Danıştay 6. Daire E.2022/6329 K.2023/6777

Dava konusu istem: Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanda, 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamında parselasyon işlemi yapılması yönünde alınan ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararı ile bu karar kapsamında yapılan parselasyon işleminin onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı kararın taşınmazına ilişkin kısımlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacının iptalini istediği işlemlerden ilkinin. Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ...

Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı davacıya ait taşınmazı da içeren ve Cemaliye-Silahtarağa-Hıdırağa mahallelerini kapsayan alanda, 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamında parselasyon işlemi yapılması yönünde alınan ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararı, ikincisinin ise; bu karar kapsamında yapılan parselasyon işlemi dahilinde hazırlanan ve ilan askı süreci tamamlanarak kesinleşen parselasyon planının onaylanmasına dair ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararı olduğu,

bu işlemlerin davacıya bizzat tebliğ edilmediği veya başkaca bir şekilde de davacıya duyurulmadığı varsayımında, Anayasa ile düzenleme altına alınan mülkiyet hakkının gözetilmesi ve korunması amacına matuf olmak üzere; dava açma süresinin, davacının bu işlemlerden haricen de olsa haberdar olduğu tarihten itibaren işlemeye başlayacağının kabulü halinde dahi, iki kez dilekçe yenilenmek suretiyle açılan bu davaya ait dosyada bulunan her üç dava dilekçesinde de davacının dava konusu işlemleri 06/12/2020 tarihinde öğrendiğinin açıkça beyan edilmiş olması karşısında;

davacının bu işlemlere karşı öğrenme tarihi olduğu belirtilen 06/12/2020 tarihinden itibaren işleyecek (60) günlük süre içinde doğrudan ya da idareye 2577 sayılı Kanun'un 11. maddesi kapsamında yapacağı başvurunun reddi üzerine kalan süre içerisinde dava açması gerekmekte iken, bu süreler geçirildikten çok sonra 24/08/2021 tarihinde açılan davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun gerekçeli reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davanın süresinde olduğu belirtilerek, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Bölge İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu ve onanması gerektiği belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı davacıya ait taşınmazı da içeren 6.87 hektarlık alanda 3194 sayılı Kanun'un 18. maddesi kapsamında parselasyon işlemi yapılması yönünde ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararı ve parselasyon işleminin onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararı alınmıştır.

Parselasyon işlemine ilişkin belediye encümeni kararı 21/01/2021 - 22/02/2021 tarihlerinde askıya çıkarılmış, davacı tarafından ilan askı süresi içerisinde parselasyon işlemine itiraz edilmemiştir. Davacı, dava dilekçesinde dava konusu parselasyon işlemini 06/12/2020 tarihinde haricen öğrendiğini beyan etmiştir. Dava konusu parselasyon işlemi neticesinde davacıya Tekirdağ ili, Çorlu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz tahsis edilmiştir.

Parselasyon işlemi yapılması yönünde alınan ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararı ile parselasyon işleminin onaylanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle 24/08/2021 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

Özel kanun olan 3194 sayılı İmar Kanununun 19. maddesinde. "İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir (1) ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır.

Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis ederler." hükmüne, yer verilmiş olup aynı Kanunun 8. maddesine 14/02/2020 tarihli 7221 sayılı Kanunun 6. maddesi ile. "Kesinleşen imar planları veya parselasyon planlarına karşı kesinleşme tarihinden itibaren her halde beş yıl içinde dava açılabilir." hükmü eklenmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulunun parselasyon planlarına karşı açılacak davalara ilişkin 12/02/1970 tarihli, E:1969/2, K:1970/1 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında da, Anayasanın idarenin işlemlerinden dolayı açılacak davalarda süre aşımının yazılı bildirim tarihinden başlayacağı hükmü karşısında ilan tarihini dava açma süresine başlangıç tarihi kabul etmenin imkansız olduğu, zira Anayasanın temel hukuk kuralları dışında bir konuyu ayrıntılarıyla düzenlemesi ve bu hükmün daha önceki kanunlarda bulunup aynı konuyu düzenleyen hükümlere aykırı olması halinde konuyu yeniden düzenleyen Anayasa hükmünün uygulanmasının tabii olduğu hüküm altına alınmıştır.

