Danıştay 6. Daire E.2023/4160 K.2023/7809

2- … 3- … 4- … 5- … 6- … VEKİLİ: Av. …

KARŞI TARAF (DAVALI): … Büyükşehir Belediye Başkanlığı

İSTEMİN KONUSU

… İdare Mahkemesince davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddi yolunda verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Adana ili, Çukurova ilçesi, … Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "park ve bahçe alanı" olarak belirlenmesine rağmen kullanım amacı doğrultusunda kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle oluştuğu ileri sürülen 10.000,00-TL tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmektedir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; davacıların, ilk açılan davada bilirkişi raporunun taraflarına tebliğinden sonra yani gerçek zararı öğrendikleri tarihte ve devam eden yargılama sırasında ıslah hakkını kullanarak, miktar artırım talebinde bulunma imkanı varken bu hakkın kullanılmadığı, açılan ilk davada mahkeme tarafından taleple bağlı kalınarak verilen kararın kesin hüküm niteliği kazandığı,

dolayısıyla ortada tarafları, konusu ve sebebi aynı olan bir davada verilmiş ve kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunmakta iken, kendi tasarruflarında olan bir konu olmasına rağmen ıslah hakkının kullandırılmadığı ileri sürülerek kalan miktara ilişkin tazminat istemiyle açılan iş bu davanın kesin hüküm nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçeyle incelenmeksizin reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun Ek 1. maddesine, 26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan ve aynı tarihte yürürlüğe giren 7421 sayılı Kanunun 3. maddesiyle, "Bu süre içinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin açılacak davalar, adli yargıda görülür." hükmünün eklendiği,

eklenen yeni düzenleme uyarınca, uygulama imar planlarında umumi hizmetlere ve resmi kurumlara ayrılmak suretiyle mülkiyet hakkının özüne dokunacak şekilde tasarrufu hukuken kısıtlanan taşınmazlar hakkında, malikleri tarafından mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin olarak açılacak davaların, adli yargıda görülmesi gerektiği, öte yandan mahkemelerin görevlerine ilişkin olarak kanunlarla getirilen kuralların, kamu düzeninden olduğu,

26.11.2022 tarih ve 32025 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 7421 sayılı Kanun ile getirilen göreve ilişkin hükmün görülmekte olan bu davada da uygulanması gerektiği, imar planındaki düzenleme nedeniyle mülkiyet hakkından kaynaklı bedele ilişkin olan bu davada adli yargı yeri görevli olduğundan, anılan yeni düzenleme nedeniyle Mahkemesince davanın görev yönünden reddi gerekmekteyse de, farklı bir gerekçeyle davanın reddine ilişkin Mahkeme kararının sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunduğu sonucuna varıldığından istinaf başvurusunun yukarıda belirtilen değişik gerekçeyle reddine kesin olarak karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacılar tarafından, 11.05.2022 tarihinde ıslah dilekçesi verilerek dava değerinin 5.000.000,00 TL'ye çıkarıldığı, davanın konusu temyiz sınırı üzerinde olmasına rağmen temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi … İdari Dava Dairesinin kararının kesin olarak verilmesinin ve açılan bu davanın ek dava niteliği taşıdığından İdare Mahkemesince davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …IN DÜŞÜNCESİ: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45/5. maddesinde, "Bölge idare mahkemesi, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye gönderir. Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararları kesindir." hükmü düzenlendiği dikkate alındığında Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Adana ili, Çukurova ilçesi,. Mahallesi, … parsel sayılı taşınmazın imar planında "park ve bahçe alanı" olarak belirlenmesine rağmen kullanım amacı doğrultusunda kamulaştırılmaması nedeniyle mülkiyet hakkının kısıtlandığından bahisle oluştuğu ileri sürülen maddi zararın tazminine karar verilmesi için, aynı taşınmaza ilişkin olarak daha önceden açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin … tarih, E…., K…. sayılı kararıyla 150.000,00-TL tazminatın ödenmesine karar verildiği, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun reddedildiği, ancak söz konusu davada bilirkişi raporuna yapılan itiraz değerlendirilmeden ve taraflarına İdare Mahkemesince ıslah hakkı tanınmadan taleple bağlı kalınarak hüküm kurulduğu, bahsedilen kararda hükmedilen miktarın hisselerine karşılık gelmediği ileri sürülerek, şimdilik 10.000,00-TL tazminatın idareye başvuru tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45/5. maddesinde, Bölge idare mahkemesinin, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan istinaf başvurusunu haklı bulduğu, davaya görevsiz veya yetkisiz mahkeme yahut reddedilmiş veya yasaklanmış hâkim tarafından bakılmış olması hâllerinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar vererek dosyayı ilgili mahkemeye göndereceği, Bölge idare mahkemesinin bu fıkra uyarınca verilen kararlarının kesin olduğu hükme bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla davanın kesin hüküm nedeniyle incelenmeksizin reddine karar verildiği; davacının istinaf başvurusunun … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla, davanın görev yönünden reddi gerekmekteyse de, farklı bir gerekçeyle davanın reddine ilişkin Mahkeme kararın sonucu itibarıyla hukuka uygun bulunduğundan istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

Yukarıda yer verilen 2577 sayılı Kanunun 45. maddesinin 5. fıkrasında, ilk inceleme üzerine verilen kararlara karşı yapılan başvuruların istinaf merci tarafından haklı bulunması halinde, istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak dosyanın ilgili mahkemeye gönderileceği, bu fıkra uyarınca verilen kararın da kesin olduğu hüküm altına alınmıştır.

Bu durumda, … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile sonuç itibarıyla davanın görev yönünden reddine karar verildiğinden ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 5. fıkrasına göre kesin kararlardan olduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin incelenmesine yasal olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.