Danıştay 6. Daire E.2023/7461 K.2024/623

2- …Belediye Başkanlığı / … VEKİLİ : Av. …

KARŞI TARAF (DAVACI) : …Lojistik A.Ş. VEKİLİ : Av. …

İSTEMİN KONUSU

Danıştay Altıncı Dairesinin 15/11/2018 tarih ve E:2015/711, K:2018/9334 sayılı bozma kararına uyularak; …İdare Mahkemesince verilen …tarih ve E: …, K: …sayılı kararın temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem: Kocaeli ili, Dilovası ilçesi, …Mahallesi, …ada, …parsel, …ada, …, …ve …parsel, …ada, …parsel, …ada, …parsel, …ada, …ve …parsel, …ada, …parsel, …ada, …parsel, …pafta, …parsel ile …parsel sayılı taşınmazları kapsayan alanda Dilovası Belediye Meclisi'nin …tarih ve …sayılı kararı ile kabul edilerek Kocaeli Büyükşehir Belediye Meclisi'nin …tarih ve …sayılı kararı ile düzeltilerek onaylanan 1/1000 ölçekli revizyon uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince.

Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararına uyularak, mahallinde yeniden yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporundaki tespitler ile dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ayrılmış olan donatı alanlarının Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin Ek-1 tablosunda belirtilen (dini tesis alanı hariç) asgari standartların altında kaldığı, teknik hesaplar yöntemiyle asgari değerlere erişilemediği, dolayısıyla planlama esasları ve teknikleri açısından sakıcalar barındığı anlaşıldığından,

dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının uyuşmazlık konusu parsele ilişkin kısmında planlama esaslarına, kamu yararına ve imar mevzuatına uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Davalı Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından.

İdare Mahkemesi kararına dayanak alınan bilirkişi raporunda dava konusu imar planı hakkında genel olarak olumlu değerlendirmelere yer verildiği ve parsellere getirilen kullanım kararlarına ilişkin herhangi bir olumsuzluktan bahsedilmediği halde plan genelindeki sosyal donatı alanlarının yetersizliğinden bahisle dava konusu imar planının planlama esasları ve tekniği açısından sakıncalar barındırdığının ileri sürüldüğü, raporda dava konusu edilen hususların dışına çıkılarak uyuşmazlık konusu parseller dışında planın bütününe yönelik değerlendirmelere yer verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,

rapora yaptıkları itirazların mahkemece dikkate alınmadığı, dosya kapsamında alınan ilk bilirkişi raporunda sosyal donatı alanları dahil planın geneline yönelik tamamen olumlu değerlendirmeler yapılmışken, ikinci raporda plan genelindeki sosyal donatı alanlarının yetersizliğinden bahsedilmesinin iki rapor arasındaki çelişkiyi ortaya koyduğu, her iki bilirkişi raporunda da parsel bazında herhangi bir hukuka aykırılık tespit edilmediği, ilk bilirkişi raporunda planın geneli ile ilgili yapılan olumlu değerlendirmeler dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmektedir.

Davalı Dilovası Belediye Başkanlığı tarafından; Dava konusu uygulama imar planında parsellerin de içerisinde bulunduğu alanın dayanağı 1/5000 ölçekli nazım imar planında sosyal donatı merkezi olarak kurgulandığı, sosyal donatı alanlarının üst ölçekli plana uygun olarak erişilebilir ve birbiriyle ilişkili bir biçimde kurgulanması nedeniyle şehircilik ilkelerine ve planlama tekniğinde uygun olduğu, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının üst ölçekli planlara, şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına ve imar mevzuatına uygun olduğu ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

İdare Mahkemesi kararına dayanak alınan bilirkişi raporunda dava çerçevesinin dışına çıkılmadığı, tam tersine doğrudan Danıştay Altıncı Dairesinin bozma kararında belirtilen hususlar doğrultusunda plan bütünlüğü temelinde bir değerlendirme yapıldığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'NİN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

13.06.2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planında; …ada, …parsel; dini tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, …ada, …parsel; ortaöğretim tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, dini tesis alanı, …ada, …ve …parseller; sağlık tesis alanı, …ada, …parsel ve …ada, …parsel; sağlık tesis alanı, tali iş merkezi alanı, …ada, …parsel; ortaöğretim tesis alanı, karayolu koruma kuşağı, …ada, …parsel; ortaöğretim tesis alanı, …ada, …parsel; ilköğretim tesis alanı, …ada, …parsel; yönetim merkezi alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, tali iş merkezi alanı, …parsel;

sağlık tesis alanı, tali iş merkezi alanı, park alanı, …parsel; teknoloji geliştirme bölgesi, karayolu koruma kuşağı, depolama alanı, 35 metre enkesitli yol, dava konusu 13.06.2013 tarihinde onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında; …ada, …parsel; dini tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, …ada, …parsel; ortaöğretim tesis alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, 10 metre enkesitli yol, ... ada, …ve …parseller; sağlık tesis alanı, …ada, …parsel ve …ada, …parsel; sağlık tesis alanı, ticaret merkezi, …ada, …parsel; ortaöğretim tesis alanı, karayolu koruma kuşağı, 10 metre enkesitli yol, …ada, …parsel;

