Danıştay 6. Daire E.2024/3832 K.2025/3127

Dava konusu istem: Afyonkarahisar ili, Emirdağ ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin Emirdağ Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...

İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu plan değişikliği ile Emirdağ ilçe merkezinde var olan fiili meydanın planda genişletilmesi yoluna gidildiği, hali hazırda ticaret merkezi olarak kullanılan yapının plan değişikliği ve kamulaştırma sonrası yıkılarak meydana dahil edilmesi ile şehirlerin kimliğinde önemli yeri olan ve planlama açısından sosyal donatı alanlarının bir parçası olan kent meydanının oluşturulmasının amaçlandığı,

kent meydanı fonksiyonunun genişletilmesine yönelik daha büyük bir alanı kapsayan plan değişikliğinin planlama ilkeleri açısından kamu yararı amacına daha uygun olduğu kabul edilebilir ise de daha geniş alanda kent meydanı çalışması yapılmasının idarenin takdir yetkisinde kalan bir durum olduğu, tek bir parsel boyutunda olsa da söz konusu plan değişikliğinin mekansal planlamaya olumlu katkı verdiği, dava konusu uygulama imar planı ve nazım imar planı değişikliğinin plan hiyerarşisi içerisinde kademeli birlikteliğe uygun ve plan bütünlüğünü bozmayacak nitelikte olduğu, plan tadilatı öncesi imar planında meydan tanımlı imar alanı olmaması,

resmi törenlerin saat kulesinin önünde yer alan kavşak noktasında yapılması nedeni ile taşıt trafiğinde aksamalara sebep olduğunun davalı idarece ifade edildiği, bu maruzatın plan değişikliği yapılan alanda da keşif esnasında bilirkişiler tarafından tespit edildiği, dava konusu parselin birden fazla caddeye bağlantısı, toplu taşıma duraklarına yakınlığı, yaya olarak rahatlıkla erişilebilirliği, yeterli görüş alanı genişliği ve çeşitliliği, çevresindeki ticaret alanı işlevli yapıların varlığı, diğer kentsel açık alanlara ve sosyal donatılara yakınlığı gözetilerek meydan olarak planlanmasının şehircilik ve planlama esaslarına uygun olduğu,

uyuşmazlık konusu planın genel olarak Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 26. maddesinde belirtilen nitelikte, kamu yararı amaçlı, teknik ve nesnel gerekçelere dayanılarak hazırlandığı, plan değişikliği ve plan açıklama raporunun ise 17.11.2024 tarihine kadar geçerli plan yapımı yeterlilik belgesi sahibi olduğu anlaşılan şehir plancısı tarafından usulüne uygun olarak hazırlandığı, dava dilekçesindeki, plan tadilatına konu taşınmazda davacı dışında, Belediye Başkanının kayınbabasının hissesinin olması hususunun, plan değişikliğinin münhasıran belediye başkanının 1.derece sıhri hısmı (kayınbabası) olan şahıs ile ilgili işlem olmaması,

parsel bazında tüm taşınmaza (parsele) yönelik olması nedeni ile belediye başkanının meclis başkanı olarak toplantıya iştiraki ve/veya oy kullanmasının

5393 sayılı Belediye Kanunun 27.maddesindeki düzenleme hilafına olmadığı, ayrıca dava konusu edildiği üzere belediye başkanının sıhri hısımlarının da mülkiyet hakkına müdahale teşkil eden ve kısıtlama getiren plan değişikliğine karşı anılan şahıs tarafından açılan bir dava yahut itirazın bulunmadığından, plan değişikliğine ilişkin meclis kararına katılan şahıslar açısından da işlemde hukuka aykırı bir durum olmadığı, dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

TEMYİZ EDENİN İDDİALARI

Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.

KARŞI TARAFIN SAVUNMASI

Temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ

Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, dosyanın tekemmül ettiği görüldüğünden, yürütmenin durdurulması istemi hakkında karar verilmeksizin, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

MADDİ OLAY

Afyonkarahisar İli, Emirdağ ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın bulunduğu alanın ticaret alanı olan kullanım kararının kent meydanı olarak belirlenmesine ilişkin Emirdağ Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptaline karar verilmesi istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır.

İLGİLİ MEVZUAT

3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde Nâzım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plan olarak Uygulama İmar Planı ise;

tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nâzım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plan olarak tanımlanmıştır.

5393 sayılı Belediye Kanununun "Başkan ve meclis üyelerinin görüşmelere katılamayacağı durumlar" başlıklı 27.maddesi; "Belediye başkanı ve meclis üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü meclis toplantılarına katılamazlar." kuralını düzenlemiştir. Yine, Belediye Meclisi Çalışma Yönetmeliğinin "Başkan ve meclis üyelerinin görüşmelere katılamayacağı durumlar" başlıklı 7/A maddesinde; "Belediye başkanı ve meclis üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü meclis toplantılarına katılamazlar." hükmü yer almaktadır.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

Dava dosyasının incelenmesinden, davacı tarafından dava dilekçesinde ileri sürülen iddialar arasında yer alan, dava konusu 1/5.000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1.000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin kabulüne ilişkin Emirdağ Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararına katılan Belediye Başkanının kayınbabasının uyuşmazlığa konu taşınmazda hissesinin bulunduğu iddiası yönünden, İdare Mahkemesi kararında, plan değişikliğinin münhasıran belediye başkanının 1.derece sıhri hısmı (kayınbabası) olan şahıs ile ilgili işlem olmaması, parsel bazında tüm taşınmaza (parsele) yönelik olması nedeni ile belediye başkanının meclis başkanı olarak toplantıya iştiraki ve/veya oy kullanmasının

5393 sayılı Belediye Kanunun 27.maddesindeki düzenleme hilafına olmadığı, ayrıca dava konusu edildiği üzere belediye başkanının sıhri hısımlarının da mülkiyet hakkına müdahale teşkil eden ve kısıtlama getiren plan değişikliğine karşı anılan şahıs tarafından açılan bir dava yahut itiraz bulunmadığından, plan değişikliğine ilişkin meclis kararına katılan şahıslar açısından da işlemde hukuka aykırı bir durum bulunmadığı yönünde gerekçelere yer verildiği görülmekte ise de, yukarıda anılan mevzuatın amir hükmünden yoruma açık olmayacak biçimde anlaşılacağı üzere, Belediye Başkanlarının kendileri ile ikinci derece dâhil kan ve kayın hısımlarını ilgilendiren işlerin görüşüldüğü meclis toplantılarına katılamalarının yasak olduğu açıktır.

Bu durumda, dava dilekçesinde ileri sürülen, dava konusu belediye meclis kararına katılan Belediye Başkanının 1.derece sıhri hısmı olan kayınbabasının uyuşmazlığa konu taşınmazda hissesinin bulunduğu yönündeki iddia kapsamında gerekli inceleme ve araştırmalar yapılarak anılan husus açıklığa kavuşturulduktan sonra varılacak sonuca bağlı olarak uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir.

Bu itibarla, eksik inceleme ve araştırma neticesinde davanının reddi yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında isabet bulunmamaktadır.