Danıştay 6. Daire E.2024/119 K.2025/4546

Dava konusu istem: Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazı kapsayan alanda Terme Belediye Meclisinin...tarih ve... sayılı kararı ile kabul edilen ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu ile bu plana karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ...tarih ve ... sayılı Terme Belediye Meclisi kararı ve ...tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi kararının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava konusu taşınmazın çevre düzeni planında nitelikli tarım alanında kaldığı, dava konusu planda konut alanı, park ve çocuk bahçesi alanı olarak belirlenmesinin üst ölçekli plana aykırı olduğu, tarım alanı olan taşınmaz hakkında Tarım ve Orman Bakanlığından görüş alınmadığı, dava konusu planın şehircilik ilkeleri, planlama esasları ve kamu yararına aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; dava konusu imar planına yapılan itirazların bir kısmının kabul edildiği, ancak planın yeniden askıya çıkarılmadığı, dava konusu işlemin bu yönden hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptali gerektiğinden, istinaf başvurusunun değişik gerekçeyle reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ

İncelenen davada süre aşımı bulunduğu anlaşıldığından, temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Samsun ili, Terme İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alanda 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonu Terme Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilmiş ve Samsun Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanmıştır. Dava konusu plan 14/11/2017 - 14/12/2017 tarihleri arasında askıya çıkarılmıştır. Davacı tarafından, 14/12/2017 tarihinde plana itiraz edilmiş, itirazın reddine ilişkin ... tarih ve... sayılı Terme Belediye Meclisi kararı ve ... tarih ve ... sayılı Samsun Büyükşehir Belediye Meclisi kararı, 05/03/2018 tarihinde davacıya bildirilmiştir. Bunun üzerine 03/05/2018 tarihinde bakılan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun “Planların hazırlanması ve yürürlüğe konulması” başlıklı 8. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, "İmar Planları. Nazım İmar Planı ve Uygulama İmar Planından meydana gelir. Mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planları ilgili belediyelerce yapılır veya yaptırılır.

Belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe girer. Bu planlar onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edilir. Bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebilir. Belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazlar ve planları belediye meclisi onbeş gün içinde inceleyerek kesin karara bağlar.” hükmüne yer verilmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun "Dava açma süresi" başlıklı 7. maddesinde dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştayda ve İdare Mahkemelerinde altmış gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; yine aynı Kanunun "Üst makamlara başvurma" başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan şeklinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması,

değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı hususu kurala bağlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Yukarıda yer verilen mevzuatın değerlendirilmesinden, imar planlarına, 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında itiraz için 3194 sayılı Kanunun 8/b maddesi ile özel bir süre getirildiği anlaşılmaktadır.

Bu durum karşısında, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır.

İmar planlarına askı süresi içinde bir itirazda bulunulmamış ise davanın, 2577 sayılı Kanunun 7. maddesi uyarınca imar planının son ilan tarihini izleyen günden itibaren 60 gün içinde açılması gerekmektedir.

Uyuşmazlık konusu olayda; imar planına askı süresi içinde itiraz edildiğine göre, dava açma süresinin İdari Yargılama Usulü Kanununun 11. maddesi kapsamında belirlenmesi gerektiği açıktır. Bu bakımdan, yapılan itiraza altmış gün içinde bir cevap verilmemiş ise, itirazın zımnen reddedilmiş olması nedeniyle ilan tarihinin son gününü izleyen ikinci altmış gün içinde davanın açılması gerekir.

Belirtilen süreler geçtikten sonra cevap verilmesi halinde dava açma hakkının ihya olduğundan söz edilemez. Zira İdari Yargılama Usulü Kanununun 10. maddesinin ikinci fıkrasında, yetkili idari mercilerce dava açma süresi geçtikten sonra verilen cevap üzerine tebliğ tarihini izleyen günden itibaren altmış gün içinde dava açılabileceği belirtildiği halde 11. maddede, sonradan yetkili mercilerce cevap verilmesi durumunda, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde davanın açılabileceğine dair bir hüküm bulunmamaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı revizyonunun 14/11/2017 - 14/12/2017 tarihleri arasında askıya çıkarıldığı, davacı tarafından 14/12/2017 tarihinde plana itiraz edildiği, askı süresinin son gününü izleyen 60 gün içerisinde davalı idare tarafından bir cevap verilmeyerek 12/02/2018 tarihinde itirazın zımnen reddedildiği tarihi izleyen 60 gün içinde, en son 13/04/2018 tarihinde dava açılması gerekirken bu süre geçirildikten sonra 03/05/2018 tarihli dilekçe ile açılan davada süre aşımı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlıkta, davacının askı süresi içinde yapmış olduğu itirazın reddine ilişkin işlem davacıya 05/03/2018 tarihinde tebliğ edilmiş ise de yukarıda belirtilen 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi uyarınca askı süresinin son gününü izleyen günden itibaren 60 günlük zımnen ret süresi geçtikten sonra idare tarafından verilen cevabın dava açma süresini canlandırmayacağı açıktır.

Nitekim Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 27/02/2017 tarih ve E:2015/4618, K:2017/842 sayılı kararı da bu yöndedir.

Bununla birlikte, Bölge İdare Mahkemesince, itirazların kısmen kabul edilmesi üzerine dava konusu planın yeniden askıya çıkmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmişse de, itirazların kısmen kabulüne ilişkin ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararında davacının taşınmazına ilişkin bir değişiklik yapılmadığı ve davacının itirazının reddedildiği görüldüğünden, dava konusu imar planının davacı açısından kesinleştiği sonucuna ulaşılmıştır.

Bu durumda, bakılan davada süre aşımı bulunduğundan, dava konusu işlemin iptaline ilişkin temyize konu İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır.