Danıştay 6. Daire E.2022/6951 K.2025/3971

II- (DAVALILAR) 1- ... Belediye Başkanlığı

VEKİLİ : Av. ...

2- ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...

KARŞI TARAF

I- (DAVALILAR) 1- ... Belediye Başkanlığı 2-... Belediye Başkanlığı

II- (DAVACILAR)1-... 2- ... ... 6- ...

İSTEMİN KONUSU

... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Ankara İli, Etimesgut İlçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmazın "spor alanı" olan kullanımının "özel spor alanı" olarak belirlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne dair ...tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının, genel nazım imar planı notunun kabulüne dair ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararının ve davaya konu taşınmazın ifrazına yönelik ... tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Encümeni kararı ile anılan kararın onaylanmasına dair ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden,

-genel nazım imar planı notunun kabulüne dair ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı yönünden, başkaları tarafından aynı işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla işlemin iptaline karar verildiği, anılan karara karşı yapılan istinaf başvurusunun ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih E:...,K:... sayılı kararıyla ek gerekçeyle reddedildiği, bu durumda yargı kararı ile iptaline karar verilen işleme yönelik kısmı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığı,

-taşınmazın "spor alanı" olan kullanımının "özel spor alanı" olarak belirlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne dair... tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı yönünden, kamu ortaklık payından oluşturulmuş parsellere yönelik "spor alanı" kullanımına özel ibaresi eklenerek "özel spor alanı" kullanımına ayrılmasının sosyal donatı alanı miktarını değiştiren bir yönünün olmadığı, bu alanda imar planı uyarınca yapılaşmanın özel sektör tarafından yapılabilmesine olanak sağlandığı,

alanda düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıl(a)madığı hususları da dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği, nitekim ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesinin... tarih E:...,K:... sayılı kararının da bu yönde olduğu,

-davaya konu taşınmazın ifrazına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Encümeni kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Encümeni yönünden, davaya konu parselin ikiye ifraz edilerek, taşınmazın 54 hissedarından, Etimesgut Belediye Başkanlığı ve dava açmama beyanı alınan iki hissedarın bir parsele, geriye kalan hissedarların ise diğer parsele tahsis edilmesinin eşitlik ve şehircilik ilkelerine, dağıtım esaslarına ve kamu yararına aykırı olduğu, sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle ... Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı yönünden konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, Yenimahalle Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılılı kararı yönünden davanın reddine, Yenimahalle Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararlarının iptaline, karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusunun taşınmazın "spor alanı" olan kullanımının "özel spor alanı" olarak belirlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne dair ... tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı yönünden, "spor alanı" kullanımının "özel spor alanı" kullanımına çevrilmesinde hukuken bir engel bulunmaması, spor hizmetinin özel sektör tarafından da yürütülebilmesinin mümkün olması,

açık ve kapalı spor tesislerinin kamu veya özel sektör tarafından yapılabilmesinin sosyal donatı alanı miktarını değiştiren bir duruma da yol açmaması karşısında, mülkiyet kısıtlılığını ortadan kaldırmaya yönelik olarak, yatırımcı kuruluşun ihtiyacı bulunmadığından kamusal kullanımdan çıkarılmasına ilişkin talebi doğrultusunda, imar planında öngörülen kullanım kararının önüne sadece "özel" ibaresi eklenmesinden ibaret dava konusu imar planı değişikliğinde hukuka aykırılık, mahkeme kararında sonucu itibariyle isabetsizlik görülmediği, gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı Yenimahalle Belediye Başkanlığı tarafından, temyize konu kararın ifraza ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın anılan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı Ankara Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, temyize konu kararın ifraza ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla kararın anılan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

Davacılar tarafından, bilirkişi raporunda taşınmazın "spor alanı" olan kullanımının "özel spor alanı" olarak belirlenmesine ilişkin dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin hukuka aykırı olduğu sabit olmasına rağmen mahkemece raporun aksi yönünde karar verildiği, çok hissedarlı olan taşınmazda özel yatırım yapmanın mümkün olmadığı, mahkeme kararının çelişkiler barındırdığı, tüm bu sebeplerle temyize konu kararın redde ilişkin kısmının usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacılar tarafından, kararın davalı idarelerce temyiz edilen kısmında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın anılan kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır. Davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından, kararın davacı tarafça temyiz edilen kısmında bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın anılan kısmının onanması gerektiği savunulmaktadır. Davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından, savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Davacı tarafın temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının taşınmazın "spor alanı" olan kullanımının "özel spor alanı" olarak belirlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne dair ... tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ilişkin kısmının bozulması, davalı tarafın temyiz isteminin reddi ile temyiz edilen kısmın onanması düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyasının incelenmesinden, Ankara İli, Etimesgut İlçesi, ... Mahallesi,...... ada,... parsel sayılı taşınmazın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen Etimesgut Kuzeyi (Susuz) 1/5000 ölçekli İlave Nazım İmar Planı kapsamında "spor alanı" kullanımında kaldığı,

- Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile, "Planın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl içinde kamulaştırılmayan kamu mülkiyetinde olanlar hariç imar planlarında yer alan, sosyal tesis, ağaçlandırma alanı, rekreasyon alanı, fuar, spor alanı, sağlık, eğitim, anaokulu, kreş, SKT, idari tesis (şirket, kooperatif, kişisel büro, idari tesis yöne tim merkezi olarak) kültür, eğlence, yaşlılar bakımevi vb. donatı alanları maliklerince özel amaçla kullanılabilir" ifadesi ile "Özel kullanımı mümkün olmayan resmi kurum,

belediye hizmet alanı vb. direkt kamu kurumlarının kullanabileceği donatı alanları için maliklerince planlama ilke ve esaslarına uygun ortaklaşa imar planı değişikliği sunulabilir" şeklinde 1/5000 ölçekli tüm planlara yönelik genel nazım imar planı notunun kabul edildiği,

- ... tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile kabul edilen dava konusu 1/1000 ölçekli plan değişikliği ile davaya konu taşınmazın yatırımcı kuruluş olan Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğünün ihtiyacı bulunmadığından kamusal kullanımdan çıkarılmasına ilişkin talebi doğrultusunda, spor alanından özel spor alanına dönüştürüldüğü ve anılan kararın Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararıyla onaylanarak 16.06.2012-15.07.2012 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı,

- dava konusu ... ada ... parselin Yenimahalle Belediye Encümeninin ...tarihli, .../... sayılı kararı kabul edilerek Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, .../... sayılı kararı ile onaylanan işlem neticesinde ifraz edilerek ... ada,...... ve ... sayılı parsellerin oluşturulduğu, idare aleyhine dava açmamayı taahhüt eden hissedarların ... parsel sayılı taşınmaza geriye kalan hissedarların ise ...parsel sayılı taşınmaza taşındığı,

- davacı tarafça 16.07.2018 tarihinde davalı idarelere yapılan imar planı değişikliği talebinin reddi üzerine 17.09.2018 tarihinde bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının;

genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak,

uygulama imar planı ise, tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

03.07.2017 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin 4. maddesinin (ü) bendinde Eğitim tesisleri alanı: Okul öncesi, ilk ve orta öğretim ile yükseköğretime hizmet vermek üzere kamuya veya gerçek veya tüzel kişilere ait;

eğitim kampüsü, genel, mesleki ve teknik eğitim fonksiyonlarına ilişkin okul ve okula hizmet veren yurt, yemekhane ve spor salonu gibi tesisler için uygulama imar planında özel veya kamu tesisi alanı olduğu belirtilmek suretiyle ayrılan alanları, (rrr) bendinde Sağlık tesisleri alanı: Hastane, sağlık ocağı, aile sağlık merkezi, doğumevi, dispanser ve poliklinik, ağız ve diş sağlığı merkezi, fizik tedavi ve rehabilitasyon merkezi, entegre sağlık kampüsü gibi fonksiyonlarda hizmet veren gerçek veya tüzel kişilere veya kamuya ait tesisler için uygulama imar planında özel veya kamu tesisi alanı olduğu belirtilmek suretiyle ayrılan alanları,

(vvv) bendinde Spor ve oyun alanları: Spor ve oyun ihtiyacı karşılanmak, spor faaliyetleri yapılmak üzere imar planı kararı ile kent, bölge veya semt ölçeğinde ayrılan açık ve kapalı tesis alanlarını, ifade eder." düzenlemelerine yer verilmiştir.

14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin 5. maddesinin (i) bendinde, "Sosyal altyapı alanları: birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibi açık ve yeşil alanlara verilen genel isim" şeklinde tanımlanmıştır.

Anılan Yönetmeliğin eki EK-2 ile Farklı Nüfus Gruplarında Asgari Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarına İlişkin Standartlar ve Asgari Alan Büyüklükleri Tablosu oluşturulmuş ve Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde: "İmar planlarında ayrılmış bulunan ve kamu niteliği taşıyan Kreş + Anaokulu, İlköğretim, Ortaöğretim, Sağlık Tesisi, Kültürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları; imar planı değişikliği yapılmak suretiyle bu kullanımların başına "Özel" ibaresi getirilmek, kamu ve özel altyapı oranları ilgili yatırımcı Bakanlık veya kamu kuruluşunca belirlenmek kaydıyla, bu tabloda belirtilen kişi başına asgari standart değerinin içinde yer alır." kuralı yer almıştır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine ekli Gösterimler tablosunun "Uygulama İmar Planları Gösterimleri" bölümünün "Açıklamalar" kısmının 8. maddesinde " Eğitim, Sağlık, sosyal ve kültürel tesisler gibi sosyal altyapı alanlarının özele dönüştürülmesine yönelik plan değişikliklerinde kullanımın başına "ÖZEL" ifadesi ile sembole "Ö" harfi eklenir.

