Danıştay 6. Daire E.2023/8022 K.2024/7215

Dava konusu istem: Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 16.07.2021 tarihinde onaylanan Beykoz İlçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ... Mahalleleri 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda.

İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin değerlendirilmesinden, planlama bölgesinde kaçak yapılaşmanın mevcut olması ve ayrıca bölgenin doğal sit alanı olması sebebiyle koruma amaçlı imar planı yapılması gerekliliği bulunduğu, dava konusu nazım ve uygulama imar planlarının söz konusu parsele getirdiği kararların planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olduğu,

dava konusu planlarda belirlenen yapılaşma koşulları ve bu koşullar çerçevesinde ayrılan sosyal ve teknik altyapı alanları açısından, 3194 sayılı İmar Kanunu, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, İstanbul İmar Yönetmeliği, Korunan Alanların Tespit, Tescil ve Onayına ilişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik, Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği, 1/100.000 ölçekli İstanbul Çevre Düzeni Planı ve Elmalı 1-2 Barajı Havzası Koruma Planı Hükümlerine uygun olarak hazırlandığı anlaşıldığından, dava konusu imar planlarında şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırılık bulunmadığı,

öte yandan, bilirkişi raporunda, dava konusu parselin eşkenar dörtgen şekli nedeniyle, gerek orman alanından gerekse araç yolundan uygulanacak çekme mesafeleri sonrasında yapılaşmaya uygun yeterli alanının kalmayacağı belirtilmiş ise de anılan bilirkişi raporuna karşı Beykoz Belediye Başkanlığının yapmış olduğu 20.05.2022 havale tarihli itiraz dilekçesinde, dava konusu parselde, ön bahçe ve yan bahçe mesafeleri uygulandıktan sonra kalan alanda imar planı koşullarında yapılaşma yapılabileceği belirtildiğinden dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti:İstinaf başvurusuna konu... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı kayıtlı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, 29.07.2021 tarihinde askıya çıkan İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ..., ..., ..., ..., ...ve ...

Mahalleleri 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planının hukuka aykırı olduğu, trafiğin geliş/gidiş olarak verilmesi halinde araç yolu ve kaldırım mesafeleri, parsel çekme mesafeleri dikkate alındığında genel otopark alanı düzenlemesinin yolların kesişim mevkisinde trafik oluşturacağı, parsel giriş ve çıkışında kaza riski oluşturacağı, genel otopark alanını kullanacak araçların manevra kabiliyeti olmayacağı,

imar planında yer verilen genel otopark alanı düzenlemesinin herhangi bir ihtiyaca cevap vermediğinden imar ve şehircilik ilkelerine uygun olmadığı ileri sürülerek dava konusu imar planlarının kendi parseline ilişkin kısmı yönünden iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde nazım imar planı, "varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır.

Uygulama imar planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama proğramlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri gösteren plan" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden uyuşmazlık konusu İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel, gerek 16.07.2021 onay tarihli İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ...

Mahalleleri 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı gerekse bu plana itirazlar sonrası yapılan yenilemelerden sonra onanan 04.03.2022 onay tarihli 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı Revizyonunda sürdürülebilir koruma kontrollü kullanım alanı kapsamında, kısmen "Ayrık Nizam 2 Kat, KAKS: 0,45" yapılaşma emsalli konut alanı, kısmen 10 metrelik araç yolu, kısmen de 10 metrelik araç yolu üzerinde 12 araç kapasiteli kaldırım üstü otopark olarak planlandığı,

İdare Mahkemesince yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporda dava konusu parselin geometrik şekli nedeniyle orman alanından ve yol alanından uygulanacak çekme mesafeleri sonrası yapılaşmaya uygun olamayacağı yönünde tespitte bulunulduğu, davalı yanında müdahil Beykoz Belediye Başkanlığının 20.05.2022 havale tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde ise dava konusu parselde, ön bahçe ve yan bahçe mesafeleri uygulandıktan sonra kalan alanda imar planı koşullarında yapılaşmanın mümkün olduğunun belirtildiği,

ancak anılan dilekçe davacıya tebliğ edilmeden ve bu hususta bilirkişilerden ek rapor alınmadan Beykoz Belediye Başkanlığının beyanı esas alınarak karar verildiği görülmüştür.

Davacı tarafından temyiz dilekçesinde bilirkişi raporu ile davalı yanında müdahil Beykoz Belediye Başkanlığının 20.05.2022 tarihli beyanlarının çeliştiği, bu çelişki giderilmeden karar verildiği, Beykoz Belediyesinin tek taraflı iradesi ile oluşturduğu beyanının bilirkişi raporu ile doğrulanmaksızın hükme esas alınmasının mahkemeye erişim hakkı ve savunma hakkının ihlali mahiyetinde olduğu ifade edilmiştir.

Bu durumda dava konusu taşınmazın en son yürürlükte olan imar planlarında hangi kullanımda kaldığı, dava konusu edilen 16.07.2021 onay tarihli İstanbul ili, Beykoz ilçesi, ..., ..., ..., ..., ... ve ...

Mahalleleri 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ve 1/1000 Ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planında değişiklik olup olmadığı araştırılarak bu kapsamda davacının parseline anılan imar planlarında verilen kullanım kararlarının planlama ve şehircilik ilkelerine uygun olup olmadığı, Beykoz Belediye Başkanlığının 20.05.2022 tarihli dilekçede belirtildiği gibi ön bahçe ve yan bahçe mesafeleri uygulandıktan sonra kalan alanda imar planı koşullarında yapılaşma olup olamayacağı hususlarında bilirkişiden ek rapor alınarak elde edilecek sonuca göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf isteminin reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.