Danıştay 6. Daire E.2023/3700 K.2023/5350

İstemin özeti

Muğla ili, Yatağan ilçesi, … Mahallesinde, … Madencilik Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "… (…) ruhsat numaralı sahada II/B Grubu Maden (Mermer) Ocağı Kapasite Artışı” projesine Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılan davada, dava konusu işlemin iptali yolunda ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın, usul ve hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek bozulması istenilmektedir.

SAVUNMANIN ÖZETİ

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İdare ve vergi mahkemelerince verilen kararların temyiz yolu ile incelenerek bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde belirtilen nedenlerden birinin bulunması halinde mümkündür.

... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karar ve dayandığı gerekçe hukuk ve usule uygun olup, bozulmasını gerektirecek bir sebep bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın ONANMASINA, dosyanın adı geçen Mahkemeye gönderilmesine, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 20/A-2-(i) maddesi uyarınca, karar düzeltme yolunun kapalı olduğunun duyurulmasına, 30/05/2023 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi.

(X) KARŞI OY

Dava, Muğla ili, Yatağan ilçesi, … Mahallesinde, … Madencilik Sanayi Dış Ticaret Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilmesi planlanan "… (…) ruhsat numaralı sahada II/B Grubu Maden (Mermer) Ocağı Kapasite Artışı” projesine Muğla Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce verilen … tarih ve … sayılı "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Gerekli Değildir" kararının iptali istemiyle açılmıştır.

Dosyanın incelenmesinden; halihazırda 24,80 hektarlık alanda 4.856 m³/yıl kapasite ile blok mermer çıkarılması faaliyetinin yürütüldüğü, proje alanında herhangi bir değişiklik yapılmaksızın aynı alanda kapasite artışı yapılarak mermer üretim kapasitesinin 20.000 m³/yıl'e çıkarılmasının planlandığı, İdare Mahkemesince yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda özetle; davaya konu "ÇED Gerekli Değildir” kararının maden mühendisliği, çevre mühendisliği, ziraat mühendisliği ve jeoloji mühendisliği açısından uygun olduğu,

proje alanında ağaçların kesilmesinin, örtü toprağının alınmasının bitki örtüsü tahribatı ve toz emisyonları ile bitki habitat kalitesinin düşmesine, habitat kaybı ve değişiminden dolayı popülasyonda düşüş olacağı, kızılçam ormanlarının olumsuz etkileneceği ulaşım yolları ve tesis içi yolların açılması, trafik ve arazinin bozulmasıyla yaban hayatının olumsuz etkileneceği, alanın bitki örtüsünün kış aylarında çıkartılmaya çalışıldığı için proje tanıtım dosyasındaki tür sayısının oldukça sınırlı kaldığı, gözlemlenen flora sayısına ulaşılamadığı, ÇED Gerekli Değildir” kararının bitki sistematiği disiplini açısından uygun olmadığı,

kaç ağacın kesileceğine tam olarak değinilmediği kesilecek ağaçların orman ekosistemine olası etkilerinin göz ardı edildiği, bitkisel toprağın depolanması ve sıyrılması hususunda bilgilerin yeterli olmakla birlikte sahanın rehabilitasyonun nasıl yapılacağı ve bitkisel toprağın nasıl kullanılacağı hususunda eksik ve yetersiz bilgi olması, orman yangınlarıyla mücadelede etkin bir planlama söz konusu olmaması ve göz ardı edilmesi,

dava konusu ile ilgili olarak olası çevresel etkileri ve alınması gereken önlemler yeterli düzeyde anlatılmadığından ve alanın ormancılık disiplini açısından telafisi mümkün olmayan eksikleri barındırdığından yapılması planlanan madencilik faaliyetinin orman mühendisliği açısından uygun olmadığı hususlarının belirtildiği, İdare Mahkemesince anılan bilirkişi raporuna dayanılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; davaya konu proje alanında herhangi bir değişiklik yapılmaksızın aynı proje alanında kapasite artışı yapıldığı, halihazırda mermer ocağının proje sahasında faaliyet gösterdiği, dolayısıyla projenin proje sahasındaki çevresel etkilerinin ortaya çıktığı yani çevresel etkilerin gerçekleştiği sonucuna varılmıştır.

Bu durumda; davaya konu davaya konu proje alanında herhangi bir değişiklik yapılmaksızın aynı alanda kapasite artışına gidildiğinden, kapasite artışının aynı alana ilişkin olduğu ve halihazırda projenin çevresel etkilerinin gerçekleşmekte olduğu dikkate alındığında, bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı hazırlandığı sonucuna varıldığından,

proje tanıtım dosyasının yeniden değerlendirilerek olayın açıklığa kavuşturulması amacıyla Dairemizce üniversitelerin ilgili bölümlerinden seçilecek yeni bir bilirkişi heyetiyle mahallinde yeniden keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması ve bunun sonucunda düzenlenecek raporun incelenmesi suretiyle, uyuşmazlığın esası hakkında Dairemizce karar verilmesi gerektiği görüşüyle, İdare Mahkemesi kararının onanmasına yönelik aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum.