarında değişiklik yapılabileceği, imar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesinin esas olduğu, yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamayacağı, imar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişikliklerinin zorunluluk olmadıkça yapılamayacağı kurala bağlanmıştır.

6831 sayılı Orman Kanununun 17. maddesinin 3. fıkrasında, "Savunma, ulaşım, enerji, haberleşme, su, atık su, petrol, doğalgaz, altyapı, katı atık bertaraf ve düzenli depolama tesislerinin; baraj, gölet, sokak hayvanları bakımevi ve mezarlıkların.

Devlete ait sağlık, eğitim, ve spor tesisleri ve bunlarla ilgili her türlü yer ve binanın Devlet ormanları üzerinde bulunması veya yapılmasında kamu yararı ve zaruret olması halinde, gerçek ve tüzel kişilere bedeli mukabilinde Çevre ve Orman Bakanlığınca izin verilebilir. Devletçe yapılan ve/veya işletilenlerden bedel alınmaz. Bu izin süresi kırkdokuz yılı geçemez.

Bu alanlarda Devletçe yapılanların dışındaki her türlü bina ve tesisler iznin sona ermesi halinde eksiksiz ve bedelsiz olarak Orman Genel Müdürlüğünün tasarrufuna geçer. Söz konusu tesisler Orman Genel Müdürlüğü veya Çevre ve Orman Bakanlığı ihtiyacında kullanılabilir veya kiraya verilmek suretiyle değerlendirilebilir.

İzin amaç ve şartlarına uygun olarak faaliyet gösteren hak sahiplerinin izin süreleri; yer, bina ve tesislerin rayiç değeri üzerinden belirlenecek yıllık bedelle doksandokuz yıla kadar uzatılabilir. Bu durumda devir işlemleri uzatma süresi sonunda yapılır. Verilen izinler amaç dışında kullanılamaz." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu karar, dava konusu nazım imar planı değişikliğinin planlama alanında halihazırda eğitime ve öğretime devam eden tesisler ile inşaatı tamamlanmış durumdaki anaokulu dışında kalan kısım yönünden incelendiğinde;

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

Temyize konu kararın belirtilen kısmı, hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamıştır.

Temyize konu karar, dava konusu nazım imar planı değişikliğinin planlama alanında halihazırda eğitime ve öğretime devam eden tesisler ile inşaatı tamamlanmış durumdaki anaokulunun yer aldığı kısım yönünden incelendiğinde;

Dosyada yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; dava konusu Ankara Büyükşehir Belediyesi Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde, Ankara genelinde tekli eğitime geçme programı çerçevesinde, orman alanı niteliğindeki dava konusu planlama alanında halihazırda eğitime ve öğretime devam eden tesisler ile inşaatı tamamlanmış durumdaki anaokulu yönünden kamu yararının bulunduğu; ancak, bu yapılar haricinde başka tesislerin orman alanından karşılanmasına yönelik zaruret halinin davalı idarece somut olarak ortaya konulamadığı, 482.918 m²'lik orman alanının, Kanunun aradığı zorunluluk halini aşacak ve tamamının yapılaşmaya açılmasına olanak verecek nitelikte planlanmasının hukuka aykırı olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

İdari Dava Dairesince de; planlama alanında halihazırda eğitime ve öğretime devam eden tesisler ile inşaatı tamamlanmış durumdaki anaokulu yönünden dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ancak orman alanının (dava konusu parselin) tamamının yapılaşmaya açılmasına yönelik plan kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmasına karşılık planın tamamına yönelik iptal kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Bu durumda; İdari Dava Dairesince, planlama alanında halihazırda eğitime ve öğretime devam eden tesisler ile inşaatı tamamlanmış durumdaki anaokulu yönünden İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak, anılan kısım yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu işlemin tamamı yönünden verilen iptal kararında hukuki isabet görülmemiştir.