Danıştay 6. Daire E.2023/7870 K.2023/7748

... ve diğerleri tarafından, Batman ili, Merkez ilçesi, … (…) köyü, ... mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmaz için alınan Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Yönetim Kurulunun … tarihli … sayılı kamu yararı kararı ile "kamulaştırma kararının" iptali istemiyle Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Genel Müdürlüğüne karşı açılan davada, Batman İdare Mahkemesinin 17/08/2023 tarihli, E:2023/690, K:2023/899 sayılı kararıyla davanın görev yönünden reddine karar verilerek dosyanın Danıştay'a gönderilmesine karar verilmesi üzerine dosya incelendi.

2577 sayılı İdarî Yargılama Usûlü Kanununun 14. maddesinin 3. fıkrasının a bendinde dava dilekçelerinin, Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hâkimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından "görev ve yetki" yönünden inceleneceği.

15. maddesinin 1. fıkrasının a bendinde Danıştay veya idare ve vergi mahkemelerince yukarıdaki maddenin 3. fıkrasında yazılı hususlarda kanuna aykırılık görülürse, 14. maddenin 3. fıkrasının a bendine göre idarî yargının görevli olduğu konularda görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükme bağlanmış;

aynı Kanunun görevsizlik ve yetkisizlik hâllerinde yapılacak işlemlere ilişkin 43. maddesinin 1. fıkrasının a bendinde görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verileceği hükmüne yer verilmiştir.

2575 sayılı Danıştay Kanununun 24. maddesinde. "1.

Danıştay ilk derece mahkemesi olarak; a) (Değişik: 2/7/2018-KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanı kararlarına, b)Değişik: 2/7/2018-KHK-703/184 md.) Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, c) (Değişik: 02/07/2012-6352/45 md.) Bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, d) Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, e) Birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere,

f) Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlar." hükmü yer almaktadır.

2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinde de, idare mahkemelerinin vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derece Danıştay'da çözümlenecek olanlar dışındaki davalara bakacağı belirtilmiş, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 34. maddesinin 1. fıkrasında ise, imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu belirtilmiştir.

Dosyanın incelenmesinden; Batman ili, Merkez ilçesi, … (…) köyü, Şikestek Aşk mevkii, … ada, … parsel sayılı taşınmazın hisseli maliki olan davacılar tarafından, TEİAŞ Yönetim Kurulunun … tarihli … sayılı kamu yararı kararı ile "kamulaştırma kararının" iptali istemiyle açılan davanın, İdare Mahkemesince uyuşmazlığa konu taşınmazın acele kamulaştırılmasının Cumhurbaşkanlığı kararı ile yapıldığı görüldüğünden bahisle davanın, görüm ve çözümünün ilk derece mahkemesi olarak Danıştayın görev alanına girdiği gerekçesiyle görev yönünden reddine karar verildiği ve dosyanın Danıştay'a gönderildiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar İdare Mahkemesince; uyuşmazlığa konu taşınmazın acele kamulaştırılmasının Cumhurbaşkanlığı kararı ile yapıldığı belirtilerek taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin 26/07/2022 tarihli, 5877 sayılı sayılı Cumhurbaşkanı Kararının iptalinin istenildiği belirtilmiş ise de; dava dilekçesinde açıkça Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Yönetim Kurulunun … tarihli … sayılı kamu yararı kararı ile "kamulaştırma kararının" iptaline karar verilmesinin istenildiği ve dava dilekçesinde acele kamulaştırma işleminin iptaline ilişkin bir ibarenin bulunmadığı görüldüğünden anılan Cumhurbaşkanı kararının dava konusu edilmediği anlaşılmaktadır.

Bu durumda; yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, bakılan davanın, yukarıda yer verilen haliyle 2575 sayılı Kanunun 24. maddesinde Danıştayın ilk derece mahkemesi olarak karara bağlayacağı davalardan olmadığı, 2577 sayılı Kanunun 34. maddesi uyarınca uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu Batman İlinin idari yargı yetkisi bakımından bağlı olduğu Batman İdare Mahkemesinin davanın görüm ve çözümünde görevli ve yetkili olduğu sonucuna varılmıştır.