Danıştay 6. Daire E.2022/574 K.2025/5251

Dava konusu istem: Davacıların murisi (eşi/babası) ...'ın 01/05/2013 tarihinde Manisa ili, Yunusemre ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak no:... adresinde yer alan evin duvarını boyarken yüksek gerilim hattından kaynaklı elektrik akımına kapılarak vefat etmesinden sonra, ...

Asliye Ceza Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında görülen ceza davasında alınan bilirkişi raporunda, boyanan evin Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliğindeki mesafelere uygun olarak yapılıp yapılmadığını denetlemeden söz konusu yapıya yapı ruhsatı ile yapı kullanım izinleri vermesi ve gerekli araştırma ve kontrolleri yapmaması nedeniyle belediyenin hizmet kusurunun bulunduğunun tespit edildiğinden bahisle, söz konusu olay nedeniyle uğranılan zararın karşılığı olarak müteveffanın eşi davacı ... için 15.000,00-TL (ıslah sonrası 76.843,03-TL), çocukları olan diğer davacılardan ... için 15.000,00-TL ( ıslah sonrası 18.250,11-TL) ,

... için 15.000,00-TL (ıslah sonrası 23.410,21-TL) ve ... için 15.000,00-TL (ıslah sonrası 28.764,99-TL) destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 60.000,00-TL (ıslah sonrası 147.268,34-TL) maddi tazminat ile olay nedeniyle duyulan elem ve ızdıraba karşılık olarak davacı ... için 30.000,00-TL manevi tazminat, diğer davacılar için ayrı ayrı 20.000,00-TL manevi tazminat olmak üzere toplam 90.000,00-TL manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle açılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyada bulunan bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesi sonucunda, dava konusu olayda davalı idarece enerji iletim hattı yakınına yapılacak yapıların plan, fen, sağlık ve çevre şartlarına uygun teşekkülünü sağlama aşamasında Kuvvetli Akım Yönetmeliği'nin 46. maddesine göre GEDAŞ'ın görüşünün alınmadığı, bu görüşe uygun yapılaşmanın denetlenmesi konusundaki görevlerin yerine getirilmediği, enerji nakil hattının yapımının 1986 tarihinde bitirildiği,

GEDAŞ Manisa Bölge Müdürlüğü'nün yatay planında ve Elektrik Kuvvetli Akım Tesisleri Yönetmeliği'nin 44. maddesine göre 34,5 kV'luk Manisa ili, Muradiye İlçesindeki enerji nakil hattındaki iletkenin en büyük salgı durumunda yapılara olan en küçük düşey emniyet mesafesinin 2 metre olacağı, düşey emniyet mesafesinin ihlal edilmemesi için yapılacak inşaatın profil planına göre emniyet mesafesi dışında kalması gerektiği, yapı ruhsatı verilmeden önce, bu yerden geçen enerji nakil hattının tabii zemine göre olan profil planındaki düşey mesafelerinin ihlal edilmemesi için topoğrafik ölçümlerin yapılması gerektiği,

dava idarece taşınmaza ilişkin topoğrafik ölçümler yapılmadan ruhsat verildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle, hizmet kusuru ilkesi gereğince ve bilirkişilerce belirlenen kusur oranının dikkate alınması suretiyle davacıların maddi tazminat istemlerinin (147.268,34.-TL) davalı idarece tazmin edilmesi,

olayın oluşumu, davalı idarenin olayın meydana gelmesindeki kusuru dikkate alınarak davacıların mirasbırakanı Kasım Tarhan'ın ölümü nedeniyle duydukları elem ve üzüntü karşılığı olarak da toplamda 90.000,00-TL manevi tazminatın davalı idarece davacılara ödenmesi gerektiği gerekçesiyle, toplam 147.268,34-TL maddi tazminat talebi ile 90.000,00-TL manevi tazminat talebinin tamamının kabulüne, kabul edilen maddi tazminatın 87.268,34-TL'lik kısmının ıslah dilekçesinin davalı idareye tebliğ edildiği 08/11/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte,

