Danıştay 6. Daire E.2022/5167 K.2025/2063

Dava konusu istem: Ankara İli, Polatlı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşai faaliyetlerde bulunulduğundan bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca, yapı müteahhidi sıfatıyla davacıya 1.190.242,06 TL idari para cezası verilmesi, bu miktara 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin (ç) bendinin 2. fıkrası uyarınca 2.000,00 TL ve yine aynı bent uyarınca 1 ay içinde aykırılıklar giderilmediği takdirde tahsil edilmek üzere 1.089.782,91 TL ilave edilmesine ilişkin Polatlı Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu işlemin dayanağı 24/08/2020 tarihli yapı tatil tutanağında ruhsata aykırı ya da aykırılıktan etkilenen alanın yüzölçümü, inşaatın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanılıp kullanılmadığı gibi niteliği gereği yerinde tespiti gerektiren hususların açık bir şekilde tespiti gerektiği halde, bu kurala uyulmaksızın inşatta tespit edilen aykırılıkların ayrı ayrı nitelendirilmediği gibi her bir aykırılıktan etkilenen alanın da yüzölçümünün ayrı ayrı ve açıkça belirtilmediği,

dolayısıyla bu haliyle denetime açık olmayan yapı tatil zaptının usulüne uygun olarak düzenlenmediği, hukuka aykırı olarak düzenlenen yapı tatil zaptı esas alınarak tesis edilen dava konusu encümen kararında da hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya gerekçesi itibarıyla aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının Daire kararında belirtilen gerekçeyle onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Polatlı Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararıyla, Ankara İli, Polatlı İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazda ruhsat ve eklerine aykırı olarak inşai faaliyetlerde bulunulduğundan bahisle 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesi uyarınca, yapı müteahhidi sıfatıyla davacıya 1.190.242,06 TL idari para cezası verilmesi, bu miktara 3194 sayılı İmar Kanununun 42. maddesinin (ç) bendinin 2. fıkrası uyarınca 2.000,00 TL ve yine aynı bent uyarınca 1 ay içinde aykırılık giderilmediği takdirde tahsil edilmek üzere 1.089.782,91 TL ilave edilmesine karar verilmiştir. Bunun üzerine, anılan belediye encümeni kararının iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT ve HUKUKİ DEĞERLENDİRME:

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 42. maddesi, " (1) Bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyideler uygulanır.

(2) Ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere ve imar mevzuatına aykırı olarak yapılan ya da 27 nci madde kapsamında ruhsat alınmadan yapılabilen yapılardan aynı maddede belirtilen koşullar sağlanmadan yapılanların sahibine, yapı müteahhidine ve aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere, yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, bin Türk lirasından az olmamak üzere,

aşağıdaki şekilde hesaplanan idari para cezaları uygulanır..." hükmünü içermektedir.

Öte yandan, evrensel hukuk ilkelerinden biri olan mükerrer cezalandırma yasağı (non bis in idem ilkesi) uyarınca, bir kimsenin aynı fiilden dolayı birden fazla kez -yargılanması ve- cezalandırılması mümkün değildir. Ceza hukukunun temel ilkeleri arasında yer alan mükerrer cezalandırma yasağı, idari yaptırımlar açısından da geçerlidir.

Dosyanın ve Dairemizin E: 2022/4996 sayılı dosyasının birlikte incelenmesinden, yapı ruhsatında yapı müteahhidi olarak ... Müteahhitlik İnşaat Ticaret Ltd. Şti.'nin yanı sıra bu şirketin yetkilisi olan ...'nın isminin yer aldığı; dava konusu işlemle yapı müteahhidi sıfatıyla her iki isim de belirtilerek idari para cezası verildiği; anılan işleme karşı ... Müteahhitlik İnşaat Ticaret Ltd.

Şti. tarafından açılan davada, dayanak yapı tatil tutanağının usulüne uygun olarak düzenlenmemiş olması sebebiyle işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki Bölge İdare Mahkemesi kararının Dairemizin 16/04/2025 tarihli, E: 2022/4996, K: 2025/2062 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği; söz konusu işlemin anılan şirketin yetkilisi olan davacı açısından mükerrer ceza teşkil ettiği; dolayısıyla, idarece, 3194 sayılı İmar Kanunu'na aykırı faaliyetler nedeniyle yapı müteahhidi sıfatıyla yapı ruhsatında müteahhit olarak gösterilen dava dışı ...

Müteahhitlik İnşaat Ticaret Ltd. Şti.'ne idari para cezası düzenlenebileceği, bu şirketin yetkilisi olması sebebiyle ruhsatta şirket unvanının yanında ismi yer aldığı anlaşılan davacı ...'ya aynı fiilden dolayı yapı müteahhidi sıfatıyla tekrar idari para cezası verilemeyeceği anlaşılmıştır.

Bu itibarla, Polatlı Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararının mükerrer cezalandırma yasağı doğrultusunda iptaline karar verilmesi gerektiğinden, dayanak yapı tatil tutanağının usulüne uygun olarak düzenlenmediğinden bahisle iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı idarece yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında sonucu itibarıyla hukuka aykırılık bulunmamaktadır.