Danıştay 6. Daire E.2023/1273 K.2024/795

Dava konusu istem: Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Yuva Mahallesi, … ada … parsel sayılı taşınmaza yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine dair … tarihli, … sayılı ve 1/5000 ölçekli nazım imar plan değişikliğine dair … tarihli, … sayılı Ankara Büyükşehir Belediye Meclisi kararlarının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; 46.774 metrekare büyüklüğündeki … ada, … parsel sayılı taşınmazın hissedarlardan üçünün toplam 13.522 metrekare büyüklüğündeki hissesinin ifrazı sonucu oluşan … ada … parselin ana taşınmazın spor ve özel özel spor alanı kullanımından ayrışarak sosyo kültürel tesis alanı ve sosyal tesis alanı kullanımına ayrılmasının bireysel faydaya yönelik bir planlama kararı olduğu, bu durumun da planlama ilkelerine uygun olmadığı, dava konusu planlama kararlarında bu yönüyle hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlemler hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu işlemde kamu yararı bulunduğu, ilgili bakanlığın spor alanına ihtiyacı bulunmadığı görüşünün mevcut olduğu, alanda spor alanına ihtiyaç bulunmadığı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Dosyanın incelenmesinden, Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, … Mahallesi, … ada, … parsel sayılı taşınmaz spor alanı kullanımında iken Yenimahalle Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla kabul edilerek Ankara Büyükşehir

Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararıyla onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile özel spor alanı kullanımına alındığı, Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği sonrası … ada … parsel sayılı taşınmazın ifrazı ile … ada, … parsel sayılı taşınmazın oluşturularak sosyo kültürel tesis alanı kullanımına ayrıldığı,

söz konusu planlama kararına dayalı olarak 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanununun 7/b Maddesi uyarınca hazırlanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin … tarihli, … sayılı kararı ile onaylanarak … ada, … parsel sayılı taşınmazın özel sosyal tesis alanı kullanımına ayrıldığı, anılan değişikliğin 27.10.2020-26.11.2020 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından askı süresi içinde 24.11.2020 tarihinde yapılan itirazın zımnen reddedilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde, nazım imar planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan planlar olarak, uygulama imar planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

Anılan Kanunun 20/02/2020 tarihli, 7221 sayılı Kanunun 12. maddesiyle eklenen Ek-8. maddesinde, "Parsel bazında; nüfusu, yapı yoğunluğunu, kat adedini, bina yüksekliğini arttıran imar planı değişiklikleri yapılamaz" hükmüne yer verilmiştir.

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde, sosyal altyapı alanları, "Birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibiaçık ve yeşilalanlara verilen genel isim" olarak tanımlanmıştır.

Yönetmeliğin 26. maddesinde de, imar planı değişikliğinin; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte; kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılacağı, imar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesinin esas olduğu, yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliğinin yapılamayacağı, imar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması,

küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişikliklerinin zorunluluk olmadıkça yapılmayacağı, zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: imar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşünün alınacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.

Mekansal Planlar Yönetmeliği'nin eki EK-2 ile Farklı Nüfus Gruplarında Asgari Sosyal ve Teknik Altyapı Alanlarına İlişkin Standartlar ve Asgari Alan Büyüklükleri Tablosu oluşturulmuş ve Tablo Açıklamalarının 8. maddesinde: "İmar planlarında ayrılmış bulunan ve kamu niteliği taşıyan Kreş + Anaokulu, İlköğretim, Ortaöğretim, Sağlık Tesisi, Kültürel Tesis, Sosyal Tesis Alanları; imar planı değişikliği yapılmak suretiyle bu kullanımların başına "Özel" ibaresi getirilmek, kamu ve özel altyapı oranları ilgili yatırımcı Bakanlık veya kamu kuruluşunca belirlenmek kaydıyla, bu tabloda belirtilen kişi başına asgari standart değerinin içinde yer alır." düzenlemesine yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Sosyal alt yapı niteliğindeki taşınmazlarla ilgili plan değişikliklerine saptanan kriterler doğrultusunda bir takım koşullar getirilmesindeki temel amaç

bu yerlerin sağlıklı bir çevre oluşturmaları için korunmalarını sağlamaktır. Bu

amacın gerçekleştirilmesi anılan yerlerin bulundukları alanda ihtiyaç duyulan ve

en etkin bir biçimde hizmet götürebilecekleri işlev doğrultusunda değerlendirilmeleriyle mümkündür.

Bu itibarla, uyuşmazlık konusu taşınmazın spor alanından sosyal tesis alanına alınmasına ilişkin plan değişikliğinin sosyal ve teknik altyapı tanımı

kapsamındaki iki işlevden birisinin diğerine üstün kamu yararı görüşü

doğrultusunda seçimi olarak değerlendirilmelidir.

Uyuşmazlığa konu parsel, dava konusu imar planı değişiklikleriyle özel spor alanından özel sosyal tesis alanı kullanımına alınmıştır. Her iki kullanımın da Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca sosyal altyapı alanları olması, sosyal tesis alanının başına özel konulabilecek kullanımlardan olması, dava konusu imar planı değişikliği parsel bazında yapılmış olsa da sosyal altyapı alanında yapılan bir değişiklik ve yoğunluk kararı getirmeyen bir nitelikte bulunması, Gençlik ve Spor Bakanlığının alanda spor alanı kullanımına ihtiyaç bulunmadığını belirterek imar planı değişikliğine olumlu görüş verdiği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.