Açık veya kapalı spor alanları uygulama imar planında kullanıma "Ö" harfi eklenmek suretiyle değişiklik yapılarak özel nitelikle yapılabilir." "Nazım İmar Planları Gösterimleri" bölümünün "Açıklamalar" kısmının 15. maddesinde "Eğitim, Sağlık, sosyal ve kültürel tesisler gibi sosyal altyapı alanlarının özele dönüştürülmesine yönelik plan değişikliklerinde kullanımın başına "ÖZEL" ifadesi eklenir.

Açık veya kapalı spor alanları imar planında kullanıma "Ö" harfi eklenmek suretiyle değişiklik yapılarak özel nitelikle yapılabilir." ibaresine yer verilmiş bulunmaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davalı tarafın temyiz istemi (ifraza dair Yenimahalle Belediye Encümeninin... tarihli, ... sayılı kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarihli, ... sayılı kararı (iptal) ve genel nazım imar planı notunun kabulüne dair ... tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı (kvyo)) yönünden:

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Daireleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49.maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

İdari Dava Dairesince verilen kararın davalı tarafça temyiz edilen kısmı ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, anılan kısmın bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmamaktadır.

Davacı tarafın temyiz istemi (taşınmazın "spor alanı" olan kullanımının "özel spor alanı" olarak belirlenmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne dair ... tarihli, ... sayılı Yenimahalle Belediye Meclisi kararı ile anılan kararın onaylanmasına ilişkin ...tarihli, ... sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararı(ret)) yönünden:

Davaya konu taşınmazın yürürlükteki 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planlarında spor alanı fonksiyonunda kalmakta iken yapılan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile spor alanından özel spor alanına çevrildiği, 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmadığı, gelinen noktada taşınmazın 1/5000 ölçekli nazım imar planında spor alanı 1/1000 ölçekli uygulama imar planında özel spor alanı fonksiyonunda kaldığı anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü uyarınca sosyal altyapı alanı kullanımı kapsamında bulunan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri kullanımına yönelik tesislerin kamu veya özel sektör tarafından yapılabilmesi mümkün olmakla birlikte, başına özel ibaresi getirilerek özel sektör tarafından gerçekleştirilebilen "Kreş + Anaokulu, İlköğretim, Ortaöğretim, Sağlık Tesisi, Kültürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları" kullanımlarının asgari donatı standartları içinde yer alacağı belirtilmiş, böylece bu nitelikteki kullanımların başına "özel" ibaresi getirilmesine yönelik imar planı değişiklikleri sonucunda, donatı standartlarında bir değişiklik olmayacağı öngörülmüştür.

Nitekim, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. maddesinin (i) bendi uyarınca, sosyal altyapı alanı kullanımı kapsamında bulunan spor alanı kullanımının yapılaşma şekli olan açık ve kapalı spor tesislerinin kamu veya özel sektör tarafından yapılabilmesi sosyal altyapı alanının isabet ettiği donatı dengesini değiştirmemektedir.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğine ekli Gösterimler tablosunun "Uygulama İmar Planları Gösterimleri" bölümünün "Açıklamalar" kısmının 8. maddesinde "...sosyal altyapı alanlarının özele dönüştürülmesine yönelik plan değişikliklerinde kullanımın başına "ÖZEL" ifadesi eklenir" ibaresi ile "Nazım İmar Planları Gösterimleri" bölümünün "Açıklamalar" kısmının 15. maddesinde "..sosyal altyapı alanlarının özele dönüştürülmesine yönelik plan değişikliklerinde kullanımın başına "ÖZEL" ifadesi eklenir" ibarelerinden sosyal alt yapı alanları özele çevrilirken,

Planlı Alanlar İmar Yönetmeliğinin yukarıda yer verilen bölümlerinden anlaşılacağı üzere eğitim tesis alanı ve sağlık tesis alanlarının özele çevrilme sürecinde uygulama imar planı değişikliğinin yeterli olacağı istisnası dışında, bunun hem 1/1000 ölçekli uygulama imar planı hem de 1/5000 ölçekli nazım imar planında değişiklik yapılmak suretiyle yapılması gerektiği açıktır.

Uyuşmazlık, yukarıda yer verilen mevzuat kapsamında irdelendiğinde; davaya konu taşınmazın 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile spor alanından özel spor alanına çevrilmesinde, 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygunluk yönünden mevzuata uyarlık aksi yöndeki idari dava dairesi kararının anılan kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.