Danıştay 6. Daire E.2023/4626 K.2024/6508

Dava konusu istem: Kocaeli ili, Çayırova ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF numaralı yapıyı 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen esaslara göre denetlemediğinden bahisle davacı yapı denetim kuruluşuna, aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru'nun iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yapılan incelemede; yapının ruhsat eki onaylı projesinde ve statik hesaplarında, yapıdaki temel hariç tüm betonarme imalatların beton sınıfının C30 olarak analiz edildiği ancak hakediş ekinde yer alan 28 günlük beton basınç dayanımına ait deney sonuçlarında dökülen beton sınıfının C25 olarak yer aldığı ve sonuçların C30 beton dayanımını sağlamadığı, ayrıca 5. normal kata ait taze beton deney sonucunun bulunmadığı ve bu kat için alınan karot sonucunun da C30 beton dayanımını sağlamadığı;

davacı şirketin, Yapı Denetim Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesi uyarınca ruhsat ve eklerine aykırı imalat yapıldığına dair hususlar hakkında idareye süresinde bildirimde bulunmadığı, ruhsat eki statik projeye aykırı olan bu hususların (beton basınç testleri standartlara uygun olmayan beton kullanımı nedeniyle) taşıyıcı sistemi etkileyen hatalardan olduğunun teknik inceleme raporu ile sabit olduğu, bu haliyle davacı şirketin mevzuatla kendisine yüklenen denetim görevini tam olarak yerine getirmediği anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle, dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davacı tarafından, kaba inşaat döneminde statik projeye uygun imal edilen perde duvarların, sözleşmeyi fesih tarihinden sonra ince inşaate geçilen dönemde yapıldığı, müteahhit firmanın betonarme duvarları beton kesme makinesi ile kestiğinin fotoğraflarla sabit olduğu, dava konusu işlemin tesis edilmesine sebep gösterilen aykırılıkların taşıyıcı sistemi etkilemediği, temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Kocaeli ili, Çayırova ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ... YİBF numaralı yapıyı 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen esaslara göre denetlemediğinden bahisle davacı yapı denetim kuruluşuna, aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Bakanlık Oluru tesis edilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasında; "...Yapı denetim kuruluşları aşağıda belirtilen görevleri yerine getirmekle yükümlüdür: ...c) Yapının, ruhsat ve ekleri ile mevzuata uygun olarak yapılmasını denetlemek... g) Ruhsat ve eklerine aykırı uygulama yapılması halinde durumu üç iş günü içinde ilgili idareye bildirmek..." hükmü yer almaktadır.

Aynı Kanunun, dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan 23/04/2015 tarih ve 29335 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 6645 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 32. maddesi ile değişik 8. maddesinde;

"Yapı denetim kuruluşlarından bu Kanunda ve ilgili mevzuatta öngörülen esaslara göre denetim görevini yerine getirmedikleri tespit edilenlere, tespit edilen fiil ve hâllerin durumuna göre, aşağıdaki idari yaptırımlar uygulanır.

...

ç) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi kaydı ile, 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, tespite konu olan yapı denetimi hizmet sözleşmesi bedelinin %20’si kadar idari para cezası verilir.

...

g) Aşağıda belirtilen;

1) Hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmemesi,

2) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi,

3) Yapı denetim kuruluşuna son bir yıl içinde üç defa idari para cezası uygulanması, hâllerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden veya son idari para cezasının tebliğinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir...." hükmü yer almaktadır.

20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 25. maddesi ile değişik 8. maddesi ise;

"...

g) Aşağıda belirtilen;

1) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapının ruhsat eki onaylı statik projesinin ve hesaplarının, zemin etüd raporuna veya standartlara veya ilgili mevzuata aykırı olması,

2) 2 nci maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, bu hataların yapım aşamasında yapının ruhsat eki onaylı statik projesine aykırı olması,

3) 3 üncü maddenin beşinci fıkrasının birinci cümlesi hükmüne aykırı hareket edilmesi, hallerinde, cezayı gerektiren fiil ve hâlin, yetkililer tarafından yapılan inceleme ve denetimlerle tespit edilip öğrenilmesinden itibaren İl Yapı Denetim Komisyonunun teklifi üzerine Bakanlıkça bir yıl yeni iş almaktan men cezası verilir..." şeklindedir.

