Danıştay 6. Daire E.2022/928 K.2022/10311

Dava konusu istem: İstanbul İli, Silivri İlçesi, … Mahallesi, …parsel sayılı taşınmaza yönelik 17.12.2012 onay tarihli 1/5000 ölçekli Silivri Selimpaşa, Ortaköy ve Kavaklı TEM Otoyolu Güneyi Nazım İmar Planı değişikliğinin iptali istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davanın reddi yolundaki … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, taşınmazın transfer edilecek alan sınırı içine alınmasına ilişkin kısmı yönünden bozulması, parklar ve dinlenme alanı fonksiyonuna ayrılması ile jeolojik etüt şartlı alan ve taşkına maruz alan sınırı içinde belirlenmesine ilişkin kısmı yönünden açıklama eklenerek onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 29/12/2015 tarih ve E:2015/7724, K:2015/7978 sayılı kararının, bozma kısmına uyularak … İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; İmar Kanunu ve Kıyı Kanununda düzenlenmeyen imar hakkı transferinin plan değişikliği ile getirilmesinde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, taşınmazın transfer edilecek alan lejantı içinde belirlenmesi yönünden hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin bu kısmının iptaline karar verilmiştir.

Daire kararının özeti: Davalının temyiz isteminin reddi ile hukuk ve usule uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI

İmar hakkı transferinin 6306 sayılı Kanunda düzenlenerek ulusal hukuk sistemine girdiği ve uygulama örneklerinin bulunduğu, yurtdışında ise sıklıkla uygulanan bir yöntem olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİM…'NUN DÜŞÜNCESİ : Davalının karar düzeltme isteminin, işin esasına ilişkin kısmı yönünden reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretine ilişkin kısmı yönünden kabulü ile Mahkeme kararının bu kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

656545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi.

İşin esası yönünden yapılan incelemede;

Danıştay Dava Daireleri ile İdari veya Vergi Dava Daireleri Kurullarının temyiz üzerine verilen kararları hakkında ancak 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinde yazılı nedenlerle kararın düzeltilmesi istenebilir.

Kararın düzeltilmesi dilekçesinde öne sürülen hususlar ise adı geçen yasa maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymamaktadır.

Yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden yapılan incelemede;

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre yargılama giderleri ve vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden, Dairemizin 03/11/2021 tarih ve E:2018/2512, K:2021/12042 sayılı kararının bu kısmı kaldırılarak işin esası incelendi:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu ile Vergi Usul Kanununun uygulanacağı haller" başlıklı 31. maddesinin, yargılama giderleri konusunda yollamada bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun "Yargılama giderlerinin kapsamı" başlıklı 323. maddesinin birinci fıkrasında, başvurma, karar ve ilam harçlarının, dava nedeniyle yapılan tebliğ ve posta giderlerinin, dosya ve sair evrak giderlerinin, keşif giderlerinin, bilirkişiye ödenen ücret ve giderlerin, vekille takip edilen davalarda kanun gereğince takdir olunacak vekâlet ücretinin, yargılama sırasında yapılan diğer giderlerin yargılama giderleri arasında sayılacağı hüküm altına alınmıştır.

Aynı Kanun'un "Resen yapılması gereken işlemlere ilişkin giderler" başlıklı 325. maddesinde, "Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyeceği dava ve işlerde, hakim tarafından resen başvurulan deliller için gereken giderlerin, bir haftalık süre içinde taraflardan birisi veya belirtilecek oranda her ikisi tarafından ödenmesine karar verilir.

Belirlenen süre içinde bu işlemlere ait giderleri karşılayacak miktarda avans yatırılmazsa, ileride bu gideri ödemesi gereken taraftan alınmak üzere Hazineden ödenmesine hükmedilir" düzenlesine.

"Yargılama giderlerinden sorumluluk" başlıklı 326. maddesinin 1. fıkrasında, "Kanun'da yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verilir." düzenlenmesine, aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkeme, yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.

" düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile taşınmazın içinde kaldığı alanın taşkına maruz alan ve jeolojik etüt şartlı alan olarak belirlenmesi ve taşınmaza park ve dinlenme alanı işlevi getirilerek, tamamının transfer edilecek alan sınırı içine alınması üzerine açılan davada, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen bilirkişi raporu doğrultusunda.

İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile davanın reddine, dökümü yapılan 437,35 TL yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 1.500,00 TL avukatlık ücretinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 177,50 TL keşif harcı ile 3.000,00 TL bilirkişi avansının ve 54,00 TL posta giderinin davacıdan tahsili amacıyla vergi dairesine müzekkere yazılmasına, posta avansından artan kısmın kararın kesinleşmesinin ardından davacıya iadesine karar verildiği,

davacı tarafından yapılan temyiz istemi sonucunda bu kararın, taşkına maruz alan, jeolojik etüt şartlı alan ile park ve dinlenme alanına ilişkin kısmı yönünden açıklama eklenerek onanması, taşınmazın transfer edilecek alan sınırı içine alınmasına ilişkin kısmı yönünden bozulması yolunda Danıştay Altıncı Dairesince verilen 29/12/2015 tarih ve E:2015/7724, K:2015/7978 sayılı kararın aleyhine olan kısımlarının düzeltilmesi istemiyle davacı ve davalı idare tarafından yapılan başvuruların Danıştay Altıncı Dairesinin 30/12/2016 tarih ve E:2016/13278, K:2016/9852 sayılı kararı ile reddedildiği,

bu suretle mahkeme kararının, taşınmaza park ve dinlenme alanı işlevi getirilmesi ile taşınmazın içinde kaldığı alanın taşkına maruz alan ve jeolojik etüt şartlı olarak belirlenmesi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının kesinleştiği görülmektedir.

Taşınmazın transfer edilecek alan sınırı içine alınması yönünden ise, Dairemizin bozma kararına uyularak, bu kısımla sınırlı şekilde yeniden yapılan yargılama sonucunda … İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile dava konusu nazım imar planı değişikliğinin bu kısmının iptaline, dökümü yapılan 456,35-TL yargılama gideri ile 257,85 TL temyiz giderinin, toplam 193,74 TL karar düzeltme giderinin (96,87 TL davacı yargılama gideri, 96,87 TL davalı yargılama gideri) ve 1.510,00 TL vekalet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Bu doğrultuda bozma kararı öncesinde davanın reddi yolunda verilen mahkeme kararının kısmen onanmasına, kısmen bozulmasına karar verilmesi, bu kararın aleyhine olan kısımlarına karşı davacı ve davalı tarafından yapılan karar düzeltme istemlerinin reddine karar verilmesi ve davanın nihai olarak kısmen iptal, kısmen ret ile sonuçlanması karşısında;

bozmaya uyma kararından önce ilk derece aşamasında harç, posta gideri ve keşif yol gideri için harcanan 437,35 TL ile bozma kararından sonra posta gideri için harcanan 19,00 TL olmak üzere toplam 456,35 TL ilk derece yargılama giderinin ve temyiz harç ve posta gideri için harcanan 257,85 TL temyiz yargılama giderinin haklılık oranına göre yarısının davacı üzerinde bırakılması, yarısının davalı idareye yükletilmesi, kararın düzeltilmesi aşamasında yapılan yargılama giderlerinin ise ayrı ayrı taraflar üzerine bırakılması gerekirken, söz konusu yargılama giderlerinin tümünün davalı idareye yükletilmesinde isabet bulunmamaktadır.

Diğer taraftan, bozma kararı öncesinde İdare Mahkemesince, mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi için Hazine bütçesinden karşılanan toplam 3.231 TL keşif harcı, bilirkişi ücreti ve posta giderinin davacıdan alınmak üzere vergi dairesine müzekkere yazılmasına hükmedildiği halde, bozma kararına uyularak dava konusu işlemin kısmen iptali yolunda verilen temyize konu kararda, anılan keşif harcı ve bilirkişi ücretine yargılama giderleri arasında yer verilmediği, söz konusu harcamalar yönünden yeniden hüküm kurulmaması nedeniyle tamamının davacı tarafından karşılandığı anlaşılmakta olup, bu yönüyle de İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uyarlık bulunmamaktadır.

Öte yandan, dava nihai olarak kısmen iptal kısmen ret ile sonuçlandığından, temyiz istemine konu kararda ya tahsilde tekerrüre sebebiyet vermemek koşulu ile davalı idare lehine vekalet ücretine yeniden hükmedilmesi veya bozma kararı öncesi verilen ilk kararda davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedildiğinden, bu hususta yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına dair açıklama yapılması gerekirken, belirtilen şekilde hüküm kurulmayarak, sadece davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de usule uygun olmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.