geriye kalan 60.000,00-TL maddi tazminat ve 90.000,00-TL manevi tazminat talebi yönünden ise (istem doğrultusunda) faiz işletilmeksizin davalı idare tarafından davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Savunma dilekçesi dikkate alınmaksızın sadece Asliye Ceza Mahkemesi raporlarıyla yetinilerek yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmaksızın karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, zamanaşımı itirazının dikkate alınmadığı, ceza davası kesinleşmeden bu davadaki raporların karara esas alınmasının usul ve yasaya uygun olmadığı, idarenin kusurlu olup olmadığı belirlenirken ilgili ruhsatların verildiği andaki mer'i olan mevzuat hükümlerinin tespit edilerek bu mevzuat hükümlerine uygun hareket edilip edilmediğinin araştırılması gerekirken bu hususta bir değerlendirmede bulunulmadığı,

miktar arttırım dilekçesi ile faiz talebinde bulunulmasının mahkemece kabul edilerek faize hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu, tazminat miktarının yüksek belirlendiği ileri sürülerek temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması istenilmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının kısmen bozulması kısmen onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Davacılar tarafından, davacıların eşi/babası müteveffa ...'ın 01/05/2013 tarihinde Manisa ili, Yunusemre ilçesi, ... Mahallesi, ... Sokak no:... adresinde yer alan evin duvarını boyarken yüksek gerilim hattından kaynaklı elektrik akımına kapılarak vefat etmesi olayında davalı idarenin hizmet kusurunun bulunduğundan bahisle, söz konusu olay nedeniyle uğranıldığı ileri sürülen maddi ve manevi tazminatın ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Taleple Bağlılık İlkesi" başlıklı 26. maddesinin 1. fıkrasında: "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacıların miktar artırım dilekçesi ile belirttiği faiz istemi dışındaki hususlar yönünden;

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın belirtilen kısmı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.

Davacıların miktar artırım dilekçesi ile belirttiği faiz istemi yönünden ise;

Usul hukukunun en temel ilkelerinden biri olan "taleple bağlılık ilkesi" uyarınca, idari yargı mercilerinde açılan davalarda; mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu ve istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır.

Talep sonucunun belirlenmesinde, dava dilekçesinin bir bütün olarak ele alınıp değerlendirilmesi gerekmektedir. "Talep sonucunun çok açık olmaması hâlinde, onu dava dilekçesinin diğer bölümlerinde yazılanların ışığı altında bir yoruma tâbi tutarak, davacının bu dava ile neyin hüküm altına alınmasını istediği tespit edilmelidir." (KURU Baki, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, Şubat 2001, İstanbul, Cilt II, s. 1608)

Dosyanın incelenmesinden; davacılar tarafından dava dilekçesinde faiz isteminde bulunulmadığı, 23/10/2020 tarihli dilekçe ile hükmedilecek bedele haksız fiil tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesinin talep edildiği, idari yargıda miktar artırımı uygulanmasına dair düzenlemenin bulunduğu 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 'Tebligat ve cevap veme'' başlıklı 16. maddesinin 4. fıkrası değerlendirildiğinde ise, tam yargı davalarında dava dilekçesinde belirtilen miktarın, süre veya diğer usul kuralları gözetilmeksizin nihai karar verilinceye kadar, harcı ödenmek suretiyle bir defaya mahsus olmak üzere artırılabileceği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; davanın açılış aşamasında talep edilmeyen faiz talebinin sonradan istenildiği, davanın açılış aşamasından sonra dile getirilen söz konusu talebin, davanın genişletilmesi yasağı uyarınca karşılanmasının olanaklı olmadığı, mevzuat uyarınca davacılar tarafından dava dilekçesinden sonra verilecek dilekçe ile sadece davanın miktarının artırılabileceği, faiz isteminin ise miktar artırım dilekçesi ile ileri sürülmesinin hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığından,

davacıların faize ilişkin istemlerinin reddine karar verilmesi gerekirken, bu yönden miktar artırım dilekçesinin davalı idarelere tebliği tarihinden itibaren faiz işletilmesine ilişkin Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.