Danıştay 6. Daire E.2024/150 K.2024/2880

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakimi ...'in açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi gereğince incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İLGİLİ MEVZUAT

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesinin 3. fıkrasında; dilekçelerin Danıştayda daire başkanının görevlendireceği bir tetkik hakimi, idare ve vergi mahkemelerinde ise mahkeme başkanı veya görevlendireceği bir üye tarafından, görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, süre aşımı, husumet ve 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden sırasıyla inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise; otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği kurala bağlanmıştır.

Anılan Kanunun 3. maddesinde ise; 1. "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

2. Dilekçelerde;

a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,

b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,

c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,

d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,

e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir.

3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir.

Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." kuralı yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

İdari yargılama usulünde geçerli olan re'sen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanun'da belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir.

Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır.

Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.

İdari yargılama usulü ilkeleri uyarınca, idari yargı merciilerinin taleple bağlı olarak hukuka uygunluk denetimi yapmaları nedeniyle ilgililerce dava dilekçelerinde davanın konusunun hiçbir tereddüde mahal bırakmaksızın açık ve net olarak ortaya konulması gerekmektedir.

Bununla birlikte, yargısal denetim amacıyla her idari işleme karşı herkes tarafından iptal davası açılmasının idari işlemlerde istikrarsızlığa neden olmaması ve idarenin işleyişinin bu yüzden olumsuz etkilenmemesi için, dava konusu edilecek işlem ile dava açacak kişi arasında belli ölçüler içinde menfaat ilişkisi bulunması koşuluna ihtiyaç olup, her olay ve davada, yargı merciine başvurarak dava açan kişinin menfaatinin, iptali istenen işlemle ne ölçüde ihlal edildiğinin takdiri yargı mercilerine bırakılmıştır.

Dava dilekçesinin incelenmesinden; dava dilekçesinin konu kısmında zemin/yapı malzemesi vasıflı laboratuvar denetçisi belgesi bulunan davacı tarafından görevini 11/12/2023 tarihinden sonra yapamayacağından bahisle Yapı Malzemeleri Zemin Laboratuvarı Uygulama Yönetmeliğinin iptali istenilmiş, açıklamalar kısmında 11.12.2020 tarih ve 31331 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama yönetmeliğinin "Tanımlar" başlıklı 4.maddesi ,Laboratuvar izin belgesi verilmesi başlıklı 6.maddesi ,"Müktesep haklar" başlıklı geçici 2.maddesi,

"Faaliyeti devam eden laboratuvar kuruluşlarının personel yönünden eksikliklerinin tamamlanması" başlıklı geçici 3. maddesi dava dilekçesine aktarılarak 14.03.2023 tarih ve 32132 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile değişikliğe uğrayan kısımları da belirtilerek yürürlüğe giren bu düzenlemeyle daha önce aldığı denetçi belgesi uyarınca aynı görevi yapmaya devam edemeyeceği ve müktesep haklarının korunmadığı ifade edilmiş,11.12.2020 tarihinde Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinin yürürlüğe

girmesiyle birlikte davacının hak kaybına uğrayacağı belirtilmiş, 05.02.2008 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliğinin "3.3.1.Laboratuvar denetçisi" başlıklı maddesi aktarılarak 11.12.2020 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinin 6.Maddesinin 5.fıkrasının değişikliğe uğradığı ve kimya mühendisleri ibaresi kaldırılarak davacının iş alanı kısıtlandığından iptali istenilmiş,

sonuç ve istem kısmında 11.12.2020 tarihinde Yapı Malzemeleri ve Zemin Laboratuvarları Uygulama Yönetmeliğinin 6.Maddesinin 5.Fıkrasındaki kimya mühendislerinin iş ve yetki alanının sınırlandırılmasına ilişkin işlemin iptali istenildiği belirtilmiştir.

Bu durumda, (dava dilekçesinin, iptali istenilen yönetmeliğin tarih ve sayısı belirtilerek hangi maddelerinin; hem konu, hem açıklamalar, hem de sonuç kısmında ve her üç kısım birbirleri ile tutarlı olacak şekilde belirtilerek ortaya konulması, iptali istenilen Yönetmeliğin tarih ve sayısı belirtilerek hangi maddenin ya da maddelerinin hangi yönlerden hukuka aykırı olduğu) ve görevini 11/12/2023 tarihinden sonra yapamama durumunu da açıklığa kavuşturularak, dava açma süresini tespit etmeye esas uygulama işlemi varsa bu durum da dilekçeye eklenerek, dava dilekçesinin belirtilen hususlar dikkate alınarak dava konusu işlemin tereddüte yer vermeyecek şekilde belirtilmesi suretiyle yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.