Danıştay 6. Daire E.2022/5484 K.2024/8084

Dava konusu istem: Hatay İli, Dörtyol İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde ruhsatsız yapıldığından bahisle, anılan yapının 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacı şirkete 1.431.750,39-TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Dörtyol Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; davalı idare elemanlarınca düzenlenen 02.10.2017 günlü yapı tatil tutanağı ile 9320 m2'lik antrepo alanının ruhsatsız yapıldığının tespiti yapılmış ise de, davacının dosyaya sunduğu 23.09.2016 tarihli işyeri açma ve çalıştırma ruhsatlarından işyeri kullanım alanının 50.000 m2, kapalı alanın 33.925 m2, açık alanın 16.075 m2 olduğunun belirtildiği, davacının iki parselini tevhid için başvuruda bulunduğu, işlemler tamamlandığında yapı ruhsatlı hale gelebileceği yönündeki davalı idare savunması,

akabinde iki parselin tevhidinden sonra düzenlendiği anlaşılan yeni yapı ve tadilat ruhsatlarının incelemesinden, alanda ruhsatlı yapıların da bulunduğunun anlaşıldığı, dolayısıyla yıkıma konu ruhsatsız antrepo alanının yapının tamamını değil, bir kısmını oluşturduğu halde bu kısmının yapı tatil tutanağında açıkça belirtilmediği gibi yapı sınıfının da belirlenmediği bu zabıt varakasının yapı yerine asılmadığı ve muhtara da bırakılmadığı,

bu haliyle 3194 sayılı Kanun'un 32. maddesinde belirlenen usule uygun düzenlenmeyen yapı tatil tutanağına dayalı olarak tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Bölge Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Hatay İli, Dörtyol İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde davalı idare elemanlarınca 02/10/2017 tarihinde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca düzenlenen yapı tatil tutanağında (zabıt varakası), ruhsatsız 9320 m2'lik antrepo yapıldığının tespit edilmesi üzerine, anılan yapının aynı Kanun'un 32. maddesi uyarınca yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesi uyarınca davacı şirkete 1.431.750,39-TL idari para cezası verilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Dörtyol Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesinde. "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığı ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir.

Yapı mühürlenerek inşaat derhal durdurulur, durdurma yapı tatil zaptının yapı üzerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılır. Bu tebligatın bir nüshası da muhtara bırakılır. Bu tarihten itibaren en çok 1 ay içinde yapı sahibi yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak, belediyeden veya valilikten mührün kaldırılmasını ister.

Ruhsata aykırılık olan yapıda, bu aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonucunda anlaşılırsa, mühür, belediye veya valilikçe kaldırılır ve inşaatın devamına izin verilir. Aksi takdirde, ruhsat iptal edilir. Ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan bina, belediye encümeni veya il idare kurulu kararını müteakip, belediye veya valilikçe yıktırılır ve masrafı yapı sahibinden tahsil edilir." hükmü yer almıştır.

Anılan Kanun'un 42. maddesinin birinci fıkrasında ise; bu maddede belirtilen ve imar mevzuatına aykırılık teşkil eden fiil ve hallerin tespit edildiği tarihten itibaren on iş günü içinde ilgili idare encümenince sorumlular hakkında, üstlenilen her bir sorumluluk için ayrı ayrı olarak bu maddede belirtilen idari müeyyidelerin uygulanacağı, ikinci fıkrasında;

ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere, fıkrada belirtildiği şekilde hesaplanan idari para cezalarının uygulanacağı hüküm altına alınmış,

anılan fıkranın devamında temel ceza miktarının hesaplanmasına ve cezaya uygulanacak artırımların belirlenmesine ilişkin esaslar hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer alan mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden; ruhsat alınmadan veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak yapılan yapıların yıkımına karar verilebilmesi ve yapı sahipleri hakkında kanunda öngörülen yaptırımların uygulanabilmesi için; idarenin ilgili fen elemanları tarafından düzenlenen yapı tatil tutanağının, ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıları, ölçüleri ile birlikte somut ve ayrıntılı olarak belirtecek şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlemin dayanağı yapı tatil tutanağında 3194 sayılı İmar Kanununun 32. madde uyarınca düzenlendiğine ilişkin bir ifadeye yer verilmesi halinde anılan maddede yazılan prosedürlerin (asılması vs.) yerine getirildiğinin kabul edilmesi gerektiği, yapının sınıf ve grubu gibi sonradan dosya üzerinde yapılacak inceleme ile anlaşılabilecek ve açıklığa kavuşturulacak hususların tutanakta yer almamasının işlemi kusurlandırmayacağı, anılan 32. madde uyarınca düzenlenen yapı tatil tutanağının yapı yerine asılarak tebliğ edilmiş sayılacağı, tutanağın muhtara bırakılmasının asli bir unsur olmadığı ve muhtara bırakılmamasının bu tutanak dayanak alınarak tesis edilen işlemi sakatlamayacağı anlaşılmıştır.

Bu durumda; dava konusu işlemin dayanağı 02/10/2017 tarihli yapı tatil tutanağının 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesine uygun olarak düzenlendiği ve ruhsatsız yapının o andaki inşaat durumunu somut olarak tespit ettiği görüldüğünden işin esasının incelenmesi suretiyle karar verilmesi gerekirken, işlemin dayanağı yapı tatil tutanağının usul ve yasaya uygun olmadığından bahisle dava konusu işlemin iptali yolundaki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.