Danıştay 6. Daire E.2023/715 K.2023/5640

Davacının iddiaları

Uyuşmazlık konusu arazide yüksek ağaçlı bir orman oluşumu, Akdeniz çevresinde sık rastlanan zor iklim koşullarına dayanıklı maki oluşumu dahi bulunmadığı, zeminin sert, taşlık ve kayalık, iklimin kurak ve uzun süre yakıcı sıcak olması nedeniyle uyuşmazlık konusu arazi ve geniş çevresinde sadece kısa ömürlü diken cinsi bitkiler bulunduğu, çok geniş çevresinde dere benzeri akarsu yahut su kaynağı bulunmadığı, yöreye özgü kuş, böcek, hayvan türü de olmadığı,

başlangıçta, ilerde karşılaşılabilecek olasılıklar göz önünde bulundurularak geniş arazi kesimleri koruma altına alınabilirse de, çevre düzeni planı aşamasında hiçbir veri, bulgu ve gerekçeye dayanmaksızın arazinin aynen korunmasına karar verilmesinin keyfilik ve özensizlikten başka bir anlamı olmayacağı ileri sürülerek dava konusu 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planın taşınmazına yönelik kısmının iptali istenilmiştir.

DAVALININ SAVUNMASININ ÖZETİ

Usül yönünden davanın süresinde açılmadığı, dava konusu çevre düzeni planında "doğal ve ekolojik yapısı korunacak alan” plan kararının.

Kültür ve Turizm Bakanlığı aleyhine Danıştay Altıncı Dairesi'nin E:2007/548 esasına kayden açılan davada Muğla-Bodrum Yarımadası Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi ilanına ilişkin 20.05.2008 tarihinde verilmiş olan yürütmeyi durdurma kararına esas olan bilirkişi raporunda da yer alan "Akdeniz'de Özel Koruma Alanları ve Biyolojik Çeşitliliğe İlişkin Protokol gereğince "Önemli Doğa Alanları"nın ekolojik dengeyi koruyucu bir duyarlılıkla ele alınması gerektiği, Dilek Yarımadası ve Büyük Menderes Deltası'ndan başlayarak Bodrum Yarımadası'na kadar uzanan bölgenin "Önemli Doğa Alanı" olduğu,

Önemli Doğa Alanı EGE 020 Bodrum Yarımadası'nın bu kapsam içinde yer aldığı, Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölge Sınırının uluslararası protokol gereği önemli doğa alanı bütünlüğü içinde ele alınmadıgı" gerekçesi göz önünde bulundurularak Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca 25.08.2009 tarihinde onaylanan Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı'nda düzenlendiği,

davaya konu planın onaylanmasında Bakanlığın titizlikle ve etraflıca değerlendirme yapmak suretiyle ve mevzuata uygun şekilde hareket ettiği, dava konusu işlemin hizmetin gerekleri ve kamu yararı ilkeleri bakımından hukuka uygun olduğu davanın reddi gerektiği savunulmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi Nuran …'ın raporu ile dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca incelendiktin sonra işin gereği görüşüldü:

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

Yukarıya alıntılanan yasal hükümlerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuru için, 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir itiraz süresi getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Yasanın 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya işlem tarihi itibariyle idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekir.

Dava dosyasının incelenmesinden; davacı tarafından, Muğla ili, Bodrum ilçesi, ...

Mahallesi, ... mevkii, 1184 ve 2657 parsel sayılı taşınmazların imar durumuna ilişkin bilgi verilmesi istemiyle Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvurunun 25.10.2022 tarihli işlemle uyuşmazlık konusu parsellerin 25.08.2009 tarihinde onaylanan 1/100.000 ölçekli Aydın-Muğla-Denizli çevre düzeni planı ve 1/25.000 ölçekli Muğla Nazım İmar Planında doğal ve ekolojik yapısı korunacak alanda kaldığının bildirilmesi üzerine 10/11/2022 tarihinde Muğla İdare Mahkemesinin kayıtlarına giren dilekçe ile 1/25.000 ölçekli nazım imar planları ile 1/100.000 çevre düzeni planın iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin … tarihli E:. K:… sayılı kararı ile dava dilekçesinin reddine karar verilmesi üzerine, 08/12/2022 tarihli yenileme dilekçesi ile bu defa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca 25.08.2009 tarihinde onaylanan 1/100.000 çevre düzeni planın iptalinin istenildiği, söz konusu dilekçe üzerine uyuşmazlığın Danıştayda görülmesi gerektiği gerekçesiyle ...

İdare Mahkemesinin E: ..., K:... sayılı davanın görev yönünden reddi yolunda verilen karar üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Uyuşmazlıkta, dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı tarafından davaya konu plana askı tarihleri içerisinde itiraz edilmediği, Muğla Büyükşehir Belediye Başkanlığına yapılan başvuruya verilen cevap üzerine davanın açıldığı, dava konusu taşınmazın bulunduğu alanda 2009 yılından bu yana herhangi bir değişiklik yapılmadığı anlaşılmıştır.

Bu durumda, 25.08.2009 tarihinde onaylanıp 07/09/2009-06/10/2009 tarihleri arasında askıya çıkarılan Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planına karşı son askı tarihinden itibaren 60 gün içinde dava açılması gerekirken, bu süreler geçirilerek, davaya konu planın uygulama işlemi niteliğinde bulunmayan taşınmazların imar durumuna ilişkin bilgi verilmesi istemiyle yapılan başvuruya verilen cevap üzerine İdare Mahkemesi kayıtlarına 10.11.2002 tarihinde giren dilekçe ile açılan davada süreaşımı bulunmaktadır.