20/02/2020 tarih ve 31045 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7221 sayılı Coğrafi Bilgi Sistemleri ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 29. maddesi ile getirilen "İdari müeyyidelere ilişkin geçiş hükümleri" başlıklı Geçici 5. maddesinde, "Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce;

a) Bu Kanuna aykırı olarak işlenmiş fiiller nedeniyle uygulanması gereken ancak henüz tesis edilmemiş idari müeyyidelerde lehe olan hükümler uygulanır.

..." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinin değerlendirilmesinden 4708 sayılı Kanunun 8. maddesinde, 20/02/2020 tarihinde yapılan değişiklikle taşıyıcı sistemin etkilenmesi şartının statik projeye aykırılık olarak değiştirildiği, bununla beraber Kanunun 2. maddesinin 4.fıkrasının (a), (c) ve (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespit edilmesi halinde bir (1) yıl yeni iş almaktan men cezası verileceği düzenlemesinin devam ettirildiği görülmektedir.

Dosyada yer alan 20.02.2020 tarihli teknik inceleme raporunda aykırılıkların, zemin kat beton döküm tutanağının düzenlendiği 21.10.2018 tarihi ile yapı tatil tutanağının düzenlendiği 07.10.2019 tarihleri arasında gerçekleştiğinin belirlendiği dikkate alındığında, dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan statik projeye aykırılık şartına göre, dava konusu eylem tarihinde yürürlükte olan taşıyıcı sistemin etkilenmesi şartının davacı lehine bir düzenleme olduğundan tespit edilen aykırılıkların yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin ortaya konulması gerekmekte olup,

yapı denetim şirketine Kanunun 2. maddesinin dördüncü fıkrasının (a) veya (c) ile (g) bentlerinde belirtilen görevlerin yerine getirilmediğinin tespiti hâlinde, hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilememesi kaydı ile idari para cezası verileceği, hataların yapının taşıyıcı sistemini etkilemesi hâlinde ise bir yıl yeni iş almaktan men cezası verileceği açıktır.

Dosyanın incelenmesinden; davacı şirketin, Kocaeli ili, Çayırova ilçesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki ...

YİBF numaralı yapının denetim sorumluluğunu üstlendiği, Kocaeli Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü teknik ekiplerince yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 20.02.2020 tarihli teknik inceleme raporu ve 02.08.2021 tarihli Kocaeli İl Yapı Denetim Komisyon kararında "26.02.2018 tarih 74C sayılı yapı ruhsat eki onaylı statik projesi ve statik hesaplarında, yapıdaki temel hariç tüm betonarme imalatlarda beton sınıfının C30 olarak projelendirildiği ancak hakediş ekinde yer alan subasman, zemin kat, 1. Normal kat, 2.Normal kat, 3. Normal kat,

4. Normal katlara ait 28 günlük beton basınç dayanımına ait deney sonuçlarından yerinde C25 beton döküldüğü"nün tespit edildiği, söz konusu bu aykırılıkların ruhsat eki onaylı statik projesine ve statik hesaplarına aykırı olduğundan davacı şirketin davaya konu yapıyı 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun 2. maddesinin 4. fıkrasının (c) ve (g) bentlerinde öngörülen esaslara göre denetlemediğinden bahisle aynı Kanunun 8. maddesi gereğince 1 (bir) yıl süre ile yeni iş almaktan men cezası verildiği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta; 20.02.2020 tarihli teknik inceleme raporunda "Aykırılığın Mahiyeti ve Niteliği" başlıklı bölümünde "yapının mahallinde tespit edilen ruhsat eki projelerine aykırı olan uygulamalar, yapının taşıyıcı sistemine etki eden aykırılıklardır" ifadesine yer verildiği ancak bu yönde herhangi bir teknik tespitin yapılmadığı görülmektedir.

Bu durumda davaya konu aykırılıkların, yapının taşıyıcı sistemini etkileyip etkilemediğinin niceliksel ve niteliksel olarak açıkça ortaya konulması hususunun öncelikle araştırılması, bu araştırmanın yeterli olmadığı durumda gerekirse bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle bir karar verilmesi gerekirken, bu yönde bir değerlendirme yapılmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak verilen kararda isabet bulunmamaktadır.