Danıştay 6. Daire E.2024/105 K.2024/6748

Dava konusu istem: Samsun ili, Atakum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından komşuluğunda yer alan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın düşük yoğunluklu konut alanı belirlenmesi talebiyle yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifinin reddine dair ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... kararda; davacı tarafından taşınmaza yönelik daha önce yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifinin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu taşınmazla davacıya ait taşınmazın bulunduğu alanın topografik ve jeolojik özellikleri aynı olduğu halde davacının parselinin düşük yoğunluklu, dava konusu parselin orta yoğunluklu konut alanı belirlendiği, imar planında dava konusu taşınmazın bulunduğu yolun batı kısmında yalnızca bu parselin orta yoğunluklu gelişme konut alanı olarak planlanmasının çevre parsellerle uyumlu olmadığı ve eşitlik ilkesine aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verildiği,

yine taşınmaza yönelik 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada,... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine, ... Bölge İdare Mahkemesi ...

İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, dava konusu taşınmazın nazım imar planında gelişme konut alanı olarak planlandığı, uygulama imar planında toplu konut alanı olarak planlanmasının üst ölçekli plana aykırı olduğu, toplu konut alanı gösteriminin Mekansal Planlar Yönetmeliğinde yer alan gösterim tekniğine uygun olmadığı, uygulama imar planında emsal değeri dışında yapılaşma koşullarının belirlenmemesinin planlama tekniğine aykırı olduğu,

dava konusu taşınmaza yönelik daha önce yapılan plan değişikliğinin yoğun yapılaşma imkanı getirmesi nedeniyle bu plan değişikliğinin kaldırılarak parsele daha düşük yapılaşma hakkı verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılarak dava konusu işlemin iptaline karar verildiği, söz konusu mahkeme kararları uyarınca davalı idarenin gecikmeksizin işlem tesis ederek taşınmazın düşük yoğunluklu konut alanı olarak planlanması gerektiği anlaşıldığından,

davacının bu yöndeki başvurusunun reddine ilişkin işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Bölge Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu parseli kapsayan planların kesinleşerek yürürlüğe girdiği ve planlara daha önce itiraz edilmediği, kesinleşmiş imar planlarının yargı kararıyla değiştirilmeye zorlanamayacağı ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

Davacının başvurusu ile mahkeme kararının gerekçesinin dayanağını oluşturan mahkeme kararlarının dairemizce bozulmasına karar verildiği hususu göz önüne alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yönündeki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Samsun ili, Atakum ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın maliki olan davacı tarafından, komşuluğunda yer alan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın yapılaşma koşullarının değiştirilmesine ilişkin 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği başvurusunun reddine dair ...tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararı ve ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istemiyle dava açılan davada, ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı davanın reddine ilişkin karara karşı yapılan istinaf başvurusu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla kabul edilerek, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Mahkeme kararı üzerine davacı tarafından, 1/5000 ölçekli nazım imar planında da dava konusu taşınmazın yapılaşma koşullarının düşürülmesi gerektiği ileri sürülerek, taşınmazın düşük yoğunluklu konut alanı belirlenmesi istemiyle yapılan başvurunun reddi üzerine bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanunu'nun 5. maddesinde nazım imar planı "varsa bölge veya çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla beraber bütün olan plan" olarak tanımlanmıştır.

Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinde, "İmar planı değişikliği; plan ana kararlarını, sürekliliğini, bütünlüğünü, sosyal ve teknik altyapı dengesini bozmayacak nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak yapılır. İmar planlarında sosyal ve teknik altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesi esastır. Yürürlükteki imar planlarında öngörülen sosyal ve teknik altyapı standartlarını düşüren plan değişikliği yapılamaz.

İmar planlarında bulunan sosyal ve teknik altyapı alanlarının kaldırılması, küçültülmesi veya yerinin değiştirilmesine dair plan değişiklikleri zorunluluk olmadıkça yapılmaz.

Zorunlu hallerde böyle bir değişiklik yapılabilmesi için: a) İmar planındaki durumu değişecek olan sosyal ve teknik altyapı alanındaki tesisi gerçekleştirecek ilgili yatırımcı Bakanlık veya kuruluşların görüşü alınır. b) İmar planında yer alan yol hariç sosyal ve teknik altyapı alanlarının ve kamuya ait sosyal ve kültürel tesis alanlarının kaldırılabilmesi veya küçültülmesi ancak bu tesislerin hitap ettiği hizmet etki alanı içinde eşdeğer yeni bir alanın ayrılması suretiyle yapılabilir.

Eşdeğer alanın ayrılmasında yüzölçümü ve konum özellikleri korunur. Bu alanların yerinin değiştirilmesinde, mevcut plandaki hizmet etki alanına göre aynı uygulama etabı veya bölge içinde kalması, yaya erişim mesafelerinin dikkate alınması ve yeni tespit edilen alanın tesisin yapılmasına müsait olması zorunludur." hükmüne yer verilmiştir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Uyuşmazlıkta, davacının başvurusunun konusunu oluşturan, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın yapılaşma koşullarının değiştirilmesi istemiyle 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği teklifinin reddine dair ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararı ve ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararının iptali istemiyle açılan davanın reddine ilişkin ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 19/11/2024 tarih ve E:2022/5836, K:2024/6746 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir.

Yine temyize konu mahkeme kararının gerekçesinde yer verilen, davacı tarafından taşınmaza yönelik daha önce yapılan 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği teklifinin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı dava konusu işlemin iptaline ilişkin kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, Danıştay Altıncı Dairesinin 19/11/2024 tarih ve E:2023/6804, K:2024/6747 sayılı kararıyla bozulmuştur.

Bu durumda, davacının başvurusu ile mahkeme kararının gerekçesinin dayanağını oluşturan mahkeme kararlarının dairemizce bozulduğu hususu göz önüne alınarak uyuşmazlık hakkında yeniden karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşıldığından, dava konusu işlemin iptali yönündeki mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu kararda isabet bulunmamaktadır.