Danıştay 6. Daire E.2022/8899 K.2023/3074

Davacı ... vekili Av. ... tarafından, İstanbul İli, Beykoz İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan rezerv yapı alanına ilişkin 1/5000 ölçekli Boğaziçi Geri Görünüm ve Etkilenme Bölgesi Revizyon Nazım İmar Planı 3 Etap değişikliği ve 1/1000 ölçekli koruma amaçlı uygulama imar planının iptali istemiyle Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na karşı açılan davada; dava konusu işlemin iptali yolunda ...

İdare Mahkemesince ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın verilmesinden sonra davacı vekili tarafından verilen ve ... tarihinde ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kayıtlarına giren dilekçe ile Bölge İdare Mahkemesi Daire Başkanı ve Üyelerinin hakkında; ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı dava konusu işlemlerin yürütülmesinin durdurulması kararına Kültür ve Turizm Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve henüz katılma istemi hukuken kabul görmemiş Beykoz Belediyesi tarafından yapılan itirazın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ... tarih ve Y.D.

İtiraz No: ... sayılı kararı ile ivedi iş olmadığı halde çalışmaya ara verme süresi içinde kabul edilerek kararda Beykoz Belediyesinin davalı idare yanında müdahil olarak gösterilmesinin Bölge İdare Mahkemesi Daire Başkanı ve Üyelerinin tarafsızlığına gölge düşüreceğinden bahisle reddi hakim talebinde bulunulması üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararı ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 57. maddesinin 3. fıkrası uyarınca söz konusu talep hakkında karar verilmek üzere Dairemize gönderilen dosyada işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Mahkemelerde çekinme ve ret" başlıklı 57. maddesi; "1.Tek hakimle görülen davalarda hakimin reddi istemi, reddedilen hakimin katılmadığı idare veya vergi mahkemesince incelenir.

2. İtiraz üzerine veya doğrudan davaya bakmakta olan bölge idare mahkemesi ile idare ve vergi mahkemesi başkan ve üyelerinin reddi istemi, reddedilen başkan ve üyenin katılmadığı bölge, idare ve vergi mahkemesince incelenir.

3. İdare ve vergi mahkemelerinde reddedilen başkan ve üye birden çok ise istem bölge idare mahkemesince incelenir. Bölge idare mahkemelerinde reddedilen başkan veya üye birden çok ise istem Danıştayca incelenir.

4. Danıştayca ve bu mahkemelerce ret istemleri yerinde görülürse işin esası hakkında da karar verilir.

5. Davaya bakmaktan çekinme halinde diğer bir hakimin görevlendirilmesi ile mahkemenin noksan üyesinin tamamlanması veya görevli mahkemenin belirlenmesinde yukarıdaki hükümler uygulanır." hükmünü içermektedir.

2577 sayılı Kanun'un 31. maddesinde Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıf yapılan konular arasında hakimin davaya bakmaktan memnuiyeti ve reddi konusu da yer almaktadır.

Yukarıda yer verilen düzenlemeler uyarınca, idari yargıda, hakimin reddinin istenmesi durumunda bu konuda karar verecek olan merci hakkında özel düzenleme olan 2577 sayılı Kanun'un esas alınması, diğer hususlarda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ilgili maddelerinin uygulanması gerekmektedir.

Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Nöbetçi Mahkemenin Görevleri" başlıklı 62.maddesinde "Nöbetçi Mahkeme çalışmaya ara verme süresi içinde aşağıda yazılı işleri görür: a) Yürütmenin durdurulmasına ve delillerin tespitine ait işler b) Kanunen belli süre içinde karara bağlanması gereken işler" hükmü yer almaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, uyuşmazlıkta, Beykoz Belediyesinin 18.05.2022 tarihinde davaya katılma talep ettiği, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... sayılı kararı ile dava konusu işlemlerin yürütülmesinin durdurulmasına karar verildiği, bu karara karşı davalı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 13.07.2022 tarihinde, katılma talep eden Beykoz Belediyesinin 14.07.2022 tarihinde, Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın ... tarihinde itiraz ettiği, ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi ... tarih ve Y.D. İtiraz No: ... sayılı kararı ile itirazların kabul edilerek yürütmenin durdurulması isteminin reddine kararına verildiği, Beykoz Belediyesi katılma talebinin ise 27.09.2022 tarihinde kabul edildiği görülmüştür.

Uyuşmazlıkta her ne kadar davacı vekili tarafından ivedi iş olmamasına rağmen çalışmaya ara verme süresi içinde yürütmenin durdurulmasına ilişkin itirazın incelenmesinin yargısal tarafsızlığı etkileyecek bir husus olduğu belirtilmişse de, yukarıda yer verilen 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Nöbetçi Mahkemenin Görevleri" başlıklı 62.maddesinden yürütmenin durdurulmasına ait işlerin nöbetçi heyet tarafından çalışmaya ara verme süresi içinde görülecek olağan işler arasında sayılmıştır.

Bu çerçevede, genel olarak yargısal denetime ilişkin olan ve Bölge İdare Mahkemesi Daire Başkanı ve Üyelerinin tarafsızlıklarından şüpheyi gerektirecek özel bir sebebi ortaya koyamayan davacı tarafından ileri sürülen iddiaların, 2577 sayılı Yasa'nın atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun ilgili maddelerinde yazılı hakimin reddi nedenleri olarak kabul edilemeyeceği sonucuna ulaşılmaktadır.