Danıştay 6. Daire E.2024/2197 K.2025/5208

Dava konusu istem: Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ve ... ada, ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı ile uygun görülerek Kültür ve Turizm Bakanlığınca 16/02/2022 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ile 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu taşınmazlarda spor alanı kullanım kararının korunduğu, ancak uyuşmazlık konusu planlar ile alanın özel mülkiyete konu olabilecek biçimde özel spor alanı olarak planlandığı ve kapalı tesis yapımına olanak sağlayacak şekilde yapılaşma koşulu getirildiği, plan değişikliğine ilişkin gerekçenin mevcut imar planının mahkeme kararıyla iptal edilmiş olması olarak gösterildiği,

ancak dava konusu taşınmazların daha önce iptal edilen plan kapsamında olmadığı, taşınmazların Aksu Belediyesinin talebi üzerine 3. etap planlama alanı içerisine alındığı, uyuşmazlık konusu alanın planlama alanına dahil edilerek fonksiyonun değiştirilmesinin teknik ve nesnel gerekçelerinin bulunmadığı,

ayrıca dava konusu taşınmazların dere hattında yer alması nedeniyle gerek dere hatlarının doğal akış alanlarının korunması gerekse taşkın riskinin azaltılmasının planlama aşamasında dikkate alınması gerektiği, dava konusu planlamalar ile dere hattında yapılaşmanın öngörüldüğü ancak buna yönelik plan hükümlerinde yer verilen DSİ görüşüne plan açıklama raporlarında yer verilmediği, bu itibarla dere hattında yapılaşmaya sebep olacak planlamanın bu haliyle planlama ve şehircilik ilkelerine, mevzuata ve kamu yararına uygun olmadığı sonucuna varılmaktadır.

Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka aykırı bulunarak iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Dava konusu taşınmazların bulunduğu alanın Kemerağzı Kundu KTKGB sınırları içerisinde yer aldığı, 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca davalı Bakanlığın alanda plan yapma hususunda yetkili olduğu, taşınmazın kullanım hakkının kısıtlanmadığı iddialarıyle temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Savunma verilmemiştir.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Antalya ili, Aksu ilçesi, ...

Mahallesi 2004 yılında Bakanlar Kurulu Kararı ile Turizm Koruma ve Gelişme Bölgesi olarak ilan edilmiş, uyuşmazlık konusu taşınmazların bulunduğu alan 2019 yılında bu sınırlar içerisine dahil edilmiş, alanda farklı tarihlerde plan değişikleri yapılmış, anılan iptal kararları sonrasında 2013 yılında 1/25000 ölçekli ve 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında revizyonlar yapılmış, anılan revziyonların iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası tarafından açılan davada, uyuşmazlık konusu planlarda turizm tesisleri ve kıyı arasında ayırıcı bir kamusal fonksiyonun bulunmadığı,

toplumun kıyılardan yararlanabilmesi için gerekli yolların planlanmadığı, kıyının kuzeyinde bulunan 45 metre genişliğindeki taşıt yolundan güneye doğru inen ve kıyıyla taşıt bağlantısını sağlayacak olan otopark alanlarının yeterili olmadığı ve kıyının kamusal kullanım yoğunluğunun ihtiyacı olan otopark alanlarıyla yaya ilişkisinin yeterince kurgulanmadığı gerekçesiyle ...

İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile imar planlarının iptaline karar verilmiş, bu karar Danıştay Altıncı Dairesinin 23/10/2019 tarih ve E:2016/10536, K:2019/9946 sayılı kararıyla onanarak kesinleşmiştir.

Yukarıda yargılama süreci aktarılan 2013 tarihli imar planı revizyonunun iptal edilmesi üzerine iptal kararını uygulamak için Kültür ve Turizm Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle Kemerağzı Kundu Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planları onaylanmış, anılan planların iptali istemiyle TMMOB Mimarlar Odası tarafından açılan davada ...

İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile anılan planlar iptal edilmiş, iptal kararının uygulanması amacıyla Antalya Kemerağzı-Kundu Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgesi (KTKGB) imar planları Kültür ve Turizm Bakanlığı Plan İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun ... tarih ve ... sayılı kararı doğrultusunda 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca 16.02.2022 tarihinde Kültür ve Turizm Bakanlığınca onaylanmış, ... ada, ... parsel ve ... ada,

... parsel sayılı taşınmazlar planlama sahasına dahil edilerek önceden açık spor alanı olarak planlı iken özel kapalı spor alanı olarak belirlenmiş bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır.

Ayrıca Kültür ve Turizm Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle onaylanan imar planlarının ... İdare Mahkemesinin ... tarihli ve E:..., K:... sayılı kararı ile iptal edilmesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun, Danıştay Altıncı Dairesinin 11/01/2022 tarih ve E:2021/4699, K:2022/220 sayılı bozma kararına uyularak kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı karar Danıştay Altıncı Dairesinin 04/02/2025 tarihli, E:2022/6683, K:2025/371 sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.

İLGİLİ MEVZUAT

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri ve turizm merkezleri içinde her ölçekteki planları yapmaya, yaptırmaya, re'sen onaylamaya ve tadil etmeye yetkili olduğu hükmüne yer verilmiştir.

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde Nâzım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak Uygulama İmar Planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nâzım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 5. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendinde, sosyal altyapı alanları, "Birey ve toplumun kültürel, sosyal ve rekreatif ihtiyaçlarının karşılanması ve sağlıklı bir çevre ile yaşam kalitelerinin artırılmasına yönelik kamu veya özel sektör tarafından yapılan eğitim, sağlık, dini, kültürel ve idari tesisler, açık ve kapalı spor tesisleri ile park, çocuk bahçesi, oyun alanı, meydan, rekreasyon alanı gibiaçık ve yeşilalanlara verilen genel isim" olarak tanımlanmıştır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Temyize konu kararda, uyuşmazlık konusu alanın planlama alanı kapsamına alınmasının teknik ve nesnel gerekçelere dayanmadığı, taşınmazların dere taşkın alanıda kaldığı, DSİ görüşüne plan açıklama raporunda yer verilmediği ve dere taşkın alanında kapalı spor alanı fonksiyonu belirlenerek yapılaşmaya yönelik planlama kararları getirilmesinin planlama ve şehircilik ilkelerine uygun olmadığı gerekçeleri ile dava konusu işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava dosyasının incelenmesinden, dava konusu taşınmazların 2019 yılında turizm merkezi sınırlarına dahil edildiği, bir önceki 2018 onay tarihli imar planlarının tamamına yönelik açılan dava ile iptal edilmesi üzerine alanın plansız kaldığı yeniden planlama yapılırken turizm merkezi sınırları gözetilerek dava konusu taşınmazların da planlama alanına dahil edildiği,

2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7. maddesi uyarınca bu alanlardaki her tür ölçekteki planları yapmaya, yaptırmaya, re'sen onaylamaya ve tadil etmeye Kültür ve Turizm Bakanlığının yetkili olduğu ve taşınmazların planlama alanına dahil edilmesinin planlama ilke ve tekniklerine uygun olduğu, ayrıca taşınmazların dere yatağına bitişik konumda yer aldığı ve ardından tarım alanlarının başladığı, doğal eşikler gözetilerek planlama sınırlarının belirlendiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan, planlama yapılırken Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün ... tarihli, ... sayılı görüşünün alındığı, dava konusu imar planların plan hükümlerinin "Genel Hükümler" bağlığı altında anılan DSİ görüşü doğrultusunda uygulama yapılacağı hükmüne yer verildiği, dolayısıyla her ne kadar plan açıklama raporunda yer verilmese de DSİ görüşünün alındığı görülmektedir.

Bu durumda temyize konu kararda planlama alanı sınırına ve plan açıklama raporunda DSİ görüşünün olmamasına yönelik tespit ve gerekçelerin yerinde olmadığı, uyuşmazlık konusu taşınmazların dere taşkın alanı sınırları içerisinde kaldığı, dere taşkın alanında yapılaşma getirilemeyeceği yönünde ki tespit ve gerekçelerin ise şehircilik ve planlama esaslarına uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline yönelik Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında sonucu itibarıyla isabetsizlik görülmemiştir.