Diğer taraftan, 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca yapılan parselasyon işlemlerinde, düzenlemeye giren her taşınmaz mala karşılık sahiplerine verilecek bağımsız veya şuyulu imar parsellerinin parsel büyüklükleri, hisse miktarı, parsellerin konumu gibi hususlar ayrı ayrı gösterildiğinden, bu planların düzenlemeye tabi tuttukları taşınmaz sahipleri için subjektif ve kişisel işlemler oldukları kuşkusuzdur. Bu itibarla idarenin böyle bir işlemi bizzat davacıya 7201 sayılı Yasanın ilgili hükümleri uyarınca tebliğ etmesi gerekmektedir. Parselasyon işleminin tebliğ edilmediği durumlarda, bir çok teknik ve hukuki ayrıntısı bulunan bu işlemden muhatapın tüm unsurları itibariyle haberdar olduğu tarihin tespit edilerek dava açma süresinin başlatılması gerekir.

Dosya içeriğinden, İdari Dava Dairesinin 14/04/2022 tarih ve E:2022/383 sayılı ara kararıyla; davalı idareden, dava konusu edilen ve 21/01/2021-22/02/2021 tarihleri arasında askıda ilan edilen ... tarih ve ... sayılı Çorlu Belediye Encümeni kararı ile onaylanan parselasyon işleminin davacıya tebliğ edilip edilmediği, askı süresi içerisinde parselasyon işlemine karşı davacı ya da başka kişiler tarafından itiraz edilip edilmediği, eğer itiraz edilmişse parselasyon işleminin bir ay süreyle tekrar askıda ilan edilip edilmediği sorularak buna ilişkin bilgi ve belgelerin(tebliğ alındısı,vb.) istenildiği,

davalı idarenin ara kararı cevabına ekli Çorlu Belediye Başkanlığı Plan ve Proje Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile parselasyon işleminin parsel maliklerine tebliğ edilmesi gerektiğine ilişkin bir yasal düzenleme bulunmaması nedeniyle davacıya tebligat yapılmadığının belirtildiği, askıda ilan edilen parselasyon işlemine askı süresi içerisinde davacı tarafından itirazda bulunulmadığı, muhtelif parsel maliklerince yapılan itirazların ise reddedildiği, parselasyon planının yeniden askıda ilan edilmediğinin belirtildiği görülmüştür.

Uyuşmazlıkta, parselasyon işleminin davacıya tebliğ edilmediği, ayrıca davacı tarafından parselasyon işleminin tüm unsurlarından haberdar olduğunu kanıtlar nitelikte herhangi bir bilgi ve belgenin bulunmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan, davacı tarafından hem dava dilekçesinde hem de yargılama aşamasında iki defa verilen dilekçe ret kararı üzerine yenilenen dava dilekçesinde işlemin haricen öğrenme tarihinin 06/12/2020 olduğu belirtilmiş ise de, 21/01/2021-22/02/2021 tarihleri arasında askıda ilan edilen parselasyon işleminin askı süresinin tamamlandığı tarih itibariyle kesinleştiği, 06/12/2020 tarihi itibariyle kesinleşmesinden bahsedilemeyeceği ve kesinleşmeyen bir işlemin önceden öğrenilmesinin hukuken mümkün olmadığı izahtan varestedir.

Yapılan açıklamalar doğrultusunda, subjektif işlem özelliği taşıyan parselasyon işleminin davacıya tebliğ edilmediği ve bu işlemin davacı tarafından açık ve net bir şekilde öğrenilmediği, bu durumda dava açma süresinin işlemeyeceği ve dava konusu parselasyon işleminin iptali istemiyle 24/08/2021 tarihinde açılan davanın süresinde olduğu sonucuna ulaşıldığından, işin esası hakkında karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın süre aşımı yönünden reddi yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.