ortaöğretim tesis alanı, …ada, …parsel; ilköğretim tesis alanı, 10 metre enkesitli yol, … ada, …parsel; yönetim merkezi alanı, enerji nakil hattı koruma kuşağı, ticaret merkezi, …parsel; sağlık tesis alanı, ticaret merkezi, 10 metre enkesitli yol, …parsel; teknoloji geliştirme bölgesi, karayolu koruma kuşağı, depolama alanı, 33 metre enkesitli yol olarak planlanmış, 15.08.2013-16.09.2013 tarihleri arasında askıya çıkartılan 1/1000 ölçekli uygulama imar planına davacı tarafından askı süresi içerisinde 12.09.2013 tarihinde yapılan itirazın zımnen reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun dava konusu işlem tarihinde yürürlükte olan 5. maddesinde; Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan; revizyon planı ise, her tür ve ölçekteki planın ihtiyaca cevap vermediği veya uygulamasının mümkün olmadığı veya sorun yarattığı durumlar ile üst ölçek plan kararlarına uygunluğun sağlanması amacıyla planın tamamının veya plan ana kararlarını etkileyecek bir kısmının yenilenmesi sonucu elde edilen plan, olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Davacı şirket tarafından dava dilekçesinde özetle; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı kapsamında ayrılan sosyal donatı alanlarının tamamına yakınının şirketlerine ait taşınmazlardan karşılandığı, yapılan planlamanın adil ve eşit olmadığı, bu alanların üst ölçekli plana uygun olarak azaltılması gerekirken arttırıldığı, mülkiyet haklarının ihlal edildiği, kamulaştırmalar ve imar planları nedeniyle lojistik köy kurmak amacıyla yaptıkları gayrimenkul yatırımlarının tamamına yakınını kaybettikleri yolunda iddialar ileri sürülmüştür.

İdare Mahkemesi kararında ise, bilirkişi raporunda tespit edilen hususlar doğrultusunda 1/1000 ölçekli uygulama imar planında ayrılmış olan donatı alanlarının Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin Ek-1 tablosunda belirtilen (dini tesis alanı hariç) asgari standartların altında kaldığı anlaşıldığından, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir.

Bakılan uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planının; sosyal donatı alanlarının ''yer itibariyle doğru yerde planlanmadığı'' ve ''miktar itibariyle azaltılması gerektiği'' yolundaki iddialarla iptali istenilmiş olmasına rağmen, bilirkişilerce yapılan inceleme neticesinde 07.05.2023 tarihinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunda; sosyal donatı alanlarının ''miktar itibariyle'' asgari standartların altında kaldığı, yani eksik planlandığı yolunda tespitlerde bulunulduğu,

İdare Mahkemesince de bu raporda tespit edilen hususlar dayanak alınarak karar verildiği görüldüğünden, bilirkişilerce davacının talebini aşacak ve iddialarını karşılamayacak nitelikte yapılan inceleme neticesinde düzenlenen raporda tespit edilen hususların dayanak alınması suretiyle karar verilmesi isabetli bulunmamıştır.

Öte yandan, 16.06.2014 tarihli bilirkişi raporunda; dava konusu imar planının dayanağı 13.06.2013 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon nazım imar planı ile planlama alanının kuzeyinde bulunan iş merkezleri kullanımının azaltılarak karayolları koruma hattının artırıldığı, ayrıca mevcut sosyal donatı alanları artırılarak uyuşmazlık konusu parsellerin bulunduğu alanın donatı merkezi olarak kurgulandığı, bu kapsamda parsellerin sağlık tesis alanı, eğitim tesis alanı, dini tesis alanı, yönetim merkezi alanı kullanımlarında kaldığı, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında;

uyuşmazlık konusu parsellerin yer aldığı planlama alanının kuzey bölümünde sosyal donatı alanlarının bir bütün halinde, kolay erişilebilir ve birbiriyle ilişkili bir biçimde kurgulanmasının şehircilik ilkeleri ve planlama esasları açısından doğru bir yaklaşım olduğu, ayrıca parsellerin sosyal donatı alanı olarak planlanmasının planların kademeli birlikteliği ilkesinin de gereği olduğu yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verildiği görülmüştür.

Dairemiz bozma kararına uyularak, mahallinde yeniden yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda 07.05.2023 tarihinde dosyaya sunulan bilirkişi raporunda ise; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planında uyuşmazlık konusu parsellere getirilen kullanım kararlarının gerek konum gerekse fonksiyon olarak üst ölçekli 1/5000 ölçekli nazım imar planına uygun olduğu, ancak donatı alanlarının işlem tarihinde yürürlükte bulunan Plan Yapımına Ait Esaslara Dair Yönetmeliğin Ek-1 tablosunda belirtilen (dini tesis alanı hariç) asgari teknik standartların altında kaldığı, teknik hesaplar yöntemiyle asgari değerlere erişilemediği yönünde tespit ve değerlendirmelere yer verilmiştir.

Yukarıda açıklanan bilirkişi raporlarındaki tespitler, dava dosyasında yer alan diğer tüm bilgi ve belgeler ile davacının iddiaları kapsamında uyuşmazlık değerlendirildiğinde ise, dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile taşınmazlara isabet edecek şekilde planlanan sosyal donatı alanlarının yer seçimi, konum ve fonksiyon yönünden şehircilik ilkelerine, planlama esaslarına, kamu yararına uygun olduğu, bu plana dayanılarak yapılacak parselasyonda davacıya imara uygun parseller verileceği sonucuna ulaşıldığından, davanın reddine karar verilmesi gerekmekte iken aksi yönde verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında bu yönüyle de hukuka uyarlık görülmemiştir.