Danıştay 6. Daire E.2023/3909 K.2023/9678

Dava konusu istem: Van ili, Edremit ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alanda 3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ile dosyada yer alan bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu parselasyon işlemi ile dayanağı uygulama imar planında imar adalarında belirlenen ada ayrım çizgisine uygun olmayan parsel oluşturulduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu parselin bulunduğu alanda düzenleme ortaklık payına konu alanların arttığı, düzenleme ortaklık payı hesaplanırken daha önce terk edilen alanların dikkate alındığı, davacının tahsis yapılan parseldeki diğer maliklerle anlaşmaları halinde parselde ifraz işlemi yapılabileceği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 18. maddesinin 19. fıkrasında, "Bu madde kapsamında yapılmış olan imar uygulamalarının kesinleşmiş mahkeme kararlarıyla iptal edilmesi nedeniyle; davaya konu parselin imar planı kararları ile umumi ve kamu hizmetlerine ayrılan alanlara denk gelmesi veya iptal edilen uygulama ile tahsis ve tescil edilmiş parsellerde hak sahiplerince yapı yapılmış olması ve benzeri hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde,

öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edilir veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değeri ödenir." düzenlemesine,

3194 sayılı İmar Kanununun 13. ve 18. maddeleri ile 44. maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine dayanılarak hazırlanan Arazi ve Arsa Düzenlemeleri Hakkında Yönetmeliğin "Mahkeme kararıyla iptal edilen parselasyon planları" başlıklı 37. maddesinde, "Mahkeme kararında parsel bazlı iptal kararı varsa; mevcut imar parselleri üzerinden yapılabiliyorsa sadece o parsel ya da parsellere yönelik düzeltme yapılır.

İptal kararına konu parselde, uygulama alanındaki diğer parsellerde etkilendiğinden düzeltme yapılamıyorsa; etkilenen diğer parseller de dikkate alınarak veya uygulama alanının tamamında yeni bir parselasyon planı yapılır. Mahkeme kararıyla parselasyon planının, parselasyon planını onaylayan encümen kararının ya da ilgili kurum onayının iptal edilmesi halinde; geri dönüşüm işlemlerinin yapılarak parselasyon planından önceki kök parsellere dönülmesi gerekmektedir.

Ancak uygulama sahasında iptal edilen parselasyon planı sonucunda oluşan imar parselleri üzerinde; ihdasen oluşan taşınmazların satışı, yapı ruhsatı, kat irtifakı, kat mülkiyeti gibi tasarruflarda bulunulması halinde, bu tasarruflar ve mahkemenin iptal gerekçeleri de dikkate alınarak geri dönüşüm işlemleri ile birlikte aynı anda yeni bir parselasyon planının yapılması zorunludur." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yukarıda yer verilen düzenlemelerde, bir parselasyon işleminin mahkeme kararıyla iptal edilmesi üzerine yapılacak geri dönüşüm işlemlerinde, hukuki veya fiili imkânsızlıklar nedeniyle geri dönüşüm işlemleri yapılarak uygulama öncesi kök parsellere dönülemeyeceğinin parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarelerin onay merciince tespiti halinde, öncelikle davaya konu parselin hak sahiplerinin muvafakati alınmak kaydıyla uygulama sahası içerisinde idarece uygun bir yer tahsis edileceği veya anlaşma olmaması halinde davacı hak sahibinin kök parseldeki yeri dikkate alınarak uygulamadaki düzenleme ortaklık payı kesintisi düşüldükten sonraki taşınmazın rayiç bedeli üzerinden değerinin ödeneceği belirtilmiştir.

Uyuşmazlıkta, Van ili, Edremit ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alanda Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 21/06/2013 tarihli, 9382 sayılı işlemi ile 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon işleminin yapıldığı, bu parselasyon işlemi sonucu oluşan ... ada, ... sayılı parselin daha sonra ifraz edildiği ve ifraz işlemi sonucu oluşan ... ada, ... sayılı parselin davacı tarafından 22/01/2016 tarihinde satın alındığı,

anılan parselasyon işlemine karşı açılan davalarda işlemin tümüyle iptaline karar verilmesi üzerine mahkeme kararının uygulanması amacıyla geri dönüşüm işlemleri yapılarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemi ile dava konusu parselasyon işleminin yapıldığı, ancak bu işlemde ilk parselasyon işlemi sonucu oluşan parselden önceki kök parsel olan ... ada, ... parsele dönüldüğü ve ifraz işlemi ile oluşan parsellerin dikkate alınmadığı ve bu parselleri satın alan maliklerin kök parselde hissedar gösterilerek işlem tesis ediliği anlaşılmıştır.

Bu durumda, dava konusu işlemin iptali üzerine davalı idarece geri dönüşüm işlemleri yapılırken davacının daha önce mahkeme kararıyla iptal edilen parselasyon işlemi sonucunda oluşan imar parselinin ifraz edildiği ve ifraz işlemi ile oluşan parsellerin müstakil olarak satın alındığı da dikkate alınarak işlem tesis edileceği açıktır.