Danıştay 6. Daire E.2024/1131 K.2025/4575

Dava konusu istem: Muğla İli, Dalaman ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkii,... pafta, ... ada ... parsel sayılı taşınmazdan 22 metrelik yol geçirilmesine ilişkin Dalaman Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Temyize konu kararda.

İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi üzerine düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, uyuşmazlık konusu taşınmazın dava konusu planda tarımsal niteliği korunacak alan ve yol olarak kullanımının belirlendiği, üst kademe Aydın-Muğla-Denizli Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planındaki kent içi yol güzergahı ile dava konusu plandaki yol güzergahının örtüşmediğinden plan hiyerarşisi ve planların kademeli birlikteliği ilkesine uygun olmadığı,

Dalaman ilçesi yerleşim alanının doğusunda alternatif bir ulaşım güzergahı oluşturulmasının şehircilik ilkeleri ve planlama esasları bakımından uygun olduğu; ancak bu alternatifin 22 metrelik ve 15 metrelik birbirine yaklaşık 50 m mesafede paralel konumlanmış iki ayrı yol ile sağlanmasının gerekli olmadığı; kavşak noktalarını artırdığı için ek trafik yüküne sebep olacağı.

22 metre ile 15 metre en kesitli söz konusu iki yol güzergahının ulaşım ihtiyacı ve trafik yükü az olan dava konusu taşınmazın da içerisinde yer aldığı tarımsal niteliği korunacak alan ve Altıntaş Sığla/Günlük Orman Alanının etrafından geçirilmesinin, imalat giderlerini gereksiz artıracağı ve kamu zararına sebebiyet vereceği,

kolay ve hızlı ulaşım olanağının buradaki tarım ve orman alanlarında yapılaşma baskısını artıracağı için şehircilik ilkeleri ve planlama esaslarına aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının davacının parseline ilişkin kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı,

öte yandan, davalı idarenin 29/09/2023 tarihli dilekçe ile 6360 sayılı Yasa ile Muğla İlinin büyükşehir belediyesi statüsüne girmesi sonucunda Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onanan ve 03.11.2021 tarihinde kesinleşen Dalaman 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı Revizyonunun yürürlüğe girdiği, Dalaman Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onanan, dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon-ilave nazım imar planının yürürlükte olmadığı,

devam eden davanın konusuz kaldığı yönünde beyanda bulunuldu ise de, davanın konusunu oluşturan Dalaman Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave imar planının (Danıştay bozma kararı öncesi) ...

İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptaline karar verilmesi üzerine temyiz aşamasında yargı kararının infazı amacıyla sonraki plan değişiklerinin yapıldığı, bu nedenle davanın konusuz kalmadığı anlaşıldığından bu iddiaya itibar edilmediği, diğer taraftan, davacı tarafça, bozma kararı sonrası dava dosyasına sunulan muhtelif dilekçelerle çeşitli taleplerde bulunulmuş ise de, dosyanın tekemmülünden sonra yapılan taleplerin davayı genişletme yasağı içerisinde yer aldığı sonucuna varıldığından, anılan taleplerle ilgili olarak herhangi bir değerlendirme yapılmadığı belirtilmiştir.

Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Muğla ili, Dalaman ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın da içinde bulunduğu Dalaman ilçesi genelinde 1475 hektarlık alanı kapsayan 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının Dalaman Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edildiği, 27/03/2014 ve 28/04/2014 tarihleri arasında ilan edildiği, davacının 16/04/2014 tarihli dilekçe ile anılan imar planına kendi parseli yönünden itiraz ettiği, itirazın Dalaman Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı kararı ile reddedildiği, bunun üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

İLGİLİ MEVZUAT

İşlem tarihinde yürürlükte bulunan şekliyle 3194 sayılı İmar Kanununun “Tanımlar” başlıklı 5. maddesinde; nazım imar planı; varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ilkelerini,

ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporuyla bütün olan plan olarak; uygulama imar planı ise; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgilerini ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dosyanın incelenmesinden uyuşmazlığa konu taşınmazın bulunduğu alanda bakılan davanın devamı sırasında.

Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonu ile davacı parselinin bir kısmının seyrek yoğunlukta gelişme konut alanı olarak planlandığı parselin diğer kısmının ise plan onama sınırı dışında tutulduğu, ayrıca planda davacı parselinin plan sınırına dahil olan alanının batı sınırından geçen 15 metrelik bir yol tanımlandığı, planın 07/07/2017 - 07/08/2017 tarihleri arasında bir ay süre ile askıya çıkarıldığı,

davacı tarafından plana itiraz edilerek plan dışında kalan alanların imar planı içine alınmasının ve söz konusu parselin imar adasına dönüştürülmesinin istendiği, ...tarihli, ... sayılı Muğla Büyükşehir Belediye Meclisi kararı ile 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonuna yapılan itirazlar değerlendirilerek karara bağlandığı, bu kararda davacının itirazı kısmen kabul edilerek ... ada ... parselin tamamı plan sınırına alınarak plan sınırına dahil edilen kısmın tarım alanı olarak tanımlandığı,

01/11/2017 – 30/11/2017 tarihleri arasında ... tarihli, ... sayılı belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonunun bir ay süre ile askıya çıkarıldığı, 22/11/2017 tarihinde davacı tarafından anılan plana itiraz edildiği, itiraz dilekçesinde maliki olduğu ... ada, ... sayılı parselin tamamının imar planı içine alınarak turizm-ticaret alanı olarak değerlendirilmesinin talep edildiği,

Muğla Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı ile talebin reddedilmesi üzerine... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı revizyonun iptali istemiyle davacı tarafından açılan davada ...İdare Mahkemesinin... günlü, E:..., K:... sayılı kararı ile dava konusu planın davacı taşınmazının bir bölümüne seyrek yoğunlukta gelişme konut alanı kullanımı getiren kısmının iptaline,

davacı taşınmazının bir bölümüne tarım alanı kullanımı getiren kısmı ile parselin batı cephesinden geçen 15 metrelik yol kullanımı getiren kısmı bakımından davanın reddine karar verildiği ve anılan karara karşı taraflarca yapılan istinaf başvuruları ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi tarafından... tarihli, E: ..., K:... sayılı kararı ile reddedilerek anılan kararın kesinleştiği görülmüştür.

Bu durumda dava sırasında yeni plan değişikliği yapılması ve anılan plan değişikliğine karşı dava konusu taşınmaz bakımından davacı tarafından başka bir dava açılması karşısında bakılan davada konusu kalmayan Dalaman Belediye Meclisinin ...tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planı hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.